महागाई, बेरोजगारी, शेतकरी संकट आणि मराठा आरक्षणावर केंद्र-राज्य सरकारवर टीका; UPIवरील MDR निर्णय अमेरिकेच्या दबावातून झाल्याचा आरोप
मुंबई/नवी दिल्ली, दि. १६ सप्टेंबर २०२६ : पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या वाढदिवसानिमित्त १७ सप्टेंबर रोजी ‘आशीर्वादाचा दिवा’ प्रज्वलित करण्याच्या आवाहनावरून महाराष्ट्र काँग्रेसचे प्रदेशाध्यक्ष हर्षवर्धन सपकाळ यांनी भाजप आणि पंतप्रधान मोदी यांच्यावर जोरदार टीका केली आहे. मोदी यांच्या सार्वजनिक जीवनातील २५ वर्षांच्या निमित्ताने १७ सप्टेंबर ते १७ ऑक्टोबरदरम्यान ‘सेवा संकल्प अभियान’ आयोजित करण्यात आले असून ‘आशीर्वादाचा दिवा’ हा त्यातील एक उपक्रम आहे.
“मुख्यमंत्री ते पंतप्रधान म्हणून २५ वर्षांत देशासाठी काय ‘दिवे’ लावले म्हणून वाढदिवशी दिवे लावायचे?” असा सवाल करत सपकाळ यांनी मोदींचा वाढदिवस हा देशासाठी ‘काळा दिवस’ असल्याची टीका केली.
सपकाळ म्हणाले की, महागाई, बेरोजगारी, शेतकऱ्यांचे प्रश्न, विद्यार्थ्यांच्या परीक्षांशी संबंधित अडचणी आणि छोट्या-मध्यम व्यापाऱ्यांवरील आर्थिक दबाव या मुद्द्यांवर सरकार अपयशी ठरल्याचा काँग्रेसचा आरोप आहे. मोदी यांच्या गुजरातमधील मुख्यमंत्रीपदापासून केंद्रातील पंतप्रधानपदापर्यंतच्या कार्यकाळावरही त्यांनी कठोर शब्दांत टीका केली. हे सर्व आरोप सपकाळ आणि काँग्रेसची राजकीय भूमिका असून केंद्र सरकार व भाजपकडून यावर वेगळी भूमिका मांडली जाते.
‘तातडीने दुष्काळ जाहीर करा’
राज्यातील अनेक भागांत पावसाअभावी खरीप पिकांचे नुकसान झाल्याचा उल्लेख करत सपकाळ यांनी सरकारने तातडीने दुष्काळ जाहीर करून शेतकऱ्यांना हेक्टरी ५० हजार रुपये मदत द्यावी, अशी मागणी पुन्हा केली. यापूर्वीही त्यांनी ही मागणी सार्वजनिकरीत्या केली असून राज्यातील शेतकऱ्यांची परिस्थिती गंभीर असल्याचा दावा केला होता.
राज्य सरकारने परिस्थितीचा केवळ अभ्यास न करता तातडीने आर्थिक मदतीचा निर्णय घ्यावा, अशी काँग्रेसची मागणी असल्याचे सपकाळ म्हणाले.
मराठा आरक्षणावर सरकारवर टीका
मराठा आरक्षणाच्या प्रश्नावरही सपकाळ यांनी राज्य सरकारची भूमिका “आडमुठी” असल्याचा आरोप केला. दीर्घकाळ सुरू असलेल्या आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर सरकारने आंदोलकांशी संवाद साधावा आणि मनोज जरांगे यांना पूर्वी दिलेली आश्वासने सार्वजनिक करावीत, अशी मागणी त्यांनी केली.
काँग्रेसची भूमिका जातनिहाय जनगणना करण्याची आणि आरक्षणावरील ५० टक्क्यांची मर्यादा वाढविण्याची असल्याचेही त्यांनी सांगितले. दरम्यान, मनोज जरांगे यांनी सप्टेंबरमध्ये मुंबईकडे मोर्चाची घोषणा केली असून मराठा आरक्षणाचा मुद्दा पुन्हा राज्याच्या राजकीय केंद्रस्थानी आला आहे.
UPIबाबत ‘अमेरिकेच्या दबावाचा’ आरोप
UPI व्यवहारांवरील नव्या शुल्क व्यवस्थेवरूनही सपकाळ यांनी केंद्र सरकारवर टीका केली. हा निर्णय अमेरिकेच्या दबावातून घेण्यात आल्याचा आरोप त्यांनी केला. मात्र सरकारच्या अधिकृत स्पष्टीकरणानुसार हे ‘UPI टॅक्स’ नसून काही व्यापारी व्यवहारांवर लागू होणारा Merchant Discount Rate (MDR) आहे. व्यक्ती-ते-व्यक्ती UPI व्यवहार पूर्णपणे विनाशुल्क राहणार असून ₹२,००० पर्यंतचे बहुतांश व्यापारी व्यवहारही शुल्कमुक्त राहतील; सरकारच्या मते सुमारे ९६ टक्के P2M व्यवहारांवर परिणाम होणार नाही.
१५ ऑक्टोबरपासून ₹२,०००पेक्षा जास्त पात्र व्यापारी UPI व्यवहारांवर ०.४ टक्के MDR लागू होणार आहे. हे शुल्क ग्राहकांकडून आकारू नये, अशी व्यवस्था असल्याचेही सरकारने स्पष्ट केले आहे.
