होर्मुझमध्ये 10 जहाजांवर हल्ला केल्याचा इराणचा दावा; 18 इराणी क्षेपणास्त्रे पाडल्याचे जॉर्डनचे म्हणणे, तणावामुळे कच्चे तेल 100 डॉलरच्या उंबरठ्यावर
वॉशिंग्टन/तेहरान : अमेरिका आणि इराणमधील संघर्ष पुन्हा तीव्र झाला आहे. अमेरिकन सैन्याने मंगळवारी (8 सप्टेंबर) इराणशी संबंधित पाच कच्च्या तेलाच्या टँकर्सवर हल्ला करून ते नष्ट केल्याचे अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडने (CENTCOM) सांगितले. त्यानंतर इराणने जॉर्डनमधील अल-अझरक परिसरातील अमेरिकन सैन्य वापरत असलेल्या तळाच्या दिशेने 20 बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे डागली. जॉर्डनने त्यापैकी 18 क्षेपणास्त्रे हवेतच नष्ट केल्याचे म्हटले असून उर्वरित दोन निर्जन भागात पडली. या हल्ल्यात जीवितहानी झाल्याचे वृत्त नाही.
CENTCOMच्या म्हणण्यानुसार, याआधीच्या दोन दिवसांत इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्युशनरी गार्ड कॉर्प्सने (IRGC) अमेरिकन नौदलाच्या युद्धनौकेला बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रांनी दोनदा लक्ष्य करण्याचा प्रयत्न केला होता. अमेरिकेच्या युद्धनौकेने हे हल्ले टाळले आणि कोणत्याही अमेरिकन जवानाला इजा झाली नाही. त्यानंतर पाच इराणी तेलवाहू जहाजांवर कारवाई करण्यात आली.
ओमानच्या आखातातील चार टँकर्स लक्ष्य
अमेरिकन सैन्याने ओमानच्या आखातातील M/T Kaviz, M/T Charminar, M/T Horizon 1 आणि M/T Riesco या चार तेल टँकर्सना लक्ष्य केले, तर M/T Derya या जहाजावर इराणच्या महत्त्वाच्या खार्ग बेटाजवळ हल्ला करण्यात आला. हल्ल्यापूर्वी जहाजांवरील कर्मचाऱ्यांना जहाज सोडण्याचे निर्देश देण्यात आल्याची माहिती समोर आली आहे.
अमेरिकेचा दावा आहे की, हे टँकर्स अब्जावधी डॉलर्सच्या एका छुप्या तेल व्यापार नेटवर्कचा भाग होते आणि त्यातून IRGC तसेच इराणसमर्थित प्रादेशिक गटांना आर्थिक मदत मिळत होती.
होर्मुझमध्ये 10 जहाजांवर हल्ल्याचा इराणचा दावा
अमेरिकेच्या कारवाईनंतर इराणच्या रिव्होल्युशनरी गार्डने होर्मुझ सामुद्रधुनीत दोन अमेरिकन जहाजांसह आठ तेल टँकर्स अशा एकूण 10 जहाजांवर हल्ला केल्याचा दावा केला आहे. ही जहाजे इराणने ‘प्रतिबंधित आणि असुरक्षित’ घोषित केलेल्या क्षेत्रातून जाण्याचा प्रयत्न करत होती, असे IRGCचे म्हणणे आहे. या दाव्याला अमेरिकेकडून तात्काळ स्वतंत्र दुजोरा मिळालेला नाही.
इराणने कुवेत आणि बहरीनमधील बंदरांमध्ये असलेल्या अमेरिकेशी संबंधित तेलवाहू जहाजांनाही इशारा दिला असून अशा जहाजांना लक्ष्य केले जाऊ शकते, असे म्हटले आहे.
रुबिओ यांचा इराणला इशारा
अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबिओ यांनी इराणला इशारा देताना अमेरिकन नौदलाच्या जहाजांना लक्ष्य करण्याचा प्रत्येक प्रयत्न इराणला महागात पडेल, असे म्हटले. अशा प्रयत्नांना प्रत्युत्तर म्हणून इराणचे तेल टँकर्स लक्ष्य केले जाऊ शकतात, असा स्पष्ट संदेश त्यांनी दिला.
अमेरिकेचे पाण्याखालील ड्रोन इराणच्या ताब्यात
दरम्यान, IRGCने होर्मुझ सामुद्रधुनीच्या प्रवेशाजवळ अमेरिकेचे मानवरहित पाणबुडीसदृश ड्रोन ताब्यात घेतल्याचा दावा केला आहे. हे Anduril कंपनीचे Dive-LD स्वयंचलित अंडरवॉटर व्हेईकल असल्याचे इराणी माध्यमांनी म्हटले.
पेंटागॉनने मात्र हे ड्रोन एक दिवसापूर्वी तांत्रिक बिघाडामुळे निकामी झाल्याचे सांगितले. त्यामध्ये संवेदनशील किंवा गोपनीय उपकरणे नसल्याचा अमेरिकेचा दावा आहे. Dive-LD सागरी निरीक्षण, गुप्तचर माहिती संकलन, समुद्रतळाचे मॅपिंग आणि नौदलातील सुरुंग शोधण्यासारख्या मोहिमांसाठी वापरले जाऊ शकते.
खार्ग बेटामुळे जागतिक तेल बाजाराची चिंता वाढली
खार्ग बेट हे इराणच्या तेल निर्यातीसाठी अत्यंत महत्त्वाचे केंद्र आहे. युद्धापूर्वी इराणच्या सुमारे 90 टक्के कच्च्या तेलाची निर्यात या बेटावरून होत होती. त्यामुळे या भागातील वाढत्या लष्करी कारवाईचा जागतिक तेल पुरवठ्यावर परिणाम होण्याची भीती आहे.
अमेरिका-इराण संघर्ष तीव्र झाल्यानंतर होर्मुझमधील जहाज वाहतुकीवरही परिणाम झाला असून ब्रेंट कच्च्या तेलाचा भाव 100 डॉलर प्रति बॅरलच्या जवळ पोहोचला आहे. त्यामुळे मध्यपूर्वेतील हा संघर्ष आणखी वाढल्यास जागतिक ऊर्जा बाजारावर त्याचे गंभीर परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
