प्रत्येक लोककला प्रकारातील २० कलापथकांना प्रत्येकी ५० हजार रुपये; सांस्कृतिक कार्यमंत्री ॲड. आशिष शेलार यांची विधानसभेत घोषणा
मुंबई | प्रतिनिधी
महाराष्ट्राच्या समृद्ध लोककला परंपरेचे जतन, संवर्धन आणि प्रसार करण्यासाठी राज्य शासनाने लोककला अनुदान योजनेचा विस्तार करण्याचा निर्णय घेतला आहे. यापुढे ‘नमन खेळे’, ‘जाखडी’, ‘वहीगायन’ आणि ‘झाडीपट्टी’ या चार पारंपरिक लोककलांचा शासनाच्या अनुदान पॅकेजमध्ये समावेश करण्यात येणार असल्याची घोषणा सांस्कृतिक कार्यमंत्री ॲड. आशिष शेलार यांनी बुधवारी विधानसभेत केली.
महाराष्ट्राला लोककलांचा समृद्ध वारसा लाभला आहे. लोककला केवळ मनोरंजनाचे माध्यम नसून लोकप्रबोधन, सामाजिक जाणीव, सांस्कृतिक परंपरा आणि ऐतिहासिक वारशाची जपणूक करणारे प्रभावी माध्यम असल्याचे शेलार यांनी सांगितले. या कलांचे संवर्धन करण्यासाठी शासनाकडून विविध लोककला महोत्सवांचे आयोजन केले जाते. तसेच लोककलावंतांच्या कलापथकांना भांडवली आणि प्रयोगात्मक अनुदानही दिले जाते.
२००८ पासून पाच लोककलांना अनुदान
राज्य शासनाकडून सन २००८ पासून तमाशा, दशावतार, शाहिरी, खडीगंमत आणि संगीतबारी या लोककलांना अनुदान दिले जात आहे. आता या योजनेची व्याप्ती वाढवून त्यात आणखी चार लोककलांचा समावेश करण्यात आला आहे.
चार लोककला परंपरांना मिळणार नवे बळ
झाडीपट्टी रंगभूमी ही पूर्व विदर्भातील चंद्रपूर, गडचिरोली, गोंदिया आणि भंडारा जिल्ह्यांमध्ये सुमारे १३० वर्षांहून अधिक काळापासून जोपासली जाणारी वैशिष्ट्यपूर्ण लोकनाट्य परंपरा आहे.
वहीगायन ही धुळे, जळगाव आणि नंदुरबार जिल्ह्यांतील लोकप्रिय लोककला आहे. तर नमन खेळे आणि जाखडी या कोकणातील सिंधुदुर्ग, रत्नागिरी आणि रायगड जिल्ह्यांच्या सांस्कृतिक परंपरेचा अविभाज्य भाग आहेत.
या लोककलांना शासकीय अनुदान मिळाल्यामुळे कलावंतांना आर्थिक आधार मिळण्याबरोबरच नव्या पिढीपर्यंत या परंपरा पोहोचविण्यास मदत होणार आहे.
एकूण ८० कलापथकांना ४० लाखांचे वार्षिक अनुदान
या योजनेअंतर्गत प्रत्येक लोककला प्रकारातील २० कलापथकांना प्रत्येकी ५० हजार रुपये, अशा प्रकारे एका लोककलेसाठी दरवर्षी १० लाख रुपयांचे अनुदान देण्यात येणार आहे.
| लोककला प्रकार | कलापथके | प्रत्येक पथकाला अनुदान | एकूण वार्षिक अनुदान |
|---|---|---|---|
| झाडीपट्टी | २० | ५० हजार रुपये | १० लाख रुपये |
| वहीगायन | २० | ५० हजार रुपये | १० लाख रुपये |
| नमन खेळे | २० | ५० हजार रुपये | १० लाख रुपये |
| जाखडी | २० | ५० हजार रुपये | १० लाख रुपये |
| एकूण | ८० | — | ४० लाख रुपये |
राज्य शासनाच्या या निर्णयामुळे दुर्लक्षित आणि प्रादेशिक लोककलांना व्यापक व्यासपीठ मिळण्यासह कलाकारांच्या आर्थिक सक्षमीकरणालाही चालना मिळणार आहे.
