टाटा सन्सच्या अध्यक्षपदावरील पुनर्नियुक्तीच्या वादाला राजकीय वळण; नोएल टाटा यांनी एन. चंद्रशेखरन यांच्या नियुक्ती प्रक्रियेवर उपस्थित केले प्रश्न
नवी दिल्ली, २८ ऑक्टोबर | माय मराठी प्रतिनिधी
देशातील प्रमुख उद्योगसमूहांपैकी एक असलेल्या टाटा समूहातील नेतृत्वाच्या वादावरून आता राजकीय वातावरण तापले आहे. लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांनी टाटा समूहाला गुन्हेगारी पद्धतीने उद्ध्वस्त केले जात असल्याचा गंभीर आरोप करत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांच्यावर निशाणा साधला आहे. त्याला प्रत्युत्तर देताना केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी राहुल गांधी यांच्यावर उद्योगक्षेत्रात अविश्वास पसरवण्याचा प्रयत्न करत असल्याची टीका केली.
‘भारतीय उद्योग कोणाचे खेळणे नाही’ — राहुल गांधी
राहुल गांधी यांनी बुधवारी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म X वरून टाटा समूहातील घडामोडींवर भाष्य केले. टाटा समूहाचे नुकसान होत असताना उद्योगक्षेत्रातील प्रमुख व्यक्ती आवाज उठवत नसल्याचा आरोप त्यांनी केला.
भारतीय उद्योग हे नरेंद्र मोदी आणि अमित शाह यांचे खेळणे नाही, असे सांगत राहुल गांधी यांनी या कथित गैरप्रकारांना न्यायाच्या कक्षेत आणण्याचा निर्धार व्यक्त केला.
टाटा समूहातील अंतर्गत वादाच्या पार्श्वभूमीवर राहुल गांधी यांनी केलेल्या या वक्तव्यामुळे उद्योगविश्वातील कॉर्पोरेट प्रशासन, निर्णयप्रक्रिया आणि राजकीय हस्तक्षेपाच्या आरोपांबाबत नव्याने चर्चा सुरू झाली आहे.
‘प्रत्येक मुद्द्याचे राजकारण करू नका’ — निर्मला सीतारामन
राहुल गांधी यांच्या आरोपांना केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी जोरदार प्रत्युत्तर दिले. राहुल गांधी उद्योगक्षेत्रातील नेतृत्वाला अविश्वास आणि नकारात्मकता पसरवण्यासाठी प्रवृत्त करत असल्याचा आरोप त्यांनी केला.
भारतीय उद्योग आणि उद्योजकांच्या यशावर वारंवार प्रश्न उपस्थित करण्याऐवजी राहुल गांधी यांनी प्रत्येक प्रकरणाचे राजकारण करणे टाळावे, असे सीतारामन यांनी म्हटले.
मोदी सरकार भारतीय उद्योगांना रोजगारनिर्मिती आणि आर्थिक विकासाचा महत्त्वाचा आधार मानते. व्यवसायाला चालना देणे, उद्योगांना पाठबळ देणे आणि गुंतवणुकीला प्रोत्साहन देणे, या उद्देशाने सरकारची धोरणे आखण्यात आली आहेत, असे त्यांनी स्पष्ट केले.
काँग्रेसच्या आर्थिक धोरणांवरही टीका
सीतारामन यांनी काँग्रेसच्या पूर्वीच्या आर्थिक धोरणांवरही निशाणा साधला. अनेक दशके चाललेल्या परवाना-कोटा व्यवस्थेमुळे भारतीय उद्योजकतेवर बंधने आली, असा आरोप त्यांनी केला.
राजकीय पक्ष, सरकारे आणि सार्वजनिक संस्थांनी उद्योगांना पाठिंबा देणे, शेतकऱ्यांना सक्षम करणे आणि तरुणांसाठी संधी निर्माण करणे आवश्यक असल्याचेही त्यांनी नमूद केले.
टाटा सन्समधील वाद नेमका काय?
या राजकीय आरोप-प्रत्यारोपांच्या केंद्रस्थानी टाटा सन्सचे कार्यकारी अध्यक्ष एन. चंद्रशेखरन यांच्या पुनर्नियुक्तीचा वाद आहे.
टाटा ट्रस्ट्सचे अध्यक्ष नोएल टाटा यांनी १७ सप्टेंबर २०२६ रोजी झालेल्या टाटा सन्सच्या संचालक मंडळाच्या बैठकीतील पुनर्नियुक्तीच्या ठरावाच्या वैधतेवर प्रश्न उपस्थित केले आहेत.
चंद्रशेखरन यांचा विद्यमान कार्यकाळ फेब्रुवारी २०२७ मध्ये संपणार आहे. त्यानंतर त्यांना आणखी पाच वर्षांचा कार्यकाळ देण्याच्या निर्णयावरून मतभेद निर्माण झाले आहेत.
२६ ऑक्टोबरच्या पत्रात कोणते आक्षेप?
उपलब्ध वृत्तांनुसार, नोएल टाटा यांनी २६ ऑक्टोबर रोजी टाटा सन्सचे कंपनी सचिव सुप्रकाश मुखोपाध्याय यांना पत्र लिहून संचालक मंडळाच्या निर्णयप्रक्रियेबाबत आक्षेप नोंदवले.
पुनर्नियुक्तीचा प्रस्ताव बैठकीच्या अजेंड्यात स्पष्टपणे नमूद नव्हता, कंपनीच्या नियमांनुसार आवश्यक निवड समिती स्थापन झाली नव्हती आणि आवश्यक संचालकांची संमती मिळाली नव्हती, असे मुद्दे त्यांनी उपस्थित केले.
टाटा सन्सच्या नियमावलीतील तरतुदींच्या अर्थाबाबत दोन्ही बाजूंमध्ये मतभेद असल्याचेही समोर आले आहे.
बैठकीचे रेकॉर्डिंग आणि मतदानाची कागदपत्रे मागवली
नोएल टाटा यांनी संबंधित बैठकीचे ऑडिओ-व्हिडिओ रेकॉर्डिंग, अंतिम इतिवृत्त, मतदानाचे तपशील आणि नियामक यंत्रणांकडे सादर केलेली कागदपत्रे उपलब्ध करून देण्याची मागणी केली आहे.
तसेच संचालक वेणू श्रीनिवासन आणि चंद्रशेखरन यांच्या कुटुंबाशी संबंधित कथित व्यावसायिक संबंधांच्या पार्श्वभूमीवर संभाव्य हितसंबंधांच्या संघर्षाचाही मुद्दा उपस्थित करण्यात आला आहे.
मात्र, या आरोपांमुळे संबंधित व्यक्तींनी गैरव्यवहार केल्याचे सिद्ध होत नाही. त्यासाठी संबंधित कागदपत्रे, नियम आणि अधिकृत निर्णयांची पडताळणी आवश्यक आहे.
टाटा समूहाच्या भवितव्याकडे उद्योगविश्वाचे लक्ष
टाटा समूह हा भारतीय अर्थव्यवस्थेतील महत्त्वाचा उद्योगसमूह असल्याने त्याच्या नेतृत्वातील निर्णयप्रक्रियेबाबत निर्माण झालेल्या वादाकडे उद्योगविश्वाचे लक्ष लागले आहे.
एकीकडे नोएल टाटा यांनी पुनर्नियुक्तीच्या प्रक्रियेवर आक्षेप घेतले आहेत, तर दुसरीकडे या प्रकरणावरून राहुल गांधी आणि निर्मला सीतारामन यांच्यात राजकीय आरोप-प्रत्यारोप सुरू झाले आहेत.
पुनर्नियुक्तीच्या निर्णयाची वैधता, कंपनीच्या नियमावलीचा अर्थ आणि संचालक मंडळातील प्रक्रियेबाबत पुढे कोणती भूमिका घेतली जाते, हे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
महत्त्वाची नोंद : राहुल गांधी यांचे आरोप हे त्यांचे राजकीय वक्तव्य आहे. टाटा समूह गुन्हेगारी पद्धतीने उद्ध्वस्त केला जात असल्याचे स्वतंत्रपणे सिद्ध झालेले नाही. तसेच नोएल टाटा यांनी उपस्थित केलेले आक्षेप हे कॉर्पोरेट निर्णयप्रक्रियेच्या वैधतेशी संबंधित आहेत; त्यावर अंतिम न्यायिक निष्कर्ष झाल्याचे या बातमीत गृहीत धरलेले नाही.
