नागपूर-पुण्यात भाजपला जोरदार धक्का! विधान परिषदेच्या पाच जागांपैकी तीन महाविकास आघाडीच्या ताब्यात

फडणवीस-गडकरींच्या नागपुरात काँग्रेसचे अभिजीत वंजारी विजयी; पुणे पदवीधरमध्ये शरद पवार गटाच्या हर्षदा देशमुख-जाधव यांची बाजी, मराठवाड्यात सतीश चव्हाण पराभूत; शिक्षकांच्या दोन जागा महायुतीकडे

मुंबई/पुणे, २९ ऑक्टोबर २०२६ |

महाराष्ट्र विधान परिषदेच्या पाच जागांच्या निवडणुकीत सत्ताधारी महायुतीला पदवीधर मतदारसंघांत मोठा राजकीय धक्का बसला आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांचे प्रभावक्षेत्र असलेल्या नागपूर पदवीधर मतदारसंघात काँग्रेसचे अभिजीत वंजारी यांनी भाजपचे सुधाकर कोहळे यांचा पराभव केला. तर पुणे पदवीधर मतदारसंघात राष्ट्रवादी काँग्रेस शरदचंद्र पवार पक्षाच्या हर्षदा देशमुख-जाधव यांनी भाजपच्या डॉ. स्मिता जाधव यांना पराभूत केले.

मराठवाडा पदवीधर मतदारसंघातही राष्ट्रवादी काँग्रेस शरदचंद्र पवार पक्षाचे डॉ. प्रतापसिंह पाटील विजयी झाले असून, त्यांनी महायुतीतील राष्ट्रवादी काँग्रेसचे सतीश चव्हाण यांचा पराभव केला.

पाचपैकी तीन जागा महाविकास आघाडीने, तर दोन जागा महायुतीने जिंकल्या आहेत. विशेष म्हणजे पदवीधरांच्या तिन्ही जागा महाविकास आघाडीकडे गेल्या, तर शिक्षकांच्या दोन्ही जागांवर महायुतीने विजय मिळवला.

फडणवीस-गडकरींच्या नागपुरात काँग्रेसची बाजी

नागपूर पदवीधर मतदारसंघातील लढत अत्यंत चुरशीची ठरली. भाजपचे सुधाकर कोहळे आणि काँग्रेसचे विद्यमान आमदार अभिजीत वंजारी यांच्यात मतमोजणीच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांवर आघाडी बदलत राहिली.

पहिल्या पसंतीच्या मतमोजणीच्या दुसऱ्या फेरीअखेर भाजपचे कोहळे पुढे होते. मात्र पसंतीक्रमाच्या पुढील मतमोजणीत वंजारी यांनी आघाडी घेत विजय मिळवला.

मतमोजणी तब्बल ४० तासांहून अधिक काळ चालल्याने अंतिम निकालाबाबत उत्सुकता निर्माण झाली होती.

नागपूर हे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांचे राजकीय कार्यक्षेत्र आहे. राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे मुख्यालयही नागपुरात आहे. त्यामुळे या मतदारसंघातील भाजपचा पराभव राजकीयदृष्ट्या विशेष लक्षवेधी ठरला आहे.

पुणे पदवीधरमध्ये हर्षदा देशमुख-जाधव यांचा विजय

पुणे विभाग पदवीधर मतदारसंघात राष्ट्रवादी काँग्रेस शरदचंद्र पवार पक्षाच्या हर्षदा देशमुख-जाधव यांनी भाजपच्या डॉ. स्मिता योगेश जाधव यांचा ९ हजार ९२८ मतांनी पराभव केला.

हर्षदा देशमुख-जाधव यांना १ लाख १३ हजार ८४० मते, तर डॉ. स्मिता जाधव यांना १ लाख ३ हजार ९१२ मते मिळाली.

या विजयामुळे शरद पवार यांच्या पक्षाने पुणे पदवीधर मतदारसंघातील आपली जागा कायम राखली.

विजयानंतर निवडणूक निर्णय अधिकारी तथा विभागीय आयुक्त शीतल तेली-उगले यांच्या हस्ते हर्षदा देशमुख-जाधव यांना विजयाचे प्रमाणपत्र देण्यात आले.

पुणे शिक्षकची जागा मात्र भाजपकडे

पुणे पदवीधरमध्ये भाजपला पराभव पत्करावा लागला असला, तरी पुणे विभाग शिक्षक मतदारसंघात भाजपचे कौस्तुभ गावडे यांनी विजय मिळवला.

त्यामुळे पुणे विभागातील दोन्ही जागांवर वेगवेगळ्या आघाड्यांचे उमेदवार विजयी झाले.

पदवीधर मतदारसंघ राष्ट्रवादी काँग्रेस शरदचंद्र पवार पक्षाकडे, तर शिक्षक मतदारसंघ भाजपकडे गेला.

मराठवाड्यात सतीश चव्हाण यांचे वर्चस्व संपुष्टात

मराठवाडा पदवीधर मतदारसंघात राष्ट्रवादी काँग्रेस शरदचंद्र पवार पक्षाचे डॉ. प्रतापसिंह पाटील यांनी विद्यमान आमदार सतीश चव्हाण यांचा पराभव केला.

दीर्घकाळ या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व केलेल्या चव्हाण यांना महायुतीच्या राष्ट्रवादी काँग्रेसकडून उमेदवारी देण्यात आली होती.

मात्र पसंतीक्रमाच्या मतमोजणीनंतर प्रतापसिंह पाटील यांनी विजय मिळवला.

या निकालामुळे मराठवाड्यातील पदवीधर मतदारसंघातील प्रतिनिधित्व बदलले असून, अजित पवार यांच्या राष्ट्रवादी काँग्रेसला पराभव स्वीकारावा लागला.

चव्हाण यांच्या पराभवामागे पक्षांतर, स्थानिक राजकीय समीकरणे आणि मित्रपक्षांतील समन्वयाचा अभाव असल्याच्या चर्चा राजकीय वर्तुळात आहेत. मात्र या कारणांचा मतदारांच्या निर्णयावर नेमका किती परिणाम झाला, हे स्वतंत्र पुराव्यांशिवाय निश्चित सांगता येणार नाही.

अमरावती शिक्षक मतदारसंघ शिवसेनेकडे

अमरावती विभाग शिक्षक मतदारसंघात एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेनेचे किरण सरनाईक यांनी विजय मिळवला.

त्यामुळे महायुतीच्या खात्यात भाजप आणि शिवसेनेला प्रत्येकी एक जागा मिळाली.

मात्र महायुतीतील राष्ट्रवादी काँग्रेसला या निवडणुकीत एकही जागा जिंकता आली नाही.

पाचही विजयी उमेदवार

पदवीधरांचे वेगळे, शिक्षकांचे वेगळे मतदान

या निवडणुकीचे वैशिष्ट्य म्हणजे पदवीधर आणि शिक्षक मतदारसंघांतील निकालांचा वेगळा कल.

पुणे, नागपूर आणि मराठवाडा या तिन्ही पदवीधर मतदारसंघांत महाविकास आघाडीचे उमेदवार विजयी झाले.

दुसरीकडे पुणे आणि अमरावती या दोन्ही शिक्षक मतदारसंघांत महायुतीचे उमेदवार विजयी झाले.

या निकालामुळे सत्ताधारी आणि विरोधी आघाड्यांना वेगवेगळ्या मतदारसमूहांत मिळालेल्या प्रतिसादाचे चित्र समोर आले आहे.

मात्र पदवीधर आणि शिक्षक मतदारसंघांसाठी स्वतंत्र मतदार नोंदणी असल्याने या निकालांवरून महाराष्ट्रातील सर्वसामान्य मतदारांचा एकूण राजकीय कल निश्चित करणे योग्य ठरणार नाही.

नागपूरचा निकाल राजकीयदृष्ट्या अधिक लक्षवेधी

नागपूर पदवीधर मतदारसंघातील काँग्रेसचा विजय हा भाजपसाठी विशेष महत्त्वाचा निकाल ठरला आहे.

भाजपच्या प्रमुख नेत्यांचे राजकीय प्रभावक्षेत्र असलेल्या नागपुरात वंजारी यांनी जागा राखली. दुसरीकडे पुणे पदवीधरमध्ये भाजपला शरद पवार गटाकडून पराभव पत्करावा लागला.

मराठवाड्यात महायुतीतील राष्ट्रवादी काँग्रेसचा पराभव झाल्याने सत्ताधारी आघाडीतील पक्षांसमोर या निवडणुकीतील कामगिरीचा आढावा घेण्याचे आव्हान निर्माण झाले आहे.

एकूणच विधान परिषदेच्या पाच जागांच्या निवडणुकीत नागपूर आणि पुणे पदवीधर मतदारसंघातील भाजपचा पराभव, मराठवाड्यातील सतीश चव्हाण यांचा पराभव आणि महाविकास आघाडीने तीनही पदवीधर जागा जिंकणे या प्रमुख राजकीय घडामोडी ठरल्या आहेत.