दोन वाहनांतून आलेले पनीर-खवा-दही FDAच्या ताब्यात; राज्यभरात ९५ टन खाद्यपदार्थ, १७२ लिटर दूध जप्त, किंमत तब्बल ₹४.४५ कोटी
पुणे : गणेशोत्सव आणि आगामी सणांच्या पार्श्वभूमीवर नागरिकांना सुरक्षित व स्वच्छ खाद्यपदार्थ मिळावेत यासाठी महाराष्ट्र अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) राज्यभर धडक तपासणी मोहीम हाती घेतली आहे. या कारवाईत पुणे हे प्रमुख केंद्र ठरले असून शहरात तीन वेगवेगळ्या कारवायांमध्ये तब्बल १८ हजार ७० किलो खाद्यपदार्थ जप्त करण्यात आले. या साठ्याची किंमत सुमारे ₹४३.२७ लाख असून एकूण ६९ नमुने तपासणीसाठी घेण्यात आले आहेत.
पुण्यातील कारवाईत पेठ परिसरातील ‘केबी अग्रवाल’ येथून स्रोताची माहिती उपलब्ध नसलेला ४ हजार ६२७ किलो खवा जप्त करण्यात आला. या खव्याची किंमत सुमारे ₹११.५६ लाख असल्याची माहिती आहे. हा संपूर्ण साठा नंतर नष्ट करण्यात आला.
याशिवाय पुण्यात FDA पथकांनी दोन स्वतंत्र वाहने अडवून मोठ्या प्रमाणावर पनीर, खवा, दही व अन्य दुग्धजन्य पदार्थ ताब्यात घेतले. हे पदार्थ सणासुदीच्या काळात विक्रीसाठी आणले जात असल्याचा संशय अधिकाऱ्यांनी व्यक्त केला.
कर्नाटकातून आलेल्या पनीरची बिलेच नाहीत
तपासणीदरम्यान संबंधित वाहनांमध्ये दुग्धजन्य पदार्थ वाहून नेण्यासाठी आवश्यक असलेली तापमान नियंत्रणाची सुविधा नसल्याचे आढळून आले. तसेच कर्नाटकातून आणण्यात आलेल्या पनीरची खरेदी अथवा वाहतुकीची आवश्यक बिलेही उपलब्ध नसल्याचे अधिकाऱ्यांच्या निदर्शनास आले.
काही खाद्यपदार्थ सील नसलेल्या पॉलिथिन पिशव्यांमध्ये ठेवण्यात आले होते. त्यावर उत्पादन, उत्पादक, बॅच क्रमांक, उत्पादन तारीख किंवा इतर आवश्यक लेबलिंगची माहिती नसल्याचेही तपासणीत समोर आले.
पहिल्या वाहनातून FDA अधिकाऱ्यांनी २४ नमुने घेतले. त्यातून ७ हजार ३६२ किलो पनीर व अन्य खाद्यपदार्थ, ज्यांची किंमत सुमारे ₹१७.१५ लाख, जप्त करण्यात आले.
दुसऱ्या वाहनातून १२ नमुने घेण्यात आले आणि ६ हजार ८१ किलो पनीर ताब्यात घेण्यात आले. या साठ्याची किंमत सुमारे ₹१४.५५ लाख असल्याचे सांगण्यात आले.
‘केबी अग्रवाल’कडील ४.६ टन खवा नष्ट
पुण्यात ९ सप्टेंबर रोजी करण्यात आलेल्या आणखी एका कारवाईत पेठ परिसरातील केबी अग्रवाल या ठिकाणाहून स्रोताची समाधानकारक माहिती उपलब्ध नसलेला ४ हजार ६२७ किलो खवा जप्त करण्यात आला.
सुमारे ₹११ लाख ५६ हजार किमतीचा हा संपूर्ण खवा नंतर नष्ट करण्यात आला. पुण्यातील या तीन कारवायांमध्ये मिळून १८ हजार ७० किलो खाद्यपदार्थ जप्त झाले असून ६९ नमुने प्रयोगशाळेत तपासणीसाठी पाठवण्यात आले आहेत.
राज्यभरात ९५ टनांपेक्षा अधिक खाद्यपदार्थ जप्त
गेल्या दोन दिवसांत FDAने अहिल्यानगर, पुणे, नाशिक आणि बुलढाणा येथे केलेल्या तपासण्यांमध्ये बटर, पनीर, खवा, बर्फी आणि अन्य खाद्यपदार्थ असा ९५ टनांहून अधिक साठा तसेच १७२ लिटर दूध जप्त केले.
या संपूर्ण जप्त मुद्देमालाची किंमत सुमारे ₹४ कोटी ४५ लाख आहे.
अहिल्यानगरमध्ये ₹३.९५ कोटींचे ७५ टन बटर सील
सर्वात मोठी कारवाई अहिल्यानगरमध्ये करण्यात आली. FDA अधिकाऱ्यांनी एका कोल्ड स्टोरेजवर छापा टाकून ७५ हजार ३६८ किलो पाश्चराइज्ड अनसॉल्टेड कुकिंग बटर जप्त केले.
या बटरची बाजारमूल्य किंमत सुमारे ₹३.९५ कोटी असल्याचे सांगण्यात आले. बटरच्या गुणवत्तेबाबत तसेच लेबलिंगमधील संभाव्य त्रुटींविषयी संशय निर्माण झाल्याने नमुने प्रयोगशाळेत पाठवण्यात आले असून संपूर्ण साठा सील करण्यात आला आहे.
नाशिकमध्ये गुजरातमधून आलेली १,९५५ किलो बर्फी जप्त
नाशिकमध्ये FDA पथकाने गुजरातमधून आणली जात असलेली १ हजार ९५५ किलो बर्फी जप्त केली. या बर्फीची किंमत सुमारे ₹५.५८ लाख असल्याची माहिती आहे.
बुलढाण्यात दूध केंद्रावर कारवाई
बुलढाणा जिल्ह्यातील यरली येथील दूध केंद्राची तपासणी केली असता नोंदणी, स्वच्छता आणि आवश्यक नोंदी ठेवण्यामध्ये अनेक त्रुटी आढळल्या.
याठिकाणी १७२ लिटर दूध जप्त करून नष्ट करण्यात आले.
सणांच्या पार्श्वभूमीवर FDAची विशेष मोहीम
१४ सप्टेंबरपासून गणेश चतुर्थीने सणासुदीचा काळ सुरू होत असल्याने दुग्धजन्य पदार्थ, मिठाई, पनीर, खवा आणि इतर खाद्यपदार्थांची मागणी मोठ्या प्रमाणात वाढते. त्याच काळात भेसळयुक्त किंवा निकृष्ट दर्जाच्या अन्नपदार्थांची विक्री होण्याची शक्यता लक्षात घेऊन FDAकडून ही विशेष तपासणी मोहीम राबवली जात आहे.
अन्नपदार्थांचा स्रोत, वाहतूक व्यवस्था, तापमान नियंत्रण, पॅकेजिंग, लेबलिंग, स्वच्छता आणि खाद्य सुरक्षा नियमांचे पालन होत आहे की नाही, यावर प्रशासनाने विशेष लक्ष केंद्रित केले आहे.
आयुक्त तुकाराम मुंढे यांच्या कार्यकाळात कारवाईचा वेग
राज्याच्या अन्न व औषध प्रशासनाच्या आयुक्तपदी तुकाराम मुंढे यांनी पदभार स्वीकारल्यानंतर तपासणी आणि कारवाईचा वेग वाढल्याची चर्चा आहे. दिलेल्या माहितीनुसार, तीन महिन्यांच्या कालावधीत राज्यभरात ११०० हून अधिक छापे टाकण्यात आले असून १६५ परवाने निलंबित करण्यात आले आहेत.
बनावट पनीरच्या विक्रीविरोधातही राज्यभर कारवाई करण्यात आली आहे. अन्न सुरक्षा नियमांचे उल्लंघन आढळल्यास संबंधित आस्थापना, उत्पादक आणि विक्रेत्यांविरुद्ध कठोर कारवाई करण्याचा पवित्रा FDAने घेतल्याचे दिसून येत आहे.
