गतवर्षी 1 ऑक्टोबरला चारही धरणांत 100 टक्के साठा; यंदा 94.06 टक्के, खडकवासला धरण 46.97 टक्क्यांवर
पुणे : खडकवासला धरणसाखळीच्या पाणलोट क्षेत्रात यंदा गतवर्षीच्या तुलनेत कमी पाऊस झाला असून त्याचा परिणाम धरणसाखळीतील उपलब्ध पाणीसाठ्यावर दिसू लागला आहे. 1 ऑक्टोबर 2026 रोजी सकाळी 6 वाजेपर्यंत खडकवासला, पानशेत, वरसगाव आणि टेमघर या चारही धरणांत मिळून 27.41 टीएमसी म्हणजे 94.06 टक्के पाणीसाठा नोंदविण्यात आला. गतवर्षी याच दिवशी चारही धरणे 100 टक्के भरलेली होती आणि एकूण साठा 29.15 टीएमसी होता.
यंदा सर्वाधिक लक्षवेधी तफावत खडकवासला धरणाच्या पाणलोट क्षेत्रातील पर्जन्यमानात आहे. 1 ऑक्टोबरपर्यंत येथे एकूण 782 मिलिमीटर पाऊस नोंदविण्यात आला आहे. गतवर्षी याच तारखेपर्यंत 1,137 मिलिमीटर पाऊस झाला होता. म्हणजे यंदा 355 मिलिमीटर, अर्थात सुमारे 31 टक्के कमी पाऊस झाला आहे.
पानशेत धरण परिसरात यंदा 2,342 मिलिमीटर पाऊस झाला असून गतवर्षी 2,551 मिलिमीटर पाऊस नोंदला गेला होता. वरसगाव परिसरात यंदा 2,197 मिलिमीटर, तर गतवर्षी 2,526 मिलिमीटर पाऊस झाला होता. टेमघरमध्ये यंदा 3,247 मिलिमीटर पावसाची नोंद असून गतवर्षी ती 3,916 मिलिमीटर होती. त्यामुळे चारही प्रमुख धरणांच्या पाणलोट क्षेत्रात गतवर्षीपेक्षा यंदा पर्जन्यमान कमी राहिल्याचे अधिकृत आकडे दर्शवितात.
धरणनिहाय साठा पाहता खडकवासला धरणात सध्या 0.93 टीएमसी म्हणजे 46.97 टक्के पाणीसाठा आहे. पानशेतमध्ये 10.22 टीएमसी म्हणजे 96.03 टक्के, वरसगावमध्ये 12.56 टीएमसी म्हणजे 97.97 टक्के, तर टेमघर धरणात 3.71 टीएमसी म्हणजे 100 टक्के साठा आहे.
26 ऑगस्ट रोजी चारही धरणे मिळून 29.15 टीएमसी म्हणजे 100 टक्के भरलेली होती. त्यावेळी खडकवासला 1.97 टीएमसी, पानशेत 10.65 टीएमसी, वरसगाव 12.82 टीएमसी आणि टेमघर 3.71 टीएमसी साठा होता. 1 ऑक्टोबरपर्यंत चारही धरणांचा एकत्रित साठा 27.41 टीएमसीवर आला आहे. म्हणजे या काळात एकूण 1.74 टीएमसी पाणीसाठा कमी झाला आहे.
मात्र ही घट केवळ पाण्याच्या वापरामुळे झालेली आहे, असे सरसकट म्हणता येणार नाही. पाणलोट क्षेत्रातील पावसाचा जोर ओसरल्यामुळे धरणांमध्ये होणारी नव्याने पाण्याची आवकही कमी झाली आहे. 26 ऑगस्ट रोजी चारही धरणांत मिळून 145 एमसीएफटी पाण्याची आवक होती, तर 1 ऑक्टोबरला एकूण आवक शून्य नोंदविण्यात आली आहे.
खडकवासला धरणातून पुणे शहरासाठी पाणीउचल सुरू असून 1 ऑक्टोबरला महापालिकेसाठी 637 क्युसेक पाणीउचल नोंदविण्यात आली. धरणातून यंदाच्या हंगामात आतापर्यंत सांडव्याद्वारे एकूण 19.05 टीएमसी पाणी सोडण्यात आले आहे.
पावसाळ्याच्या उत्तरार्धात धरणांच्या पाणलोट क्षेत्रात अपेक्षित पाऊस न झाल्याने धरणसाखळीतील साठा गतवर्षीच्या तुलनेत कमी राहिला आहे. विशेषतः खडकवासला धरणातील साठा 47 टक्क्यांच्या खाली आल्याने पुढील काळातील पावसाची स्थिती आणि पाण्याचा वापर याकडे लक्ष राहणार आहे.
