गुरूंच्या शिकवणीतून आत्मपरीक्षणाचा प्रयत्न; वेशांतर करून नागरिकांकडून घेतली मदत, गरिबी-उपेक्षेचा अनुभव जाणून घेण्याचा प्रयत्न
मुंबई : घाटकोपर पूर्व विधानसभा मतदारसंघाचे भाजप आमदार पराग शहा यांचा एक अनोखा व्हिडीओ सध्या सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात चर्चेत आला आहे. हजारो कोटी रुपयांची संपत्ती जाहीर केलेले पराग शहा या व्हिडीओमध्ये चक्क भिकाऱ्याच्या वेशात घाटकोपरच्या रस्त्यांवर फिरताना, रस्त्याच्या कडेला बसताना आणि नागरिकांकडून मदत स्वीकारताना दिसत आहेत. सुरुवातीला हा प्रकार पाहून अनेकांना आश्चर्य वाटले; मात्र शहा यांनी या कृतीमागील कारण स्पष्ट केल्यानंतर या प्रयोगाची सामाजिक आणि राजकीय वर्तुळात चर्चा सुरू झाली आहे.
पराग शहा यांनी हा उपक्रम कोणत्याही राजकीय कार्यक्रमासाठी नसून आत्मपरीक्षण आणि समाजातील गरजू व्यक्तींचे जीवन जवळून समजून घेण्यासाठी केल्याचे सांगितले आहे. जैन धर्मगुरू राष्ट्रसंत नम्रमुनी महाराज यांच्या शिकवणुकीतून प्रेरणा घेत त्यांनी काही काळ स्वतःची ओळख, आर्थिक स्थिती आणि नेहमीचे सार्वजनिक जीवन बाजूला ठेवून गरजू व्यक्तीच्या भूमिकेत राहण्याचा निर्णय घेतल्याचे त्यांच्या सोशल मीडिया पोस्टमधून स्पष्ट होते.
गुरूंच्या शिकवणीतून वेशांतर
पर्युषण पर्वाच्या पार्श्वभूमीवर हा प्रयोग करण्यात आला. शहा यांनी आपली वेशभूषा पूर्णपणे बदलून, चेहऱ्यावर मेकअप करून साध्या आणि गरजू व्यक्तीसारखा वेष धारण केला. त्यानंतर ते घाटकोपर रेल्वे स्थानक परिसरात पोहोचले आणि काही काळ तेथे सामान्य नागरिकांमध्ये मिसळून राहिले.
स्वतःच्या मतदारसंघात राजकीय आणि सामाजिक क्षेत्रात परिचित असलेल्या आमदाराला या वेषात अनेक नागरिक ओळखू शकले नाहीत. यामुळे एखाद्या व्यक्तीकडे तिच्या बाह्यरूपावरून समाज कसा पाहतो, याचा प्रत्यक्ष अनुभव घेण्याची संधी मिळाल्याचे शहा यांनी नमूद केले आहे.
रस्त्याच्या कडेला बसले, नागरिकांकडून मदत घेतली
व्हायरल झालेल्या व्हिडीओमध्ये पराग शहा साध्या, जीर्ण वेशात रस्त्याच्या कडेला बसलेले दिसतात. काही नागरिक त्यांच्या जवळ थांबून मदत करतात, तर काही जण दुर्लक्ष करून पुढे जाताना दिसतात.
या प्रयोगातून गरजू व्यक्ती म्हणून समाजात वावरताना लोकांची प्रतिक्रिया कशी असते, कोण मदतीचा हात पुढे करतो आणि कोण दुर्लक्ष करतो, हे अनुभवण्याचा प्रयत्न करण्यात आल्याचे सांगण्यात आले आहे.
या अनुभवाचा उद्देश फक्त भिकाऱ्याचा वेष धारण करणे नसून गरिबी, सामाजिक उपेक्षा आणि मदतीची गरज असलेल्या व्यक्तींच्या मानसिक अवस्थेचा जवळून अनुभव घेणे हा असल्याचे शहा यांच्या स्पष्टीकरणातून दिसते.
ओळख लपल्यावर बदलला लोकांचा दृष्टिकोन?
या संपूर्ण प्रयोगातील सर्वाधिक चर्चेचा मुद्दा म्हणजे शहा यांना त्यांच्या स्वतःच्या मतदारसंघातही अनेकांनी ओळखले नाही. राजकीय नेते म्हणून परिचित असलेली व्यक्ती जेव्हा पूर्णपणे वेगळ्या रूपात नागरिकांसमोर आली, तेव्हा तिच्याकडे पाहण्याचा दृष्टिकोनही बदलल्याचे या प्रयोगातून समोर आले.
वेशांतर काढल्यानंतर त्यांनी काही नागरिकांशी पुन्हा संवाद साधल्याचेही सांगण्यात आले आहे. त्यामुळे ओळखीचा आमदार आणि रस्त्यावर मदतीची अपेक्षा करणारी अनोळखी व्यक्ती यांच्याकडे पाहण्यातील फरक त्यांना प्रत्यक्ष अनुभवता आला.
₹3,383 कोटींची संपत्ती; त्यामुळे व्हिडीओची अधिक चर्चा
पराग शहा यांच्या आर्थिक पार्श्वभूमीमुळे हा व्हिडीओ अधिक चर्चेत आला आहे. २०२४ च्या विधानसभा निवडणुकीवेळी त्यांनी दाखल केलेल्या प्रतिज्ञापत्रानुसार त्यांच्या नावावर ₹3,383 कोटींपेक्षा अधिक संपत्ती जाहीर करण्यात आली होती. त्यामुळे ते महाराष्ट्रातील सर्वाधिक श्रीमंत विधानसभा उमेदवारांपैकी एक ठरले होते.
रिअल इस्टेट व्यवसायाशी संबंधित असलेले पराग शहा मुंबई महापालिकेचे नगरसेवकही राहिले आहेत. त्यानंतर घाटकोपर पूर्व विधानसभा मतदारसंघातून ते आमदार म्हणून निवडून आले.
एकीकडे हजारो कोटी रुपयांची संपत्ती आणि दुसरीकडे काही काळासाठी भिकाऱ्याचे जीवन जगण्याचा प्रयोग, या तीव्र विरोधाभासामुळेच हा व्हिडीओ सोशल मीडियावर वेगाने व्हायरल होत आहे.
‘राजकीय स्टंट नव्हे, आत्मपरीक्षणाचा अनुभव’
या प्रयोगावर सोशल मीडियावर संमिश्र प्रतिक्रिया उमटत आहेत. काहींनी याला सामाजिक संवेदनशीलतेचा प्रयोग म्हटले आहे, तर काहींनी त्याकडे प्रसिद्धीचा उपक्रम म्हणून पाहिले आहे.
मात्र पराग शहा यांनी स्वतःच्या पोस्टमधून या प्रयोगामागील प्रेरणा अध्यात्मिक असल्याचे स्पष्ट केले आहे. गुरूंच्या प्रवचनातून गरजू व्यक्तींबद्दल करुणा, संवेदनशीलता आणि मानवतेचा संदेश मिळाल्यानंतर हा अनुभव घेण्याचा निर्णय घेतल्याचे त्यांनी नमूद केले.
स्वतःची ओळख, गाड्या, सुरक्षा व्यवस्था आणि सार्वजनिक प्रतिष्ठा काही काळ बाजूला ठेवून सामान्य नागरिकांमध्ये मिसळण्याचा प्रयत्न केल्याचे त्यांचे म्हणणे आहे.
लोकप्रतिनिधीचा वेगळा सामाजिक प्रयोग
एखाद्या लोकप्रतिनिधीने स्वतःची राजकीय ओळख आणि आर्थिक स्थिती बाजूला ठेवून समाजातील सर्वात दुर्लक्षित घटकाच्या भूमिकेत जाण्याचा प्रयोग करणे हे निश्चितच वेगळे ठरले आहे.
रस्त्यावर राहणाऱ्या आणि मदतीची अपेक्षा करणाऱ्या व्यक्तीला समाजाकडून नेमक्या कोणत्या प्रतिक्रिया मिळतात, तिच्याकडे कोणत्या नजरेने पाहिले जाते आणि गरिबीमागील मानवी वेदना कितपत जाणवल्या जातात, हे प्रत्यक्ष अनुभवण्याचा प्रयत्न या माध्यमातून झाल्याचा दावा करण्यात आला आहे.
घाटकोपरच्या रस्त्यांवर काही काळ भिकाऱ्याच्या वेशात फिरल्यानंतर पराग शहा पुन्हा आपल्या नेहमीच्या भूमिकेत परतले. मात्र, त्यांचा हा व्हिडीओ सोशल मीडियावर व्हायरल झाल्यानंतर एकच प्रश्न चर्चेत आला आहे—“हजारो कोटींचा आमदार अचानक भिकारी का बनला?”
शहा यांच्या स्पष्टीकरणानुसार, त्यामागे राजकारणापेक्षा गुरूंची शिकवण, आत्मपरीक्षण आणि गरजू माणसाच्या जगण्याची जाणीव करून घेण्याचा प्रयत्न हे कारण आहे.
