विद्यानंद बापट मारहाण प्रकरणाचे राजकीय पडसाद; सत्ताधारी-विरोधकांकडून तीव्र प्रतिक्रिया

संतोष चव्हाणला अटक; एकनाथ शिंदेंचे संयमाचे आवाहन, सुप्रिया सुळे-यशोमती ठाकूर यांचा सरकारवर निशाणा

पुणे : गणेशोत्सवातील डीजे आणि ध्वनिप्रदूषणाविरोधात भूमिका मांडणारे सामाजिक कार्यकर्ते विद्यानंद बापट यांना पुण्यातील टिळक रस्त्यावर झालेल्या मारहाणीचे पडसाद आता राजकीय वर्तुळात उमटू लागले आहेत. बापट यांच्यावर हल्ला केल्याप्रकरणी संतोष चव्हाण याला पोलिसांनी अटक केली असून, या घटनेवर सत्ताधारी आणि विरोधकांकडून वेगवेगळ्या प्रतिक्रिया समोर आल्या आहेत.

उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी गणेशोत्सवाला गालबोट लागणार नाही याची काळजी घेण्याचे तसेच नागरिकांना त्रास होईल असे कोणतेही कृत्य टाळण्याचे आवाहन केले आहे. दुसरीकडे खासदार सुप्रिया सुळे, काँग्रेस नेत्या यशोमती ठाकूर यांच्यासह रोहित पवार, रोहिणी खडसे आणि रवींद्र धंगेकर यांनीही या हल्ल्याचा निषेध करत सरकारवर निशाणा साधला आहे. ज्येष्ठ विधिज्ञ असीम सरोदे यांनी या घटनेच्या पार्श्वभूमीवर ध्वनीप्रदूषणाविरोधात नागरिकांनी सामूहिकपणे आवाज उठवण्याचे आवाहन केले आहे.

‘उत्सवाला गालबोट लावू नका, नागरिकांची गैरसोय नको’ — एकनाथ शिंदे

या घटनेवर प्रतिक्रिया देताना उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी सामंजस्याची भूमिका मांडली.

“गणेशोत्सव ही आपली संस्कृती आणि मोठी परंपरा आहे. या परंपरेला कुठेही गालबोट न लागता उत्सव जोपासण्याचे काम प्रत्येकाने केले पाहिजे. ज्या कृत्यातून नागरिकांना त्रास होईल किंवा सर्वसामान्यांची गैरसोय होईल, असे काम कोणीही करू नये. हीच सरकारची स्पष्ट भूमिका आहे,” असे शिंदे यांनी म्हटले.

‘वैचारिक मतभेदांना हिंसेने उत्तर देणे लोकशाहीसाठी घातक’ — सुप्रिया सुळे

खासदार सुप्रिया सुळे यांनी विद्यानंद बापट यांच्याशी फोनवरून संवाद साधत त्यांच्या प्रकृतीची विचारपूस केली आणि या घटनेचा निषेध केला.

“लोकशाही व्यवस्थेत प्रत्येकाला मत मांडण्याचा अधिकार आहे. एखाद्याचे मत मान्य नसले तरी ते मांडण्याच्या अधिकाराचा आदर झालाच पाहिजे,” असे सुळे यांनी म्हटले.

अलीकडच्या काळात विरोधी विचार दडपण्यासाठी दांडगाई आणि मारहाणीची प्रवृत्ती वाढीस लागली असून ती महाराष्ट्राच्या पुरोगामी परंपरेला शोभणारी नाही, अशी टीकाही त्यांनी केली.

‘विरोधाचा आवाज ऐकण्याचा उमदेपणा सरकारमध्ये नाही’ — यशोमती ठाकूर

काँग्रेस नेत्या यशोमती ठाकूर यांनी या घटनेवरून राज्य सरकारवर जोरदार टीका केली.

“पुण्यात सजग नागरिक नागरी समस्यांवर बोलतात तेव्हा त्यांना मारहाण होते, हा महायुती सरकारचा करंटेपणा आहे,” असे त्यांनी म्हटले.

पुण्यात भाजपचे आमदार, खासदार, महापालिकेत सत्ता आणि गृहखातेही सत्ताधाऱ्यांकडे असताना सामान्य पुणेकरांचा आवाज धक्काबुक्की करून दाबला जात असल्याचा आरोप त्यांनी केला. “लोकांचे म्हणणे समजून घेण्याची आणि विरोधाचा आवाज ऐकण्याची धमक या सरकारमध्ये उरलेली नाही,” असा घणाघातही ठाकूर यांनी केला.

महाशक्तीच्या राजकीय अजेंड्यामुळेच हल्ला’ — रवींद्र धंगेकर

शिवसेना नेते रवींद्र धंगेकर यांनी या हल्ल्यामागे राजकीय षड्यंत्र असल्याचा संशय व्यक्त केला आहे. “मुद्द्यांची लढाई गुद्द्यांवर आणणे चुकीचे आहे. बापट यांना मारहाण करणारे साधे कार्यकर्ते असूच शकत नाहीत,” असे त्यांनी म्हटले.

“कुठल्यातरी महाशक्तीच्या राजकीय अजेंड्याच्या आड बापट येत असल्यानेच त्यांच्यावर हा सुनियोजित हल्ला करण्यात आला असावा. तुमच्या भूमिकेला विरोध केला की मारहाण करायची, ही वृत्ती पुणेकरांसाठी घातक आहे,” असा आरोप धंगेकर यांनी केला.

‘सरकार पुरस्कृत अतिरेक तात्काळ थांबवा’ — रोहिणी खडसे

राष्ट्रवादी काँग्रेस शरदचंद्र पवार पक्षाच्या नेत्या रोहिणी खडसे यांनी या घटनेवरून राज्यातील कायदा-सुव्यवस्थेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले.

“महाराष्ट्रात कायद्याचे राज्य उरले आहे की नाही? विद्यानंद बापट संविधान आणि कायद्याच्या चौकटीत राहून सर्वसामान्य नागरिकांना होणाऱ्या त्रासाबाबत बोलत आहेत. एखादा विचार पटत नसेल तर तो विचारांनी खोडून काढावा; थेट मारहाण करून दहशत माजवणे ही कसली लोकशाही?” असा सवाल त्यांनी केला.

हा ‘सरकार पुरस्कृत अतिरेक’ तातडीने थांबवला पाहिजे, अशी मागणीही खडसे यांनी केली.

‘हल्ला पिसाटलेल्या मानसिकतेचे लक्षण’ — रोहित पवार

आमदार रोहित पवार यांनीही बापट यांच्यावरील हल्ल्याचा निषेध करत हल्लेखोरांवर कठोर कारवाईची मागणी केली.

“बापट यांच्या भूमिकेकडे तार्किक दृष्टीने पाहण्याऐवजी त्यांच्यावर हल्ला करणे हे पिसाटलेल्या मानसिकतेचे लक्षण आहे. त्यांच्या भूमिकेला वैचारिक विरोध जरूर करा; मात्र अशी उघड गुंडगिरी खपवून घेता कामा नये,” असे पवार यांनी म्हटले.

पोलिसांनी हल्लेखोरांविरोधात कडक कलमांनुसार तातडीने कारवाई करावी आणि विद्यानंद बापट यांना आवश्यक पोलीस संरक्षण द्यावे, अशी मागणी त्यांनी केली.

‘हा शांतताप्रिय ९५ टक्के पुणेकरांवर झालेला हल्ला’ — ॲड. असीम सरोदे

ज्येष्ठ विधिज्ञ ॲड. असीम सरोदे यांनी या घटनेला केवळ एका व्यक्तीवरील हल्ला न मानता, शांततापूर्ण उत्सवाची मागणी करणाऱ्या पुणेकरांशी जोडले आहे.

“विद्यानंद बापट यांच्यावरील हल्ला हा शांततापूर्ण उत्सवाची मागणी करणाऱ्या आणि गोंगाट नको म्हणणाऱ्या ९५ टक्के पुणेकरांवर झालेला हल्ला आहे,” असे सरोदे यांनी म्हटले.

मार्टिन ल्युथर किंग यांच्या विचारांचा संदर्भ देत, शांततेने जगण्याच्या हक्कासाठी सामान्य नागरिकांनी आता सामूहिकपणे पुढे यावे, असे आवाहन त्यांनी केले. पुण्यात या प्रश्नावर नागरिकांचा सामूहिक मोर्चा काढण्याची वेळ आली आहे, अशी भूमिकाही सरोदे यांनी मांडली.

या सर्व प्रतिक्रियांमुळे विद्यानंद बापट मारहाण प्रकरण आता केवळ एका व्यक्तीवरील हल्ल्यापुरते मर्यादित राहिलेले नसून, ध्वनीप्रदूषण, नागरिकांचा अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याचा अधिकार, कायदा-सुव्यवस्था आणि राजकीय सहिष्णुता या सर्वच मुद्द्यांवर मोठी चर्चा सुरू झाली आहे.