२८७ भारतीय नागरिक अद्याप बेपत्ता
भारतीय परराष्ट्र मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, डीएनए चाचणी प्रक्रियेत मदत करण्यासाठी सहा भारतीय फॉरेन्सिक पथके काठमांडूमध्ये दाखल होत आहेत. आतापर्यंत ८८ भारतीय नागरिकांची सुटका करण्यात आली असून २८७ भारतीय नागरिक अजूनही बेपत्ता आहेत. याशिवाय भारतीय वंशाचे १२८ जणही बेपत्ता असल्याची माहिती देण्यात आली आहे.
नेपाळमधील जलविद्युत प्रकल्पातून चार भारतीयांची सुटका
परराष्ट्र मंत्रालयाने दिलेल्या माहितीनुसार, आज रसुवा येथील जलविद्युत प्रकल्पातून चार भारतीय नागरिकांची सुखरूप सुटका करण्यात आली. रिपू कुमार, चन्नेश्वर नरजरी, कृपा शंकर आणि मोहम्मद मिन्हाजुद्दीन अशी त्यांची नावे असून, हे सर्वजण लवकरच काठमांडूला पोहोचण्याची शक्यता आहे.त्यामुळे उपलब्ध आकडेवारीनुसार सुटका झालेल्या भारतीयांची संख्या ८८ वरून ९२ झाली आहे.
त्रिशूलीच्या बोगद्यांत शेकडो कामगार अडकल्याची भीती; भारताचे विशेष टनेल-रेस्क्यू पथक नेपाळमध्ये दाखल, हिमनदीजवळील दुसऱ्या जलसाठ्याचा धोका कायम
काठमांडू : नेपाळ-तिबेट सीमेवर हिमनदी कोसळल्यानंतर आलेल्या विनाशकारी महापूर आणि भूस्खलनातील मृतांचा आकडा ६००च्या पुढे गेला असून जवळपास तीन हजार जण अद्याप बेपत्ता आहेत. नेपाळमधील रसुवा आणि नुवाकोट जिल्ह्यांसह तिबेटमधील ग्यिरोंग सीमेच्या परिसराला या आपत्तीचा सर्वाधिक फटका बसला आहे. रस्ते, पूल, घरे आणि जलविद्युत प्रकल्प उद्ध्वस्त झाल्याने बचावकार्य अत्यंत कठीण परिस्थितीत सुरू आहे. APच्या २९ ऑगस्टच्या ताज्या अहवालानुसार मृतांचा एकत्रित आकडा किमान ६७६ पर्यंत पोहोचला असून जवळपास तीन हजार लोक बेपत्ता आहेत.
३२० भारतीय अद्याप संपर्काबाहेर
भारतासाठी सर्वाधिक चिंतेची बाब म्हणजे २८७ भारतीय नागरिक अद्याप बेपत्ता किंवा संपर्काबाहेर असल्याची परराष्ट्र मंत्रालयाची शेवटची अधिकृत माहिती आहे. याशिवाय भारतीय वंशाचे सुमारे १०० नागरिकही संपर्काबाहेर असल्याचे सांगण्यात आले आहे. तिबेटच्या बाजूला असलेल्या सुमारे ४०० भारतीयांशी संपर्क झाला असून ते सुरक्षित असल्याचे भारताने स्पष्ट केले आहे. तिबेटमधून अनेक भारतीयांना नेपाळच्या बाजूला सुरक्षित आणण्यात आले आहे.
त्रिशूली-१ जलविद्युत प्रकल्पातील ६३ भारतीय कर्मचाऱ्यांची यापूर्वीच सुटका करण्यात आली आहे. तामिळनाडूतील २१ भारतीय नागरिकही बचावानंतर दिल्लीला परतले आहेत.
जलविद्युत प्रकल्पांच्या बोगद्यांत शेकडो जण अडकल्याची भीती
सध्या बचाव यंत्रणांचे सर्वाधिक लक्ष त्रिशूली कॉरिडॉरमधील जलविद्युत प्रकल्पांच्या बोगद्यांकडे लागले आहे. प्रचंड चिखल आणि दगडांमुळे अनेक बोगद्यांची प्रवेशद्वारे बंद झाली आहेत. काही प्रकल्पांमधील भूमिगत पॉवरहाऊस आणि बोगद्यांमध्ये शेकडो कामगार अडकले असण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
नेपाळ लष्कराने काही ठिकाणी अडकलेल्या कामगारांची सुटका केली आहे; मात्र रस्ते आणि पूल वाहून गेल्यामुळे अनेक प्रकल्पांपर्यंत पोहोचणे अजूनही कठीण आहे.
भारताचे ‘सिल्क्यारा’ टनेल-रेस्क्यू तज्ज्ञ नेपाळमध्ये
या अत्यंत कठीण बोगदा बचाव मोहिमेसाठी भारताचे विशेष टनेल-रेस्क्यू पथक नेपाळमध्ये पोहोचले आहे. उत्तराखंडमधील सिल्क्यारा बोगदा बचाव मोहिमेचा अनुभव असलेल्या तज्ज्ञांची मदत घेतली जात आहे. वैद्यकीय मदत आणि आवश्यक उपकरणांचीही व्यवस्था करण्यात आली आहे.
भारताकडून मोठ्या प्रमाणात मदत
भारताने नेपाळसाठी मदतकार्य मोठ्या प्रमाणात वाढवले आहे. २८ ऑगस्टपर्यंत ४७ टनांहून अधिक आपत्कालीन साहित्य नेपाळला पाठवण्यात आले होते. त्यानंतर तिसऱ्या खेपेत सुमारे १३ टन अतिरिक्त साहित्य पाठवण्याची तयारी करण्यात आली.
यामध्ये जनरेटर, अन्नधान्य, पाणी शुद्धीकरणाच्या गोळ्या, औषधे आणि इतर आपत्कालीन साहित्याचा समावेश आहे. भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयात तसेच काठमांडू आणि बीजिंगमधील भारतीय दूतावासांमध्ये २४ तास नियंत्रण कक्ष सुरू आहेत.
बॅरियर लेकचा धोका कमी; पण संकट पूर्णपणे टळलेले नाही
दरम्यान, काहीसा दिलासा देणारी माहितीही समोर आली आहे. हिमनदी कोसळल्यानंतर Purepu Tsangpo नदीवर तयार झालेल्या धोकादायक बॅरियर लेकमधील पाणी हळूहळू बाहेर पडू लागले आहे.
शनिवारी सकाळच्या उपग्रह चित्रांनुसार सरोवराचे क्षेत्रफळ सुमारे ९९ हजार चौरस मीटर राहिले असून गुरुवारच्या तुलनेत ते २१ हजार चौरस मीटरने कमी झाले आहे. त्यामुळे हा जलसाठा अचानक फुटण्याचा तातडीचा धोका कमी झाला आहे.
मात्र धोका पूर्णपणे टळलेला नाही. हिमनदी कोसळलेल्या भागाच्या पायथ्याशी १ लाख २० हजार चौरस मीटरपेक्षा मोठा दुसरा जलसाठा असल्याचे तज्ज्ञांनी शोधले आहे. त्याची खोली अद्याप निश्चित झालेली नाही. त्यामुळे दोन्ही जलसाठ्यांवर ड्रोन आणि रडारद्वारे २४ तास देखरेख ठेवण्यात आली आहे.
तिबेटमध्ये ५५४ जण अजूनही बेपत्ता
Reutersच्या शनिवारी प्रसिद्ध झालेल्या ताज्या अहवालानुसार तिबेटमध्ये मृतांची संख्या ७ झाली असून ५५४ जण अद्याप बेपत्ता आहेत. सुमारे ५०० स्थानिक नागरिक व कामगार तसेच ५५५ पर्यटकांना सुरक्षित ठिकाणी हलवण्यात आले आहे. उद्ध्वस्त झालेल्या ग्यिरोंग सीमा चौकीकडे जाणारा महत्त्वाचा महामार्ग पुन्हा सुरू करण्यासाठी युद्धपातळीवर काम सुरू आहे.
भारताला सध्या थेट मोठा धोका नाही
नेपाळमधील त्रिशूली-नारायणी नदी प्रणाली पुढे भारतात गंडक नदीला मिळत असल्याने बिहारमध्ये परिस्थितीवर लक्ष ठेवण्यात येत आहे. मात्र बॅरियर लेकमधील पाणी नियंत्रित पद्धतीने कमी होत असल्याने सध्या भारतासाठी तातडीच्या मोठ्या महापुराचा धोका वाढल्याचे संकेत नाहीत.
तरीही हिमालयीन भागात पुढील तीन दिवस अधूनमधून पावसाचा अंदाज असल्याने परिस्थितीवर सतत लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे.
