पुणे : ‘शीतयुद्धाच्या काळात जग अमेरिका आणि सेवियत युनियन या दोन देशात विभागलेले असताना स्वतंत्र परराष्ट्र धोरण आखून पं. जवाहरलाल नेहरूंनी तिसरी शक्ती निर्माण करण्याचा प्रयत्न केला. नेहरूंचा जगात नैतिक दबदबा होता,’ असे प्रतिपादन ज्येष्ठ अर्थतज्ज्ञ, मुंबई विद्यापीठाचे माजी कुलगुरू आणि माजी खासदार डॉ. भालचंद्र मुणगेकर यांनी बुधवारी केले. ‘आजचा भारत हतबल झाला आहे. सध्याचे परराष्ट्र धोरण फसले असून मालदीवसारखा छोटा देशही आपले ऐकत नाही,’ अशी टीका त्यांनी केली.

महाराष्ट्र गांधी स्मारक निधी आणि युवक क्रांती दल यांच्या वतीने देशाचे पहिले पंतप्रधान पं. जवाहरलाल नेहरू यांच्या पुण्यतिथीनिमित्त ‘नेहरू प्रणित भारताच्या विकासाचे प्रतिमान आणि त्याची प्रसंगिकता’ या विषयावर डॉ. मुणगेकर यांचे व्याख्यान आयोजित करण्यात आले होते. एस. एम. जोशी सभागृहात झालेल्या या कार्यक्रमात ॲड. शंकर निकम लिखित ‘भारताचा कोहिनूर’ या पुस्तकाचे प्रकाशन करण्यात आले. संस्थेचे महाराष्ट्र गांधी स्मारक निधीचे विश्वस्त सचिव अन्वर राजन, विश्वस्त डॉ. शिवाजीराव कदम, लक्ष्मीकांत देशमुख, एम.एस. जाधव, रमेश आढाव उपस्थित होते. महाराष्ट्र ज्ञान महामंडळाचे मार्गदर्शक डॉ. विवेक सावंत अध्यक्षस्थानी होते.

मुणगेकर म्हणाले, ‘भारताला कोणत्या दिशेने पुढे न्यायचे, हे समजलेला एकमेव नेता नेहरू होते. राम मनोहर लोहियांमुळे काँग्रेस व नेहरूविरोधी दृष्टी तयार झाली होती. मात्र, संसदीय लोकशाही, आर्थिक नियोजन, धर्मनिरपेक्षता आणि परराष्ट्र धोरण ही नेहरूंची वैशिष्ट्ये आहेत. नेहरूंना लोकशाही समाजवाद आणायचा होता, अनेक अर्थतज्ज्ञांना वाटते. मात्र, त्यांना कल्याणकारी राज्य आणायचे होते. देशातील लोकांना एकत्र ठेवण्याची ताकद राज्य घटनेत आहे. पं. नेहरू, सरदार पटेल आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे राज्य घटनेसाठी मोठे योगदान आहे. नेहरूंवर रशियन राज्यक्रांतीचा प्रभाव होता. भांडवलशाही अर्थव्यवस्था शोषण करणारी व्यवस्था आहे, असे त्यांचे मत होते. नेहरू राजकारणी झाले नसते तर ते तत्त्ववेत्ते किंवा इतिहासकार झाले असते. नेहरू आणि आइन्स्टाइन यांच्यात चर्चा होत असे. त्यावरून त्यांचा व्यासंग लक्षात येतो. नेहरूंचा प्रत्येक धर्मातील धर्मांधतेला विरोध होता. नेहरू सर्व मुख्यमंत्र्यांना पत्रे लिहायचे. विचारांची आदानप्रदान होत होती. नेहरूंनी देशात ११७ संस्था उभ्या केल्या. देशाची बांधणी या संस्थांवर झाली आहे.’

‘नेहरूमुक्त भारत करण्यासाठी मोदी सरकारने नियोजन आयोग बरखास्त केला आहे. इराण आणि इस्रायल युद्धात पाकिस्तान मध्यस्थी करतो आणि आपण अगतिकपणे पाहत बसतो, हे भूषणावह नाही,’ अशी टीका मुणगेकर यांनी केली.

सावंत म्हणाले, ‘मागच्या पिढीने लोहियावादी होऊन चूक केली तशी आजची पिढी सोशल मीडियातून नेहरूंबद्दल तीच चूक करीत आहे. नेहरूंनी दहा वर्षे तुरुंगात काढली. नेहरूंनी संसदेची प्रतिष्ठा जपली. सध्याच्या पिढीला नेहरू समजून सांगितले पाहिजे. भारत कसा असावा, याचे उदाहरण नेहरू आहेत. जगात आपली ओळख कट्टर हिंदू होणे परवडणारे नाही. जगातील आपली ओळख बदलत असून भारतीयांकडे संशयाने बघितले जात आहे.’ अन्वर राजन यांनी प्रास्ताविक केले. सूरज कुलकर्णी यांनी सूत्रसंचालन केले. तेजस भालेराव यांनी आभार मानले.

पुणे-गिर्यारोहण हा साहसी क्रीडा प्रकार आपल्या देशामध्ये आणि राज्यामध्ये मोठ्या प्रमाणात वाढीस लागला आहे.यातून एक साहसी पिढीची जडणघडण होत आहे.या खेळाला आर्थिक पाठबळ आवश्यक आहे तसेच या खेळासाठी स्वतंत्र विमा कवच असणे गरजेचे आहे असे मत ऑलम्पिक असोसिएशन ऑफ महाराष्ट्र चे अध्यक्ष मुरलीधर मोहोळ यांनी व्यक्त केले.याबाबत गिरीप्रेमीचे उमेश झिरपे माझ्याकडे पाठपुरावा करत आहेत, मी या साठी शासन कडे  नक्की पाठपुरावा करेन आणि या खेळा ला अधिक चालना मिळेल असा प्रयत्न नक्की करेन असेही मुरलीधर मोहोळ म्हणाले.

क्रिएटिव्ह फाउंडेशन तर्फे एव्हरेस्ट शिखर सर करून परतलेल्या अखिल काटकर चा सत्कार करण्यात आला त्यावेळी ते बोलत होते. यावेळी क्रिएटिव्ह फाउंडेशन चे अध्यक्ष संदीप खर्डेकर, विश्वस्त व नगरसेविका मंजुश्री खर्डेकर, अखिल च्या आई स्मिता काटकर, मामी लेखिका निलिमा बोरवणकर, मामा अजय बोरवणकर, विजय बोरवणकर इ मान्यवर उपस्थित होते.

आपल्याकडे क्रिकेट ला प्रचंड वलय आहे मात्र ( Glamour ) अन्य क्रीडाप्रकारांना हवी तेवढी लोकमान्यता आणि राजमान्यता मिळत नाही अशी खंत क्रिएटिव्ह फाउंडेशन चे अध्यक्ष आणि रोलबॉल असोसिएशन चे अध्यक्ष संदीप खर्डेकर यांनी व्यक्त केली. यात बदल होण्यासाठी ना. मुरलीधर मोहोळ नक्कीच प्रयत्न करतील असा विश्वास ही खर्डेकर यांनी व्यक्त केला. ह्या साहसी क्रीडा प्रकारासाठी अखिल च्या कुटुंबियांनी त्याला प्रोत्साहन दिले यामुळे खरंतर त्यांचेही कौतुक करायला हवे असे मत मंजुश्री खर्डेकर यांनी व्यक्त केले.

एव्हरेस्ट वीर अखिल स्मिता रवींद्र काटकर (वय ३६) हे पुण्यातील एक गिर्यारोहक, प्रशिक्षक आणि गिरिप्रेमी संस्थेचे पूर्णवेळ कार्यकर्ते आहेत. २१ मार्च १९९० रोजी जन्मलेल्या अखिल यांनी डिप्लोमा इन इंजिनिअरिंगचे शिक्षण घेतले असून काही वर्षे स्वतःचा कॅफे व्यवसायही यशस्वीपणे चालवला. मात्र पर्वत, साहस आणि समाजाभिमुख कार्याची ओढ त्यांना पुन्हा गिर्यारोहण क्षेत्रात घेऊन आली.

सध्या ते पूर्णवेळ गिरिप्रेमी संस्थेशी जोडलेले असून लहान मुलांसाठी प्रशिक्षण उपक्रमांमध्ये प्रशिक्षक म्हणून कार्यरत आहेत. गिर्यारोहणासोबतच मॅरेथॉन, ट्रायथेलॉन आणि विविध साहसी क्रीडा प्रकारांमध्ये त्यांचा सक्रिय सहभाग असतो.

२१ मे २०२६ रोजी अखिल काटकर यांनी गिरिप्रेमीच्या इतर दोन सहकाऱ्यांसमवेत जगातील सर्वोच्च शिखर माऊंट एव्हरेस्ट वर यशस्वीरित्या चढाई केली  आणि भारतीय तिरंगा अभिमानाने फडकावला.

अखिल काटकर यांची एव्हरेस्ट शिखर चढाई ही केवळ वैयक्तिक यशाची गोष्ट नसून नव्या पिढीला आरोग्य, साहस, शिस्त आणि ध्येयपूर्तीकडे प्रेरित करणारी उल्लेखनीय कामगिरी मानली जात आहे.

अखिल चे अभिनंदन आणि सत्कार करतानाच अधिकाधिक तरुण तरुणींना विद्यार्थी दशेपासूनच ह्या खेळा प्रती आकृष्ट करण्यासाठी शिक्षण द्यावे अशी अपेक्षा संदीप खर्डेकर यांनी व्यक्त केली.

‘विकसित भारत’ संकल्पनेवर पुणे मॅनेजमेंट असोसिएशनचा ४९वा स्थापना दिन साजरा

पुणे : शाश्वत विकास ही भारतीय विकासाची मूलभूत रचना आहे. निसर्गाकडून जितके घ्याल तितकेच त्याला परत करा ही भारतीय तत्त्वज्ञानातील शिकवण जगासाठी मार्गदर्शक ठरणार आहेत. कर्मयोगाचा सिद्धांत समजून त्यानुसार व्यवस्थापन केल्यास, मानव जातीसह निसर्गातील प्रत्येक घटकाला एक कुटुंब मानल्यास निश्चितच विकसित भारताचे स्वप्न साकारले जाईल, असा विश्वास निवृत्त सनदी अधिकारी अविनाश धर्माधिकारी यांनी व्यक्त केला.

पुणे मॅनेजमेंट असोसिएशनचा (पीएमए) ४९वा स्थापना दिन ‘विकसित भारत’ या प्रेरणादायी संकल्पनेवर बुधवारी सीपीआर ऑडिटोरियम, पाषाण रोड गणेशखिंड येथे साजरा करण्यात आला. त्या वेळी अविनाश धर्माधिकारी बोलत होते.  समूहाचे व्यवस्थापकीय संचालक आदित्य पित्ती, पूना ॲब्रेसिव्हजचे संस्थापक व अध्यक्ष वीरेंद्र सूद, बँक ऑफ महाराष्ट्रचे संचालक प्रसेनजीत फडणवीस यांची प्रमुख उपस्थिती होती. पीएमएचे अध्यक्ष बाळ पाटील, उपाध्यक्ष प्रदिप तुपे, राहुल जोशी मंचावर होते. उत्कृष्ट कार्याबद्दल उत्कृष्ट शैक्षणिक संस्था – आयएमडीआर, उद्योजकांना सहाय्य करणारी उत्कृष्ट संस्था – टाय (द इंडस आंत्रप्रेन्युअर्स), वर्षातील उत्कृष्ट निर्यातदार प्रशांत बोरा, सामाजिक प्रभाव निर्माण करणारी संस्था – स्वरूपवर्धिनी, नेतृत्व क्षेत्रातील उल्लेखनीय महिला – श्वेता शालिनी, प्रथम पिढीतील यशस्वी उद्योजक – गौरव त्रिपाठी, वर्षातील उत्कृष्टता केंद्र – महाट्रेनर्स यांचा गौरव करण्यात आला.

सुरुवातीस पीएमएचे अध्यक्ष बाळ पाटील यांनी संस्थेच्या कार्याचा आढावा घेतला आणि सुवर्णमहोत्सवी काळात आयोजित करण्यात येणाऱ्या उपक्रमांविषयी माहिती दिली.

मानवाचा विकास साधताना भौतिक आणि आर्थिक कल्याणाव्यतिरिक्त मानसिक, मनोवैज्ञानिक आणि आध्यात्मिक कल्याणाला महत्त्व दिल्यास विकसित भारताचे स्वप्न साकार करण्यात कोणताच अडथळा येणार नाही, असे सांगून अविनाश धर्माधिकारी म्हणाले, विकास साधताना पाश्चत्यांच्या अंधानुकरणामुळे मानव जात विनाशाच्या उंबरठ्यावर येऊन ठेपली आहे. निसर्गाच्या अनिर्बंध लुटीमुळे संपूर्ण जग आज पर्यावरणाच्या ऱ्हासाशी झगडत आहे. परंतु विकासाचा भारतीय दृष्टीकोन असा नाही. विकसित भारताचे स्वप्न साकार करण्यासाठी देशातील प्रत्येक नागरिकाने योगदान देणे आवश्यक आहे.

प्रसेनजीत फडणवीस म्हणाले, विकसित भारत २०४७चे ध्येय गाठण्यासाठी शिक्षण आणि बँकिंग क्षेत्राची मदत होणार आहे. कारण बॅकिंग हा देशाच्या अर्थव्यवस्थेचा कणा आहे तर शैक्षणिक क्षेत्रात महत्त्वाचा वाटा असणाऱ्या युवा पिढीकडून २०४७च्या विकसित भारताचे स्वप्न साकारण्यासाठी मदत होणार आहे.

विकसित भारताचे स्वप्न साकारताना सरकारचे विविध उपक्रम, त्याविषयी सखोल विश्लेषण, धोरणात्मक आराखडा याविषयी आदित्य पित्ती यांनी माहिती दिली. विकसित भारताचे स्वप्न साकर करण्यात विकसित पुण्याचा मोलाचा वाटा असेल असा विश्वासही त्यांनी व्यक्त केला.

वीरेंद्र सूद म्हणाले, देशाला जर विकसित व्हायचे असेल तर आज पर्यायी ऊर्जांवर काम करायला सुरुवात करावी लागेल. सौर, पवन आणि जलऊर्जा याविषयी तांत्रिकदृष्ट्या अधिक विकास साधणे गरजेचे आहे. जो पर्यंत भारताची बँकिंग प्रणाली जागतिक प्रणालीशी समन्वय साधत नाही, तसेच संशोधन आणि विकास क्षेत्रात भरीव कार्य घडत नाही तोपर्यंत पुरेसा विकास साधला जाणार नाही.

मान्यवरांचे स्वागत बाळ पाटील, प्रदीप तुपे, राहुल जोशी यांनी तर परिचय प्रसाद मिरासदार, भाग्येश अभ्यंकर यांनी करून दिला. सूत्रसंचालन पायल गिल यांनी केले.

जयंतीनिमित्त ऐतिहासिक खोली दर्शनासाठी खुली-दिवसभर सावरकरप्रेमींची गर्दी

पुणे : स्वातंत्र्यवीर विनायक दामोदर सावरकर यांच्या जयंतीनिमित्त गुरुवारी (दि. २८ मे) डेक्कन एज्युकेशन सोसायटी आणि फर्ग्युसन महाविद्यालय यांच्या वतीने फर्ग्युसन महाविद्यालयातील मुलांच्या वसतिगृहातील खोली क्रमांक १७ येथे अभिवादन कार्यक्रम आयोजित करण्यात आला होता. फर्ग्युसन महाविद्यालयात शिकत असताना स्वातंत्र्यवीर सावरकरांचे या खोलीमध्ये वास्तव्य होते.

सकाळी ९ वाजता डेक्कन एज्युकेशन सोसायटीचे उपाध्यक्ष ऍड. अशोक पलांडे यांच्या हस्ते स्वा. सावरकर यांच्या अर्धपुतळ्यास पुष्पहार अर्पण करण्यात आला.

 ही खोली इतिहासप्रेमी आणि सावरकर अनुयायांसाठी प्रेरणास्थान मानली जाते. जयंतीनिमित्त ही खोली सर्वांसाठी दर्शनासाठी खुली ठेवण्यात आली होती. दिवसभर सावरकरप्रेमी, विद्यार्थी आणि नागरिकांनी येथे भेट देत इतिहासाच्या साक्षीदार ठरलेल्या वस्तूंचे दर्शन घेतले.

या खोलीमध्ये स्वा. सावरकर यांनी वापरलेल्या काळातील अभ्यासाचे टेबल, लाकडी खुर्ची, पारंपरिक पलंग, पुस्तके ठेवण्याची कपाटे, जुन्या शैलीतील लेखन साहित्य, छायाचित्रे आणि त्यांच्या जीवनकार्याची माहिती देणारे दस्तऐवज जतन करून ठेवण्यात आले आहेत. सावरकरांनी छत्रपती शिवाजी महाराजांवर लिहिलेली आरती ही भिंतीवर रेखाटण्यात आली आहे.

विद्यार्थीदशेत सावरकरांनी येथेच राष्ट्रभक्तीचे विचार मांडले, कविता आणि लेखन केले तसेच सहकाऱ्यांमध्ये स्वातंत्र्याची प्रेरणा जागवली, अशी ऐतिहासिक नोंद आहे.

कार्यक्रमाला डेक्कन एज्युकेशन सोसायटीचे कार्यवाह डॉ. आनंद काटिकर, फर्ग्युसन महाविद्यालयाचे प्राचार्य डॉ. शाम मुडे , उपप्राचार्य प्रा. स्वाती जोगळेकर, डॉ. शरद कुंटे, मिलिंद कांबळे, डॉ. ज्ञानेश्वर कुंभार, अंकित रावळ, श्रद्धा काने टकर, गायत्री दीडमिसे यांची प्रमुख उपस्थिती होती.

उद्योजक प्रकाशशेठ रसिकशेठ धारीवाल यांच्या विशेष सहकार्याने उपक्रम
पुणे : अखिल म्हसोबा उत्सव मंडई ट्रस्ट, पुणे यांच्या वतीने वयोवृद्धांसाठी कार्यरत असणाऱ्या ‘वृद्ध मित्र’ संस्थेतील ज्येष्ठ नागरिकांना कंबरेचा बेल्ट, गरम पाण्याची बॅग, निकॅप, थ्री लेग वॉकिंग स्टिक आदी आवश्यक वस्तूंचे वाटप करण्यात आले. शनिपार चौकाजवळील स्व. रसिकशेठ माणिकचंद धारिवाल या ट्रस्टच्या नियोजित भवनात हा कार्यक्रम संपन्न झाला.

ट्रस्टचे सहायक तथा माणिकचंद उद्योग समूहाचे चेअरमन प्रकाशशेठ रसिकशेठ धारीवाल यांच्या विशेष सहकार्याने ही मदत देण्यात आली. यावेळी प्रकाशशेठ रसिकशेठ धारीवाल, दिना धारीवाल आणि आदित्य धारीवाल यांच्या हस्ते साहित्याचे वाटप करण्यात आले. ट्रस्टचे विश्वस्त अध्यक्ष राहुल सुर्यवंशी आणि विश्वस्त उपाध्यक्ष निवृती जाधव यावेळी उपस्थित होते.

निवृती जाधव म्हणाले, समाजातील गरजू घटकांना मदतीचा हात देत वृद्धांचे रोजचे जगणे सोपे करण्यासाठी आमच्याकडून ही मदत करण्यात आली. धार्मिक कार्यासोबत सामाजिक उत्तरदायित्व जपत ट्रस्ट सातत्याने विधायक उपक्रम राबवत आहे. यासाठी माणिकचंद उद्योग समूहाने कार्यकर्त्यांवर विश्वास ठेवून सातत्याने मदत केली आहे.

पुणे, दि. 27: शेतकऱ्यांनी चालू खरीप हंगामामध्ये केवळ डिएपी खतावरच अवलंबून न राहता बाजारामध्ये उपलब्ध असलेल्या पर्यायी खतांचा वापर करावा, असे आवाहन कृषी विभागाच्यावतीने करण्यात येत येत आहे.

राज्यामध्ये मागील 3 वर्षात खरीप हंगामात 44 लाख मे.टन रासायनिक खतांचा वापर झाला आहे. त्यामध्ये प्रामुख्याने युरिया, डीएपी, एमओपी (म्युरेट ऑफ पोटॅश) संयुक्त खते व एसएसपी (सिंगल सुपर फॉस्फेट) या खतांचा वापर केला जातो. महाराष्ट्र राज्य हे मृद परिक्षण व जमिन आरोग्य पत्रिकांचेआधारे एकात्मिक अन्नद्रव्य व्यवस्थापन प्रणाली वापराकरीताअग्रेसर आहे. राज्यामध्ये लवकरच पेरणीला सुरुवात होणार असून डिएपी खताची शेतक-यांकडून जास्त मागणी होणार आहे. डिएपी खता मध्ये 18 टक्के नत्र तर 46 टक्के स्फुरद ही अन्नद्रव्य आहेत.

स्फुरद युक्त खतामध्ये डीएपी खतानंतर एसएसपी या खताची सर्वाधिक मागणी आहे. एसएसपी खत हे देशातंर्गत तयार होत असून यामध्ये स्फुरद-16 टक्के सह सल्फर व इतर सूक्ष्म अन्नद्रव्ये आढळून येतात. सल्फर अन्नद्रव्यामूळे तेलबिया पिकांमध्ये एसएसपी खताचा वापर फायदेशीर ठरणार आहे . डिएपी खताच्या एका गोणी ऐवजी युरिया अर्धी गोणी व एसएसपी तीन गोणी खतांचा वापर डिएपीस चांगला पर्याय आहे.

एसएसपी बरोबरच एनपीके-10:26:26, एनपीके-20:20:0:13, एनपीके-12:32:16, युरिया एसएसपी कॉम्पलेक्स व एनपीके-15:15:15 या संयुक्त खतांच्या वापरामुळे नत्र व स्फुरद बरोबरच पालाश हे अन्नद्रव्य सुध्दा पिकांना उपलब्ध होते. त्यामुळे या संयुक्त खतांचा वापर केल्यास पिकांसाठी पोषक ठरतो. त्याचबरोबर टिएसपी या खतामध्ये 46 टक्के स्फुरद अन्नद्रव्याची मात्रा असुन डिएपी खताच्या एका गोणी ऐवजी युरिया अर्धी गोणी व टिएसपी एक गोणी खतांचा वापर केल्यास तो देखिल डिएपी खतास उत्तम पर्याय आहे, अशी माहिती जिल्हा अधीक्षक कृषी अधिकारी संजय काचाळे यांनी दिली आहे