पुणे , दि. १५ : स्पर्धा, तंत्रज्ञान आणि कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या युगात ग्रामीण भागातील विद्यार्थी कुठेही मागे राहू नयेत, यासाठी राज्य शासन कटिबद्ध असून प्रत्येक विद्यार्थ्याला दर्जेदार, आधुनिक आणि तंत्रज्ञानाधिष्ठित शिक्षण उपलब्ध करून देण्यासाठी विविध उपक्रम प्रभावीपणे राबविण्यात येत आहेत, असे प्रतिपादन उपमुख्यमंत्री तथा पुणे जिल्ह्याच्या पालकमंत्री सुनेत्रा अजित पवार यांनी केले.

नवीन शैक्षणिक वर्ष २०२६-२७ च्या प्रारंभी मावळ तालुक्यातील पीएम श्री आदर्श केंद्र जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा, कान्हे येथे आयोजित ‘शाळा प्रवेशोत्सव २०२६-२७’ कार्यक्रमात त्या बोलत होत्या.

यावेळी आमदार सुनील शेळके, जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी गजानन पाटील, जिल्हा परिषद सदस्य दिपाली हुलावळे, सुनीता येवले, शिक्षण विभागाचे उपसंचालक गणपतराव मोरे, शिक्षणाधिकारी भाऊसाहेब कारेकर, माजी साखर आयुक्त शेखर गायकवाड, गणेश ढोरे, विठ्ठल शिंदे, गणेश खांडगे, साहेबराव कारके यांच्यासह जिल्हा परिषद व पंचायत समिती सदस्य, शिक्षक, शिक्षकेतर कर्मचारी, पालक आणि विद्यार्थी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

उपमुख्यमंत्री पवार म्हणाल्या, विद्यार्थ्यांना आधुनिक आणि दर्जेदार शिक्षण उपलब्ध करून देणे तसेच प्रत्येक शाळेत आवश्यक पायाभूत सुविधा निर्माण करणे ही शासनाची नैतिक जबाबदारी आहे. कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि डिजिटल तंत्रज्ञानाच्या युगात ग्रामीण विद्यार्थ्यांनाही शहरी भागातील विद्यार्थ्यांप्रमाणे समान संधी मिळणे आवश्यक आहे. यासाठी डिजिटल क्लासरूम, आधुनिक शैक्षणिक साधने आणि गुणवत्तापूर्ण पाठ्यपुस्तके उपलब्ध करून देण्यात येत आहेत. विद्यार्थ्यांचा सर्वांगीण विकास साधण्यासाठी अभ्यासाबरोबरच क्रीडा, कला आणि कौशल्यविकासालाही प्रोत्साहन दिले जात असल्याचे त्यांनी सांगितले.

आमदार सुनील शेळके यांनी मावळ तालुक्यात शिक्षण क्षेत्रात सुरू असलेल्या विविध विकासकामांचा आढावा घेतला. जिल्हा परिषद शाळांमध्ये आधुनिक सुविधा उपलब्ध करून विद्यार्थ्यांना गुणवत्तापूर्ण शिक्षण देण्यासाठी सातत्याने प्रयत्न सुरू असल्याचे त्यांनी सांगितले. विद्यार्थ्यांनी शिक्षणासोबत विज्ञान, तंत्रज्ञान, क्रीडा आणि संशोधन क्षेत्रातही प्रगती साधून मोठी स्वप्ने पूर्ण करावीत, असे आवाहन त्यांनी केले.

जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी गजानन पाटील यांनी जिल्ह्यात राबविण्यात येणाऱ्या शैक्षणिक उपक्रमांची माहिती दिली. जिल्हा परिषद शाळांचे रूपांतर आधुनिक, डिजिटल आणि विद्यार्थी-केंद्रित शिक्षण संस्थांमध्ये करण्यासाठी विविध उपक्रम राबविण्यात येत असल्याचे त्यांनी सांगितले. शिक्षणाची गुणवत्ता वाढविण्यासाठी शिक्षक, पालक आणि प्रशासन यांच्यातील समन्वय महत्त्वाचा असल्याचे त्यांनी नमूद केले.

कार्यक्रमाचे विशेष आकर्षण ठरली ती याच शाळेतील गुणवंत विद्यार्थिनी कु. रुद्रा गणेश राजगुरे. चाचणी परीक्षेत उल्लेखनीय यश संपादन करून ‘नासा’सारख्या जागतिक दर्जाच्या संस्थेला भेट देण्याची संधी मिळविल्याबद्दल उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा पवार यांच्या हस्ते तिचा विशेष सत्कार करण्यात आला. तिच्या यशाबद्दल अभिनंदन करून पुढील वाटचालीसाठी शुभेच्छा देण्यात आल्या.

यावेळी विद्यार्थ्यांना शालेय साहित्याचे वाटप करण्यात आले. तसेच जिल्ह्यातील ३०३ केंद्रप्रमुखांना देण्यात येणाऱ्या टॅबपैकी प्रातिनिधिक स्वरूपात चार केंद्रप्रमुखांना मान्यवरांच्या हस्ते टॅब प्रदान करण्यात आले.

कार्यक्रमाच्या प्रारंभी उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा पवार यांनी शाळेत प्रथमच प्रवेश घेणाऱ्या चिमुकल्या विद्यार्थ्यांचे औक्षण करून, फुलांचा वर्षाव करत आणि गुलाबजाम भरवत उत्साहात स्वागत केले. यावेळी त्यांनी विद्यार्थ्यांशी मनमोकळा संवाद साधत त्यांच्या शैक्षणिक प्रवासासाठी शुभेच्छा दिल्या.

शिक्षणाबद्दल विद्यार्थ्यांमध्ये गोडी निर्माण करणे, शाळेविषयी आपुलकी वाढविणे आणि आनंददायी वातावरणात नवीन शैक्षणिक वर्षाची सुरुवात करणे हा शाळा प्रवेशोत्सवाचा उद्देश असून उत्साहपूर्ण वातावरणात कार्यक्रमाची सांगता झाली.

पुणे, दि. 15 : सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागांतर्गत कार्यरत असलेल्या भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मुलांचे शासकीय वसतिगृह, इंदापूर येथे शैक्षणिक वर्ष २०२६-२७ साठी विद्यार्थ्यांच्या प्रवेश प्रक्रियेला ऑनलाईन पद्धतीने सुरुवात झाली आहे.

दुधगंगा दुध डेअरी समोर, जुना अकलूज पुणे बायपास, इंदापूर येथे असलेल्या या वसतिगृहात अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती, विमुक्त जाती-भटक्या जमाती, आर्थिकदृष्ट्या मागास प्रवर्ग, दिव्यांग व अनाथ विद्यार्थ्यांना गुणवत्तेनुसार आणि शासनाने निर्धारित केलेल्या आरक्षणानुसार प्रवेश दिला जाणार आहे. इयत्ता आठवीपासून पुढील शिक्षण घेणारे तसेच कनिष्ठ महाविद्यालय, बिगर व्यावसायिक व व्यावसायिक अभ्यासक्रमातील विद्यार्थी प्रवेशासाठी पात्र आहेत.प्रवेशित विद्यार्थ्यांना विनामूल्य निवास व भोजन, क्रमिक पुस्तके, शैक्षणिक साहित्य, गणवेश, शैक्षणिक सहलीसाठी आर्थिक सहाय्य तसेच दरमहा एक हजार रुपये निर्वाह भत्ता विद्यार्थ्यांच्या बँक खात्यात जमा केला जातो.

शालेय स्तरावरील विद्यार्थ्यांसाठी : ३० जून ते ७ जुलै २०२६ तर इयत्ता ११ वी व बिगर व्यावसायिक अभ्यासक्रमांसाठी : १५ जुलै ते ३१ जुलै २०२६ पर्यंत प्रवेश घेता येईल.
इच्छुक विद्यार्थ्यांनी गुणपत्रिका, जात प्रमाणपत्र, उत्पन्न प्रमाणपत्र, बोनाफाईड प्रमाणपत्र/प्रवेश पावती, आधार कार्ड व रहिवासी प्रमाणपत्र आदी कागदपत्रांसह https://hmasnew.mahait.org या संकेतस्थळावर ऑनलाईन अर्ज करावेत, असे आवाहन वसतिगृह गृहपाल यांच्याकडून करण्यात आले आहे.

संजीव सोशल फाउंडेशनच्या वतीने ‘पुण्यातील मंदिरांचा इतिहास’ व्याख्यानाचे आयोजन
पुणे : चौथ्या शतकातील पाताळेश्वर मंदिरापासून ते हजार वर्षांच्या इतिहासाची साक्ष देणाऱ्या कसबा गणपती, नागेश्वर, सोमेश्वर, केदारेश्वर आणि भव्य ओंकारेश्वर मंदिरापर्यंतचा पुण्याचा धार्मिक वारसा अनेक अनोख्या इतिहासकथा सांगतो. जुन्या पेठांमध्ये विखुरलेली शेकडो मंदिरे, त्यामागील आख्यायिका, पेशवेकाळातील त्यांचा विकास आणि काळाच्या पडद्याआड गेलेल्या अनेक ऐतिहासिक नोंदींचा वेध घेत इतिहास संशोधक मंदार लवाटे यांनी पुण्यातील प्राचीन मंदिरांच्या वैभवशाली परंपरेचे दर्शन घडविले. चार इंचांपासून ते दहा फूट उंचीपर्यंतच्या मूर्तींचा समावेश असलेल्या जुन्या पुण्यातील मंदिरांचा समृद्ध वारसा त्यांनी उलगडून दाखविला.

संजीव सोशल फाउंडेशनच्या वतीने इतिहास अभ्यासक तथा श्री देवदेवेश्वर संस्थान, सारसबाग-पर्वती-कोथरूडचे विश्वस्त जगन्नाथ लडकत यांच्या अभिष्टचिंतनानिमित्त या व्याख्यानाचे आयोजन टिळक रस्त्यावरील मराठा चेंबर ऑफ कॉमर्स येथे करण्यात आले होते. यावेळी खासदार मेधा कुलकर्णी, समस्त हिंदू आघाडीचे कार्याध्यक्ष मिलिंद एकबोटे, ज्येष्ठ इतिहास संशोधक पांडुरंग बलकवडे ,सुधीर पंडित , रमेश भागवत, विजय पानवलकर, संग्रामबापू भंडारे, संकेत गदादे आणि छाया गदादे उपस्थित होते. कार्यक्रमात विजय पानवलकर लिखित ‘बाजीराव द ग्रेट’ या पुस्तकाच्या द्वितीय आवृत्तीचे प्रकाशन करण्यात आले.

मंदार लवाटे म्हणाले, पुण्यातील नागेश्वर मंदिर हे शहरातील अतिप्राचीन शिवमंदिरांपैकी एक असून त्याचा पेशवेकाळात जीर्णोद्धार करण्यात आला. हे मंदिर सुमारे ८०० वर्षे जुने मानले जाते. पूर्वी या परिसरातून वाहणाऱ्या ‘नाग’ प्रवाहावरून या मंदिराला नागेश्वर हे नाव पडल्याचे मानले जाते.

पुण्यातील सर्वांत प्राचीन मंदिरांमध्ये पाताळेश्वर मंदिराचे स्थान विशेष आहे. दगडात कोरलेले हे मंदिर चौथ्या शतकातील असल्याचे मानले जाते. तसेच धारेश्वर मंदिराचा नेमका कालखंड निश्चित करणे कठीण असले, तरी तेही प्राचीन वारसा जपणारे महत्त्वाचे मंदिर आहे. पाषाण येथील सोमेश्वर मंदिर सुमारे हजार वर्षे जुने असल्याचे मानले जाते.

पुणे आणि परिसरात सर्वाधिक मंदिरे भगवान शंकराची असून त्यानंतर मारुती मंदिरांची संख्या मोठी आहे. विविध देवदेवतांच्या मंदिरांमुळे पुण्याची धार्मिक ओळख अधिक समृद्ध झाली आहे. पेशव्यांच्या काळात अनेक मंदिरांना आश्रय, दक्षिणा आणि आर्थिक मदत देण्यात आली. त्यामध्ये केदारेश्वर मंदिर, कसबा गणपती आणि सोमेश्वर मंदिर यांचा समावेश होता.

कसबा गणपती मंदिर हे सुमारे हजार वर्षांचा इतिहास लाभलेले मंदिर मानले जाते. कसबा पेठ परिसरात विविध देवतांची मंदिरे असून एका परिसरात अनेक देवतांचे दर्शन घेण्याची संधी भाविकांना मिळते.

पुण्यात खंडोबाची सुमारे दहा मंदिरे असून त्यामध्ये धायरी येथील खंडोबा मंदिर सर्वांत प्राचीन मानले जाते. याशिवाय पुण्यात नारद मुनी आणि व्यास मुनी यांची मंदिरेही आहेत. बारा ज्योतिर्लिंगांमध्येही सहज पाहायला मिळणार नाही अशी भव्यता लाभलेले ओंकारेश्वर मंदिर हे पुण्याच्या धार्मिक वैभवाचे प्रतीक आहे. तसेच रणछोडदास मंदिर हेही शहरातील महत्त्वाच्या धार्मिक स्थळांपैकी एक आहे.

 पुण्यातील बहुतांश मंदिरे ही लोकांच्या श्रद्धेतून उभी राहिली आहेत. केवळ जुन्या पेठांमध्येच सुमारे ३०० ते ४०० मंदिरे आढळतात. चार इंचांपासून ते दहा फूट उंचीपर्यंतच्या विविध आकारांच्या मूर्ती या मंदिरांमध्ये पाहायला मिळतात. मात्र, सुमारे ८० टक्के मंदिरे नेमकी कोणी उभारली, याची ठोस माहिती आज उपलब्ध नाही.

ते पुढे म्हणाले, मंदिरे ही केवळ पूजा-अर्चनेची स्थळे नाहीत, तर ती आपल्या संस्कृतीची जिवंत स्मारके आहेत. आपल्या धर्माचा आणि परंपरेचा महत्त्वाचा वारसा त्यांच्यात जतन झालेला आहे. जसे शरीराला ऊर्जेसाठी चार्जिंगची गरज असते, तसेच मन आणि आत्म्याला सकारात्मक ऊर्जा मिळण्यासाठी मंदिरात जाणे आवश्यक आहे. समाजाला अध्यात्मिक बळ आणि संस्कार देण्यासाठीच मंदिरांची निर्मिती झाली आहे.

जगन्नाथ लडकत म्हणाले, पुण्याचा ऐतिहासिक, सांस्कृतिक आणि धार्मिक वारसा जपण्यासाठी आम्ही नियमितपणे ऐतिहासिक व्याख्यानांचे आयोजन करतो. पुण्याचे महत्त्व आणि वैभव पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचावे, तसेच ही सांस्कृतिक चळवळ अखंडपणे सुरू राहावी, यासाठी हा प्रयत्न आहे. इतिहास, संस्कृती आणि परंपरांविषयी जनजागृती निर्माण करणे हे या उपक्रमामागचे प्रमुख उद्दिष्ट आहे.

पुणे :  ज्येष्ठ नागरिकांच्या सुरक्षितता, आरोग्य, सामाजिक सहभाग आणि स्वावलंबनासाठी कार्यरत असलेल्या ऑल आयकॉनिक सिनिअर सिटिझन्स असोसिएशन (एआयएससीए) या संस्थेच्या वतीने विकसित करण्यात आलेल्या एआयएससीए मोबाईल अॅपचे लोकार्पण शनिवार, दि. २० जून २०२६ रोजी होणार आहे.

ॲपचा लोकार्पण सोहळा सायंकाळी ४.३० वाजता घोले रोडवरील पंडित जवाहरलाल नेहरू ऑडिटोरियम येथे आयोजित करण्यात आला आहे. कार्यक्रमाला ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते डॉ. गिरीश प्रभुणे, मूर्तीशास्त्राचे अभ्यास गो. बं. देगलूरकर, उद्योजक कृष्णकुमार गोयल, दगडूशेठ हलवाई गणपती ट्रस्टचे कोशाध्यक्ष महेश सूर्यवंशी, आयएमएचे माजी अध्यक्ष डॉ. अविनाश भोंडवे, उद्योजक अरविंद बुधाणी, आपलं घरचे विजय पळणीकर, डीसीपी कृष्णकांत रावले, जैन सोशल ग्रुपचे युवराज शहा, दिलीप पवार, उद्योजक एम. ए. तेजाणी, दिलीप बोरावके, लोकमान्य हास्ययोगचे डॉ. प्रसाद आंबीकर यांची प्रमुख उपस्थिती असणार आहे, अशी माहिती असोसिएशनच्या संस्थापक व संचालिका शकीला शेख यांनी आज (दि. १५) पत्रकार परिषदेत दिली. डॉ. किशोर सरपोतदार, सुनीला कविटकर, सुहास घोडके, रवींद्र शाळू, अजित कुमठेकर, दिलीप पवार या वेळी उपस्थित होते.

गेल्या तीन वर्षापासून ऑल आयकॉनिक सिनिअर सिटिझन्स असोसिएशन ही संस्था ज्येष्ठ नागरिकांमधील वाढता एकाकीपणा, सामाजिक अलिप्तता, मानसिक आरोग्याच्या समस्या, डिजिटल अज्ञान आणि सुरक्षिततेच्या प्रश्नांवर सातत्याने काम करत आहे. आज ही चळवळ दिल्ली, उत्तर प्रदेश, मध्य प्रदेश आणि महाराष्ट्रासह विविध राज्यांमध्ये कार्यरत असून देशभरातील ज्येष्ठांपर्यंत पोहोचण्याचे ध्येय घेऊन पुढे जात आहे.

शकीला शेख यांच्या संकल्पनेतून विकसित करण्यात आलेले हे मोबाईल अॅप ज्येष्ठ नागरिकांसाठी एक विश्वासार्ह साथीदार ठरणार आहे. या अॅपमध्ये आपत्कालीन मदत, सुरक्षितता सूचना, सामाजिक सहभाग, डिजिटल सहाय्य, आरोग्यविषयक माहिती, संपर्क व्यवस्था आणि एका क्लिकवर मदत मिळविण्याची सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.

विशेषतः एकटे राहणाऱ्या ज्येष्ठ नागरिकांच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न लक्षात घेऊन तयार करण्यात आलेले हे अॅप त्यांच्या दैनंदिन जीवनात अधिक आत्मविश्वास, सुरक्षितता आणि मानसिक आधार निर्माण करण्यासाठी उपयुक्त ठरेल. कार्यक्रमास ज्येष्ठ नागरिक, सामाजिक संस्थांच्या प्रतिनिधींनी उपस्थित रहावे, असे आवाहन शकीला शेख यांनी केले आहे.

पुणे : माई पब्लिकेशन्स आयोजित आणि सुरेश भट गझलमंच, पुणे प्रस्तुत ‘गझलरंग’ या दर्जेदार मराठी गझल मुशायऱ्याच्या निमित्ताने गझलकार सुधीर मुळीक यांच्या पहिल्या गझलसंग्रह ‘सदरा कफल्लकाचा’ चे प्रकाशन एस. एम. जोशी सभागृह, नवी पेठ,पुणे येथे मान्यवरांच्या उपस्थितीत उत्साहपूर्ण वातावरणात संपन्न झाले. साहित्यप्रेमी, गझलकार, कवी आणि रसिकांच्या मोठ्या उपस्थितीत झालेल्या या सोहळ्याने मराठी गझलविश्वात विशेष उत्सुकता निर्माण केली.

पुस्तकाचे प्रकाशन ज्येष्ठ कवी किशोर कदम (सौमित्र) यांच्या हस्ते झाले. यावेळी उर्दू गझलकार, अतिरिक्त जिल्हाधिकारी आणि सह आयुक्त मोनिका सिंग ,दगडूदादा लोमटे (अंबेजोगाई) तसेच सप्तसिंधू महिला आधार, बालसंगोपन व शिक्षण संस्थेच्या अध्यक्षा ममता सिंधुताई सपकाळ यांची प्रमुख उपस्थिती होती.

मोनिका सिंह यांनी मनोगत व्यक्त करताना सुधीर मुळीक यांच्या गझललेखनातील सातत्य, आशयघनता आणि संवेदनशील अभिव्यक्तीचे कौतुक केले. त्यांच्या गझलांमध्ये मानवी अनुभव, सामाजिक वास्तव आणि भावनिक जाणिवांचे प्रभावी चित्रण आढळते, असे त्या म्हणाल्या. किशोर कदम यांनी कविता आणि गझल या केवळ साहित्यप्रकार नसून माणसाच्या जगण्याचा आणि भावविश्वाचा दस्तऐवज असल्याचे सांगत सुधीर मुळीक यांच्या लेखनातील प्रामाणिकपणाचे कौतुक केले.

प्रास्ताविक करताना संपादक पूजा भडांगे म्हणाल्या, “जेव्हा भावना शब्दांना स्पर्श करतात तेव्हा कविता जन्म घेते आणि जेव्हा त्या भावना वृत्त, रदीफ आणि काफियाच्या शिस्तीतून व्यक्त होतात तेव्हा गझल आकार घेते.” सुधीर मुळीक यांच्या गझलांमध्ये मानवी भावविश्वाचे विविध पैलू प्रभावीपणे प्रतिबिंबित झाल्याचे त्यांनी नमूद केले.

यावेळी माई पब्लिकेशन्स नवोदित आणि गुणवंत लेखक, कवी तसेच साहित्यिकांना प्रकाशनाचे व्यासपीठ उपलब्ध करून देण्याच्या उद्देशाने संस्था कार्यरत असून विविध साहित्यप्रकारांतील पुस्तकांचे प्रकाशन सातत्याने केले जात असल्याचे सांगण्यात आले. ममता सपकाळ यांनी साहित्य अधिकाधिक वाचकांपर्यंत पोहोचविण्यासाठी पुस्तक प्रकाशनाचे महत्त्व अधोरेखित केले.

प्रकाशन सोहळ्यानंतर आयोजित करण्यात आलेल्या गझल मुशायऱ्यात सदानंद बेन्द्रे, सुशांत खुरसाळे, ममता सपकाळ, इंद्रजीत उगले, अज्ञातवासी आणि सुधीर मुळीक यांनी आपल्या निवडक गझला सादर केल्या. त्यांच्या सादरीकरणाला रसिकांनी उत्स्फूर्त दाद दिली. मराठी गझल साहित्याची समृद्ध परंपरा आणि समकालीन भावविश्वाचा सुरेख संगम या मुशायऱ्यात अनुभवायला मिळाला.

कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन शाहीर सुरेशकुमार वैराळकर यांनी केले, तर पूजा भडांगे यांनी उपस्थितांचे स्वागत केले. कार्यक्रमाच्या शेवटी उपस्थित मान्यवरांनी सुधीर मुळीक यांचे अभिनंदन करत त्यांच्या गझलसंग्रहाला रसिकांकडून उत्तम प्रतिसाद मिळेल, असा विश्वास व्यक्त केला.

पुणे, दि. १५: भीमाशंकर मंदिर आजपासून दर्शनासाठी सुरु झाले असून मंदिरात प्रतिदिन एक हजार भाविकांना प्रवेश देण्यात येणार आहे. भाविकांनी दर्शनासाठी मंदिर व्यवस्थापन समितीच्या https://shreebhimashankar.com या अधिकृत संकेतस्थळावर ऑनलाईन नोंदणी केल्यानंतर पास उपलब्ध होणार आहे. नोंदणीकृत भाविकांची यादी संकेतस्थळावर होणार असून दर्शनाकरिता पास अनिवार्य करण्यात आल्याचे माहिती जिल्हा प्रशासनाच्यावतीने कळविण्यात आले आहे.

भाविकांना ३० जून २०२६ पर्यंत दररोज सकाळी ७ ते ११ वा. दर्शन सुविधा उपलब्ध असणार आहे. ऑनलाईन नोंदणी केलेल्या भाविकांनी दर्शनासाठी येताना वैध ओळखपत्र सोबत आणणे अनिवार्य करण्यात आले आहे. भाविक तसेच स्थानिक नागरिकांनी या निर्णयाचे गांभीर्य लक्षात घेऊन मंदिर संस्थान, जिल्हा प्रशासन, पोलीस प्रशासन व स्थानिक प्रशासन यांना सहकार्य करावे.

सन 2027 मधील नाशिक येथे होणाऱ्या सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या पार्श्वभूमीवर, प्रयागराज महाकुंभ 2025 च्या अनुभवाच्या आधारे नाशिक-त्र्यंबकेश्वर येथे येणाऱ्या भाविकांपैकी मोठ्या संख्येने भाविक श्री क्षेत्र भीमाशंकर येथे भेट देण्याची शक्यता आहे. संभाव्य वाढत्या गर्दीच्या अनुषंगाने भाविकांसाठी आवश्यक सुविधा उभारणीची कामे सध्या प्रगतीपथावर आहेत.

कुंभमेळ्याच्या पार्श्वभूमीवर श्री क्षेत्र भीमाशंकर येथे नवीन सभामंडप व पायरी मागचि काम सुरु असल्याने, देवस्थान ट्रस्टने ९ जानेवारी २०२६ पासून मंदिर दर्शनासाठी बंद ठेवण्याचा निर्णय घेतला होता. सदर बंद कालावधीस ३१ मे २०२६ पर्यंत मुदतवाढ देण्यात आली होती. मुख्य मंदिरासमोरील सभामंडपाचे काम पूर्ण करण्यासाठी सामान्य परिस्थितीत सुमारे एक वर्षाचा कालावधी अपेक्षित होता. तथापि, भिमाशंकर संस्थान, स्थानिक ग्रामस्थ आणि भाविक यांच्या सहकार्यामुळे तसेच रात्रंदिवस अखंड काम सुरु ठेवण्यात आल्याने हे काम केवळ पाच महिन्यांत पूर्णत्वास येत आहे.

मुख्य सभामंडपाचे काम पूर्ण करण्यात आले असून दर्शनबारी उभारणी, परिसर स्वच्छता, भाविकांसाठी सुविधा व गर्दी व्यवस्थापनासाठी आवश्यक पायाभूत कामे पूर्ण झाली आहे. सर्व कामे अंतिम टप्प्यात असून उर्वरित किरकोळ कामे जलदगतीने पूर्ण करुन बांधकाम साहित्य, दगड व यंत्रसामग्री हटवून परिसर भाविकांसाठी मोकळा करण्याच्यादृष्टीने श्री क्षेत्र भीमाशंकर देवस्थान ट्रस्ट यांनी आजपासून दर्शनाकरिता खुले करण्यात आले आहे, अशी माहिती जिल्हा प्रशासनाच्यावतीने देण्यात आली आहे.

पुणे-मे महिन्यात घाऊक महागाई (WPI) वाढून 9.68% वर पोहोचली आहे. यापूर्वी एप्रिलमध्ये ती 8.26% होती. मे महिन्यात महागाई 43 महिन्यांत सर्वाधिक आहे. सप्टेंबर 2022 मध्ये ती 10.70% वर पोहोचली होती. वाणिज्य मंत्रालयाने आज म्हणजेच 15 जून रोजी घाऊक महागाईची आकडेवारी जाहीर केली आहे.

महागाई वाढण्याचे कारण म्हणजे दैनंदिन गरजेच्या वस्तू आणि इंधनाच्या किमती वाढणे हे आहे. याशिवाय, धान्य आणि तेलही महाग झाले आहे. खरं तर, अमेरिका आणि इराण यांच्यात साडेतीन महिन्यांपासून तणाव आहे. परिस्थिती सामान्य न झाल्यास महागाई आणखी वाढू शकते.

दैनंदिन गरजेच्या वस्तू, इंधन आणि विजेचे दर वाढले

दैनंदिन गरजेच्या वस्तूंची (प्रायमरी आर्टिकल्स) महागाई 3.78% वरून वाढून 4.99% झाली.
खाद्यपदार्थांची (फूड इंडेक्स) महागाई 3.11% वरून वाढून 4.49% वर पोहोचली आहे.
इंधन आणि ऊर्जा क्षेत्रातील घाऊक महागाई दर 24.89% वरून वाढून 30.33% झाला आहे.
उत्पादित वस्तूंचा घाऊक महागाई दर 6.68% वरून वाढून 7.48% राहिला.
प्रायमरी आर्टिकल्स, ज्याचे वेटेज २२.६२% आहे. फ्यूल अँड पॉवरचे वेटेज १३.१५% आणि मॅन्युफॅक्चर्ड प्रॉडक्ट्सचे वेटेज सर्वाधिक ६४.२३% आहे. प्रायमरी आर्टिकल्सचे देखील चार भाग आहेत.

फूड आर्टिकल्स जसे की धान्य, गहू, भाज्या
नॉन-फूड आर्टिकल्समध्ये तेलबिया येतात
खनिजे
क्रूड पेट्रोलियम
मे महिन्यात किरकोळ महागाई ३.९३% राहिली

मे महिन्यात किरकोळ महागाई वाढून ३.९३% वर पोहोचली, जी एप्रिलमध्ये ३.४८% होती. गेल्या ५ महिन्यांत, किरकोळ महागाई रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाच्या ४% च्या लक्ष्याच्या अगदी जवळ पोहोचण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.

घाऊक किंमत निर्देशांक (WPI) चा सामान्य माणसावर परिणाम

घाऊक महागाई दीर्घकाळ वाढलेली राहिल्यास त्याचा बहुतेक उत्पादन क्षेत्रांवर वाईट परिणाम होतो. जर घाऊक किंमत खूप जास्त काळ उच्च पातळीवर राहिली, तर उत्पादक त्याचा भार ग्राहकांवर टाकतात. सरकार केवळ करांद्वारे WPI नियंत्रित करू शकते.

उदाहरणार्थ, कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी वाढ झाल्यामुळे सरकारने इंधनावरील उत्पादन शुल्कात कपात केली होती. तथापि, सरकार कर कपात एका मर्यादेतच कमी करू शकते. WPI मध्ये धातू, रसायने, प्लास्टिक, रबर यांसारख्या कारखान्यांशी संबंधित वस्तूंना जास्त महत्त्व दिले जाते.

महागाई कशी मोजली जाते?

भारतात दोन प्रकारची महागाई असते. एक किरकोळ आणि दुसरी घाऊक महागाई असते. किरकोळ महागाई दर सामान्य ग्राहकांकडून दिल्या जाणाऱ्या किमतींवर आधारित असतो. याला ग्राहक किंमत निर्देशांक (CPI) असेही म्हणतात. तर, घाऊक किंमत निर्देशांक (WPI) म्हणजे घाऊक बाजारात एक व्यावसायिक दुसऱ्या व्यावसायिकाकडून वसूल करतो त्या किमती.

महागाई मोजण्यासाठी विविध वस्तूंचा समावेश केला जातो. उदा. घाऊक महागाईमध्ये उत्पादित वस्तूंचा वाटा 63.75%, अन्नधान्यासारख्या प्राथमिक वस्तूंचा 22.62% आणि इंधन व ऊर्जा यांचा 13.15% असतो. तर, किरकोळ महागाईमध्ये अन्न आणि उत्पादनांचा सहभाग 45.86%, घरांचा 10.07% आणि इंधनासह इतर वस्तूंचाही सहभाग असतो.