आर्थिक वर्ष २०२६ मध्ये ५,२१२ कोटींचा निव्वळ नफा; भागधारकांसाठी २५० टक्के लाभांशाची शिफारस
मुंबई | प्रतिनिधी
कृत्रिम बुद्धिमत्ता, डेटा सेंटर्स आणि वाढत्या तापमानामुळे जगभरातील विजेची मागणी झपाट्याने वाढत असताना ऊर्जा सुरक्षा, स्वच्छ ऊर्जा आणि साठवणूक प्रकल्पांना प्राधान्य देण्याची आवश्यकता आहे. या पार्श्वभूमीवर टाटा पॉवरने २०३० पर्यंत आपली ३० गिगावॅट वीज निर्मिती क्षमता पूर्णपणे कार्यान्वित करण्याचे लक्ष्य ठेवले आहे, अशी माहिती कंपनीचे अध्यक्ष नटराजन चंद्रशेखरन यांनी वार्षिक सर्वसाधारण सभेत दिली.
टाटा पॉवरची वार्षिक सर्वसाधारण सभा ७ जुलै २०२६ रोजी झाली. अध्यक्षीय भाषणात चंद्रशेखरन यांनी जागतिक अर्थव्यवस्था, भारतातील ऊर्जा क्षेत्रातील बदल, कृत्रिम बुद्धिमत्तेमुळे वाढणारी विजेची मागणी आणि कंपनीच्या आर्थिक व परिचालन कामगिरीचा आढावा घेतला.
एआय आणि वाढत्या तापमानामुळे विजेची मागणी वाढणार
आर्थिक वर्ष २०२६ हे विरोधाभासांचे वर्ष ठरल्याचे चंद्रशेखरन यांनी सांगितले. एका बाजूला कृत्रिम बुद्धिमत्तेवरील खर्च, पुरवठा साखळीतील सुधारणा आणि महत्त्वपूर्ण व्यापारी करारांमुळे आशावाद निर्माण झाला. दुसऱ्या बाजूला पश्चिम आशियातील संकटामुळे मंदावलेली वाढ, महागाई आणि ऊर्जा सुरक्षेबाबत चिंता वाढली.
जागतिक विजेची मागणी २०२५ मध्ये सुमारे तीन टक्क्यांनी वाढली असताना डेटा सेंटर्समधील मागणीत १७ टक्क्यांची वाढ झाल्याचे त्यांनी नमूद केले. २०३० पर्यंत जगातील एकूण विजेच्या वापरापैकी सुमारे तीन टक्के वीज केवळ डेटा सेंटर्सकडून वापरली जाण्याचा अंदाज आहे.
गेल्या ६५ वर्षांपासून पृथ्वी उत्सर्जित करण्यापेक्षा अधिक उष्णता शोषत असून २०२६ मध्ये एल निनोच्या प्रभावामुळे तापमान आणि कुलिंगची मागणी आणखी वाढण्याची शक्यता असल्याचे त्यांनी सांगितले. त्यामुळे स्वच्छ, मजबूत आणि विकेंद्रित ऊर्जा प्रणाली उभारणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
भारताची वीज क्षमता ५३३ गिगावॅटवर
३१ मार्च २०२६ पर्यंत भारताची एकूण वीज निर्मिती क्षमता ५३३ गिगावॅटवर पोहोचली असून त्यापैकी ५३ टक्के क्षमता स्वच्छ आणि पर्यावरणपूरक स्रोतांमधून येत आहे. देशातील सौरऊर्जा क्षमता १५० गिगावॅटपेक्षा अधिक झाल्याचे त्यांनी सांगितले.
आर्थिक वर्षात नव्याने जोडलेल्या वीज क्षमतेपैकी ९५ टक्क्यांपेक्षा अधिक क्षमता स्वच्छ स्रोतांची होती. त्यात एकट्या सौरऊर्जेचा वाटा जवळपास ८० टक्के आहे.
२०३० पर्यंत भारताची एकूण वीज निर्मिती क्षमता ७७० गिगावॅटवर पोहोचण्याचा अंदाज असून त्यापैकी ६४ टक्के क्षमता स्वच्छ ऊर्जेची असेल. यासाठी बॅटरी, पंप्ड स्टोरेज प्रकल्प आणि पारेषण जाळ्यामध्ये मोठ्या गुंतवणुकीची आवश्यकता असल्याचे त्यांनी सांगितले.
टाटा पॉवरचा २६ गिगावॅटचा टप्पा
टाटा पॉवरने आगामी प्रकल्पांसह २६ गिगावॅट वीज निर्मिती क्षमतेचा टप्पा ओलांडला आहे. यापैकी ६६ टक्के क्षमता स्वच्छ आणि पर्यावरणपूरक ऊर्जा स्रोतांशी संबंधित आहे.
कंपनीने सुमारे २.५ गिगावॅट क्षमतेचे नवीकरणीय ऊर्जा प्रकल्प कार्यान्वित केले असून आणखी ५.१ गिगावॅट प्रकल्पांची योजना तयार आहे.
भूतानच्या द्रुक ग्रीन पॉवर कंपनीसोबत सुरू असलेल्या ६०० मेगावॅटच्या खोरलोछू जलविद्युत प्रकल्पाबरोबरच १,१२५ मेगावॅट क्षमतेच्या दोर्जेलुंग जलविद्युत प्रकल्पावरही काम केले जाणार आहे.
पंप्ड स्टोरेज प्रकल्पांवर भर
चोवीस तास हरित ऊर्जा उपलब्ध करण्यासाठी टाटा पॉवरने ऊर्जा साठवणूक प्रकल्पांवर भर दिला आहे. १,००० मेगावॅट क्षमतेच्या भिवापुरी पंप्ड स्टोरेज प्रकल्पाने चांगली प्रगती केली आहे. तर १,८०० मेगावॅट क्षमतेच्या शिरवटा प्रकल्पाचे काम लवकरच सुरू होण्याची अपेक्षा आहे.
तामिळनाडूतील तिरुनेलवेली येथील ४.३ गिगावॅट क्षमतेचा सोलर सेल आणि मॉड्यूल उत्पादन प्रकल्प पूर्ण क्षमतेने कार्यरत झाला आहे. कंपनी येत्या काही महिन्यांत ओडिशामध्ये नव्या सौर उत्पादन प्रकल्पाची घोषणा करण्याच्या तयारीत आहे.
तीन लाखांहून अधिक रूफटॉप ग्राहक
रूफटॉप सोलर क्षेत्रात कंपनीने वर्षभरात सुमारे दोन गिगावॅट क्षमता स्थापित केली आहे. त्यामुळे कंपनीची एकूण रूफटॉप क्षमता चार गिगावॅटपेक्षा अधिक झाली असून तीन लाखांहून अधिक ग्राहकांना सेवा दिली जात आहे.
कंपनीने घरांमध्ये दोन लाखांहून अधिक इलेक्ट्रिक वाहन चार्जर्स बसवण्याचा टप्पाही पार केला आहे.
टाटा पॉवरचे पारेषण जाळे आता सात हजार सर्किट किलोमीटरपर्यंत विस्तारले आहे. यामध्ये १,८०० सर्किट किलोमीटरपेक्षा अधिक विस्ताराच्या नव्या प्रकल्पांचा समावेश आहे.
१.३१ कोटी ग्राहकांना वीजसेवा
टाटा पॉवर दिल्ली, मुंबई, अजमेर आणि ओडिशातील सात वितरण कंपन्यांच्या माध्यमातून १.३१ कोटींहून अधिक ग्राहकांना वीजसेवा पुरवत आहे.
ओडिशातील चारही वितरण कंपन्यांनी प्रथमच भागधारकांना लाभांश देण्यास सुरुवात केली आहे. आर्थिक वर्ष २०२६ मध्ये वीज वितरणातील गळतीमध्ये आणखी दोन टक्क्यांची घट झाली. अधिग्रहणापासून आतापर्यंत वीज गळतीमध्ये एकूण १५ टक्क्यांची घट झाल्याचे कंपनीने म्हटले आहे.
महसूल ₹६३,६८१ कोटी; नफा ₹५,२१२ कोटी
आर्थिक वर्ष २०२६ मध्ये टाटा पॉवरचा एकत्रित महसूल ₹६३,६८१ कोटी राहिला. मागील आर्थिक वर्षात तो ₹६४,५०२ कोटी होता.
मुंद्रा औष्णिक वीज प्रकल्प बंद राहिल्यामुळे झालेला परिणाम नवीकरणीय ऊर्जा, पारेषण, वितरण आणि अन्य वीज निर्मिती व्यवसायातील कामगिरीमुळे मोठ्या प्रमाणात भरून निघाल्याचे कंपनीने सांगितले.
करानंतरचा निव्वळ नफा, अपवादात्मक बाबी वगळून, मागील वर्षातील ₹५,१९७ कोटींवरून वाढून ₹५,२१२ कोटींवर पोहोचला. कंपनीचा ईबीआयटीडीए ₹१४,४६८ कोटींवरून वाढून ₹१६,०९० कोटी झाला.
रूफटॉप सोलर व्यवसायातील महसूल मागील वर्षाच्या तुलनेत दुपटीपेक्षा अधिक वाढला. तिरुनेलवेलीतील सौर उत्पादन प्रकल्प आणि पारेषण-वितरण व्यवसायातील सुधारित बिलिंग व वसुलीचा नफावाढीमध्ये महत्त्वाचा वाटा राहिला.
प्रत्येक शेअरवर ₹२.५० लाभांश
कंपनीच्या संचालक मंडळाने भागधारकांसाठी २५० टक्के लाभांशाची शिफारस केली आहे. त्यानुसार एक रुपया दर्शनी मूल्याच्या प्रत्येक इक्विटी शेअरवर ₹२.५० लाभांश देण्यात येणार आहे.
२०४५ पर्यंत ‘नेट झिरो’चे उद्दिष्ट
पर्यावरण संरक्षणाच्या क्षेत्रात टाटा पॉवरने ओडिशातील २० वनक्षेत्रांमध्ये ‘गज संरक्षण’ कार्यक्रमाचा विस्तार केला आहे. कंपनीने वर्षभरात देशी प्रजातींच्या ५० हजारांहून अधिक झाडांची लागवड केली.
‘प्रोजेक्ट आलुगान’अंतर्गत २०३० पर्यंत शून्य द्रव विसर्जन आणि लँडफिलमध्ये जाणाऱ्या घनकचऱ्याचे संपूर्ण निर्मूलन करण्याचे उद्दिष्ट कंपनीने ठेवले आहे. कंपनी २०४५ पर्यंत निव्वळ शून्य कार्बन उत्सर्जनाचे लक्ष्य साध्य करण्याच्या दिशेने काम करत आहे.
कंपनीने आर्थिक वर्षात ₹१००.५ कोटींचा सीएसआर खर्च केला असून २१ राज्यांतील १०० हून अधिक जिल्ह्यांमध्ये राबवलेल्या विविध उपक्रमांमुळे सुमारे ५२ लाख नागरिकांपर्यंत लाभ पोहोचल्याचे सांगण्यात आले.
