भारतीय हवामान विभागाने (IMD) सांगितले आहे की, नैऋत्य मान्सून पुढील 2 ते 3 दिवसांत केरळममध्ये दाखल होऊ शकतो. साधारणपणे मान्सून 1 जूनच्या आसपास केरळममध्ये दाखल होतो, परंतु यावेळी त्याचा वेग थोडा मंद राहिला आहे.हवामान विभागाच्या मते, अरबी समुद्र, लक्षद्वीप, केरळम आणि तामिळनाडूच्या काही भागांमध्ये मान्सूनच्या प्रगतीसाठी हवामान अनुकूल बनले आहे. यासोबतच बंगालच्या उपसागरातील अनेक भागांमध्येही मान्सून पुढे सरकू शकतो.IMD ने यापूर्वी मान्सून 26 मे रोजी केरळममध्ये दाखल होईल असा अंदाज वर्तवला होता, परंतु नंतर त्यात विलंब झाला आणि विभागाने सांगितले की, त्याची सुरुवात जूनच्या पहिल्या आठवड्यात होऊ शकते.
हवामान विभागाच्या माहितीनुसार, देशभरात सध्या उष्णतेच्या लाटेची (हीटवेव) स्थिती संपली आहे. राजस्थानमधील अजमेर, नागौर आणि चित्तौडगडमध्ये सोमवारी गारपीट झाली. मध्य प्रदेशातील 4 जिल्ह्यांमध्येही वादळी वाऱ्यासह पावसाचा जोर सुरू आहे.उत्तर प्रदेशातील झाशी आणि ललितपूरमध्ये जोरदार पाऊस झाला. राज्यातील 63 जिल्ह्यांमध्ये वादळी वाऱ्यासह पावसाचा इशारा देण्यात आला आहे. बिहारमधील सासाराममध्ये दुपारनंतर जोरदार पाऊस झाला.
तर झारखंड, छत्तीसगड, हरियाणा आणि पंजाबसह 27 राज्यांमध्ये हलक्या ते जोरदार पावसाचा इशारा आहे.
उत्तराखंडमधील नैनितालसह 6 जिल्ह्यांमध्ये पाऊस झाला. खराब हवामानामुळे पिथौरागढमध्ये 12वी पर्यंतच्या सर्व शाळा बंद राहिल्या. केदारनाथ यात्रा तात्पुरती थांबवण्यात आली. तर चंपावतमध्ये दुथडी भरून वाहणाऱ्या नदीत अडकलेल्या 50 हून अधिक भाविकांना सुरक्षित बाहेर काढण्यात आले.
हवामान विभागाने म्हटले आहे की, यावर्षी देशात मान्सूनदरम्यान सामान्यपेक्षा कमी पाऊस होण्याची शक्यता आहे. संपूर्ण हंगामात पाऊस दीर्घकालीन सरासरी (LPA) च्या सुमारे 90% राहण्याचा अंदाज आहे.
LPA म्हणजे लॉन्ग पीरियड ॲव्हरेज (दीर्घकालीन सरासरी) म्हणजे एखाद्या प्रदेशात 30 ते 50 वर्षांच्या कालावधीत झालेल्या सरासरी पावसाला म्हणतात. भारतात 1971 ते 2020 पर्यंतच्या आकडेवारीनुसार मान्सूनची सरासरी पर्जन्यवृष्टी 87 सेंटीमीटर मानली जाते.
जर एखाद्या वर्षी पाऊस LPA च्या 90% पेक्षा कमी राहिला, तर त्याला सामान्यपेक्षा कमी पावसाच्या श्रेणीत ठेवले जाते.
अल निनो कारण बनू शकते
IMD चे म्हणणे आहे की, यावर्षी कमी पावसाचे एक मोठे कारण अल निनो असू शकते. अल निनो ही एक हवामानाची स्थिती आहे, ज्या दरम्यान प्रशांत महासागरातील पाणी सामान्यपेक्षा जास्त गरम होते. याचा परिणाम भारताच्या मान्सूनवर होतो आणि अनेकदा पाऊस कमी पडतो.
सध्या प्रशांत महासागरातील स्थिती हळूहळू अल निनोच्या दिशेने सरकत आहे. हवामान विभागाचा अंदाज आहे की, जूनमध्ये अल निनो कमकुवत राहू शकते, परंतु सप्टेंबरपर्यंत ते मध्यम किंवा मजबूत रूप धारण करू शकते.
