1 ऑक्टोबरपासून अनेक आर्थिक बदल; 19 किलोचा सिलिंडर ₹70 पर्यंत महाग, घरगुती सिलिंडरचे दर मात्र स्थिर
नवी दिल्ली : ऑक्टोबर महिन्याच्या पहिल्याच दिवशी सर्वसामान्य ग्राहक आणि व्यावसायिकांवर परिणाम करणारे काही महत्त्वाचे आर्थिक बदल लागू झाले आहेत. व्यावसायिक एलपीजी सिलिंडरच्या किमती वाढल्या असून, घरगुती अनुदानित एलपीजीसाठी बायोमेट्रिक आधार प्रमाणीकरण अनिवार्य करण्यात आले आहे. त्याचबरोबर एसी, टीव्ही, वॉशिंग मशीन आणि इतर इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांच्या किमती वाढण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
19 किलोच्या व्यावसायिक एलपीजी सिलिंडरच्या दरात विविध शहरांमध्ये सुमारे 62 ते 70 रुपयांपर्यंत वाढ करण्यात आली आहे. दिल्लीत सिलिंडरची किंमत ₹2,810 झाली आहे, तर कोलकात्यात ती ₹2,954 पर्यंत पोहोचली आहे. मुंबईत किंमत सुमारे ₹2,764, तर चेन्नईत ₹2,983 झाली आहे. मात्र 14.2 किलोच्या घरगुती एलपीजी सिलिंडरच्या किमतीत बदल करण्यात आलेला नाही.
व्यावसायिक सिलिंडर महागल्याने हॉटेल, रेस्टॉरंट, केटरिंग आणि खाद्य व्यवसायांवरील खर्च वाढण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे चहा, नाश्ता, जेवण किंवा केटरिंग सेवांच्या किमतींवर अप्रत्यक्ष परिणाम होऊ शकतो.
दरम्यान, 1 ऑक्टोबरपासून अनुदानित घरगुती एलपीजी सिलिंडर मिळवण्यासाठी बायोमेट्रिक आधार प्रमाणीकरण आवश्यक करण्यात आले आहे. पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, देशातील सुमारे 27.43 कोटी म्हणजे 89.9 टक्के ग्राहकांनी ही प्रक्रिया आधीच पूर्ण केली आहे. त्यामुळे त्यांना पुन्हा प्रमाणीकरण करण्याची गरज नाही.
ज्या ग्राहकांचे प्रमाणीकरण पूर्ण झालेले नाही, त्यांनी सिलिंडर वितरणाच्या वेळी, संबंधित वितरकाच्या कार्यालयात किंवा तेल कंपन्यांच्या मोबाइल अॅपच्या माध्यमातून ही प्रक्रिया पूर्ण करता येणार आहे. बायोमेट्रिक आधार प्रमाणीकरणाचा उद्देश अनुदानित एलपीजीचा लाभ पात्र ग्राहकांपर्यंत पोहोचवणे आणि दुबार किंवा अपात्र जोडण्यांना आळा घालणे हा असल्याचे केंद्र सरकारने स्पष्ट केले आहे.
दुसरीकडे, ऑक्टोबरपासून एसी, एलईडी टीव्ही, वॉशिंग मशीन, फ्रिज आणि इतर ग्राहक इलेक्ट्रॉनिक वस्तूंच्या किमती वाढण्याची शक्यता आहे. विविध कंपन्यांकडून उत्पादनानुसार साधारण 5 ते 8 टक्क्यांपर्यंत दरवाढ केली जात आहे. तांबे, स्टील, अॅल्युमिनियमसारख्या कच्च्या मालाच्या वाढलेल्या किमती, कच्च्या तेलाशी संबंधित पदार्थांचा खर्च, वाहतूक खर्च आणि चलनातील चढ-उतार ही यामागील प्रमुख कारणे सांगितली जात आहेत.
सणासुदीच्या काळात मात्र ग्राहकांना काही काळ जुन्या किमतींचा फायदा मिळू शकतो. अनेक वितरक आणि विक्रेत्यांकडे भाववाढीपूर्वी खरेदी केलेला साठा उपलब्ध असल्याने काही उत्पादने जुन्याच दरात मिळण्याची शक्यता आहे. मात्र हा साठा संपल्यानंतर नवीन वाढीव दरांचा परिणाम अधिक स्पष्टपणे जाणवू शकतो.
यामुळे ऑक्टोबरच्या सुरुवातीपासून एलपीजी आणि इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांच्या खर्चात वाढ होत असताना, घरगुती एलपीजी ग्राहकांसाठी e-KYC किंवा बायोमेट्रिक आधार प्रमाणीकरण पूर्ण करणे महत्त्वाचे झाले आहे.
