पुणे-भारताच्या मॅरेथॉनची जननी असलेली आणि पुण्याचे नाव जागतिक क्रीडा नकाशावर नेणारी पुणे आंतरराष्ट्रीय मॅरेथॉन यंदा ३९ व्या वर्षात पदार्पण करीत आहे. यंदा पुरुष-महिला पूर्ण मॅरेथॉनच्या मार्गात काहीसा बदल करण्यात आला आहे.
३९ वी मॅरेथॉन रविवार दिनांक ७ डिसेंबर २०२५ रोजी पहाटे ३:०० वाजता सुरू होईल. सणस मैदान येथील हॉटेल कल्पना-विश्व चौकातून या ४२.१९५ किलोमीटरच्या पुरुष व महिला पूर्ण मॅरेथॉनला झेंडा दाखवून सुरुवात करण्यात येईल. तसेच पहाटे ३: ३० वाजता पुरुष-महिला (२१.०९५) अर्ध मॅरेथॉन, १० कि.मी.सकाळी ६:३० वाजता, ५ कि.मी. सकाळी ७:०० वाजता आणि सकाळी ७:१५ वाजता व्हील चेअर ३ कि.मी या स्पर्धांना सुरुवात होईल.

पुरुष व महिला पूर्ण मॅरेथॉन यंदा नव्या मार्गाने जाईल. सणस मैदानासमोरील हॉटेल कल्पना-विश्व चौक येथून निघून सणस चौक – बाजीराव रस्ता – नगरकर तालीम – लक्ष्मी रोड – कुलकर्णी पेट्रोल पंप तेथून फिरून शनिवार वाडा – शिवाजी पूल – मनपा भवन – मॉडर्न कॅफे – जंगली महाराज रोड – डेक्कन जिमखाना – संभाजी महाराज पुतळा – खंडूजी बाबा चौक – कर्वे रस्ता – कर्वे पुतळा – डावीकडे वळून इराणी कॅफे – करिश्मा बिल्डींग – म्हात्रे पूल येथे वळून मेहेंदळे गॅरेज – डी पी रोड – जोशी किचन – पंडित फार्म –राजाराम पूल – सिंहगड रोड – डावीकडून नवशा मारुती – पु ल देशपांडे उद्यान – पानमळा – दांडेकर पूल – पर्वती पायथा – महालक्ष्मी चौक – सारसबाग – सणस पुतळा येथून डावीकडे हॉटेल कल्पना-विश्व हा २१.०९५ किमीचा पहिला टप्पा पूर्ण करून तेथूनच दुसरा टप्पा सणस पुतळा – महालक्ष्मी चौक – स्वातंत्र्यवीर सावरकर पुतळ्या समोरून, खंडोबा मंदिराहून दांडेकर चौक तेथून सरळ सिंहगड मार्गे, गणेश मळा, राजाराम पूल संतोष हॉल, गोयल गंगा चौक, धायरी पुलावरून, नांदेड सिटीच्या मुख्य प्रवेशद्वारातून आत जाऊन डिस्टेंशन सेंटर येथे सर्कलला गोल वळसा घेऊन परत त्याच मार्गे सणस मैदान येथे परत येईल व ४२.१९५ ची पूर्ण मॅरेथॉन सणस मैदानात पूर्ण होईल. तसेच पुरुष व महिला अर्ध मॅरेथॉन स्पर्धा हॉटेल कल्पना-विश्व चौक येथून निघून सणस पुतळा – बाजीराव रस्ता – नगरकर तालीम – लक्ष्मी रोड – कुलकर्णी पेट्रोल पंप तेथून फिरून शनिवार वाडा – शिवाजी पूल – मनपा भवन – मॉडर्न कॅफे – जंगली महाराज रोड – डेक्कन जिमखाना – संभाजी महाराज पुतळा – खंडूजी बाबा चौक – कर्वे रस्ता – कर्वे पुतळा – डावीकडे वळून इराणी कॅफे – करिश्मा बिल्डींग – म्हात्रे पूल येथे वळून मेहेंदळे गॅरेज – डी पी रोड – जोशी किचन – पंडित फार्म –राजाराम पूल – सिंहगड रोड – डावीकडून नवशा मारुती – पु ल देशपांडे उद्यान – पानमळा – दांडेकर पूल – पर्वती पायथा – महालक्ष्मी चौक – सारसबाग – सणस पुतळा येथून डावीकडे हॉटेल कल्पना-विश्व या मार्गे एक फेरी पूर्ण करून सणस मैदान येथे २१ किलोमीटरचा टप्पा पार करून स्पर्धा संपेल. याशिवाय १० किलोमीटर हॉटेल कल्पना-विश्व येथून निघून महालक्ष्मी चौक – सावरकर पुतळा – सिंहगड रोडवरील संतोष हॉल समोरून वळसा घालून परत सणस मैदान येथे पूर्ण होईल. ५ किलोमीटर ही त्याच मार्गे गणेश मळा चौकापर्यंत जाऊन वळसा घालून परत सणस मैदान येथे पूर्ण होईल. तसेच पुरुष व महिला व्हीलचेअर ३ किलोमीटर ही दांडेकर पूल चौकातून वळसा घेऊन परत सणस मैदान येथे समाप्त होईल.

या मॅरेथॉन मध्ये १५००० हून अधिक स्पर्धक सहभागी होतील अशी अपेक्षा आहे .यांच्या प्रवेशाची अंतिम तारीख .२८ नोव्हेंबर २०२५ पर्यंत www.marathonpune.com येथे प्रवेश अर्ज भरता येऊ शकेल. या स्पर्धेतील विजेत्यांना पुणे महानगरपालिकेतर्फे ३५ लाख रुपयांची बक्षिसे दिली जातील. पुरुष व महिला मॅरेथॉन व अर्ध मॅरेथॉन गटातील पहिल्या ३ भारतीय क्रमांकांच्या स्पर्धकांना विशेष पारितोषिके देण्यात येतील.

यंदा इथियोपिया, केनिया टांझानिया, मॉरीशस इत्यादी देशातून आत्तापर्यंत ७० हून अधिक स्पर्धकांनी नाव नोंदणी केली आहे. याशिवाय सेनादल, रेल्वे, पोलीस, आर्मी स्पोर्ट्स इन्स्टिट्यूट (ASI) बॉम्बे सॅपर्स, एसआरपीएफ, एनडीए,यांच्याही प्रवेशिका येत आहेत. त्याच बरोबर लडाख-कारगिल येथील मॅरेथॉन स्पर्धेतील विजेते व तेथील अन्य धावपटू देखील सहभागी होणार आहेत.

या मार्गाची मोजणी “एम्स” या आंतरराष्ट्रीय संस्थेच्या प्रतिनिधींतर्फे शास्त्रीय पद्धतीने करण्यात आली असून ठीक ठिकाणी पोलीस बंदोबस्त, पुण्यातील गणेश मंडळे, चंद्रशेखर आगाशे कॉलेज, सरहद कॉलेज व पुण्यातील इतर कॉलेज व अनेक क्रीडा संस्था, क्लब चे स्वयंसेवक.,उत्तम प्रकाश योजना, डॉक्टर व नर्सेस यांची पथके, ॲम्ब्युलन्स सेवा, मार्गावर पाणी, एनर्जी ड्रिंक, प्रसाधनगृहे, सणस मैदान येथे छोटे हॉस्पिटलची व्यवस्था आदिंची पूर्वतयारी सुरू झाली आहे. डॉक्टर पथकाचे नेतृत्व डॉक्टर राजेंद्र जगताप करत आहेत. यांच्याबरोबर संचेती हॉस्पिटल, नवले हॉस्पिटल ,भारती विद्यापीठ, सिम्बॉयसिस, एमआयटी, अशा संस्थांची डॉक्टर व नर्सेसची पथके सहभागी होत आहेत. यावर्षी पुणे मॅरेथॉन ची Run For Environmental Suntainability ह्या थीमला अनुसरून संस्थेतर्फे अनेक कार्यक्रम आयोजित करण्यात आले. या वेळी मॅरेथॉन मार्गावरती जमा होणाऱ्या पाण्याच्या रिकाम्या प्लास्टिक बाटल्यांचे रिसायकलिंग केले जाणार आहे. कार्बन फुट प्रिंट कमी करण्यासाठी देखील विशेष प्रयत्न केले जाणार आहेत.

यावर्षी देखील विजेत्यांना देण्यात येणारी गौरव पदके पर्यावरण पूरक बांबींची पूर्तता करणारी असतील. या सोबतच मॅरेथॉन ची माहिती व तयारी या संदर्भातील सविस्तर माहिती देणारा marathon mind-set कार्यक्रम दर आठवड्याला Pune international marathon च्या यूट्यूब वरून प्रसारित केला जाणार आहे. गेली ४ वर्षे नाईट मॅरेथॉन आयोजित करण्यात आली. मात्र मार्गावर रात्री १२ नंतरही जास्त वाहतूक असल्यामुळे मागील वर्षापासून पहाटे ३.०० वा. पूर्ण व त्यानंतर अर्ध मॅरेथॉन घेण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. तसेच सारसबाग – सिंहगड रस्ता व नांदेड सिटी आणि परत हॉटेल कल्पना-विश्व या मार्गावर पूर्ण मॅरेथॉन साठी दोन फेऱ्या करण्याऐवजी शहराच्या मध्य भागातूनही मॅरेथॉन जावी ही पुणेकरांची मागणी होती त्यामुळे यंदा हा नवा मार्ग आखण्यात आला आहे. दरवर्षीप्रमाणे पुणेकर या स्पर्धेला मोठा प्रतिसाद देतील असा विश्वास आयोजकांनी व्यक्त केला आहे.

पुणे-टाटा एआयजी या इन्शुरन्स कंपनीची २३ लाखांची फसवणूक तळेगाव दाभाडे (ता. मावळ, जि. पुणे) येथील दोन तरुण डॉक्टरांनीच केली असल्याचा धक्कादायक प्रकार काल (ता.१७) समोर आला. विशेष म्हणजे या खासगी इन्शुरन्स कंपनीत सिनिअर मॅनेजर म्हणून काम करणाऱ्या डॉक्टरने हा बनाव उघडकीस आणला. त्याबाबत पोलिसांत तक्रार दिली. त्यानुसार या दोन डॉक्टरांविरुद्ध बनावटगिरी आणि फसवणुकीचा (चिटिंग अॅन्ड फोर्जरी) गुन्हा काल तळेगाव दाभाडे पोलिसांनी दाखल केला. परंतू, आरोपी डॉक्टरांना अद्याप अटक झालेली नाही.
विशेष म्हणजे ज्यांनी ही फसवणूक उजेडात आणली ते टाटा एआयजी च्या डॉक्टरचे म्हणजे या गुन्ह्यातील फिर्यादींचे पहिले नाव आणि एका आरोपी डॉक्टरचेही पहिले नाव एकच म्हणजे संदीप हे आहे. दोन्ही आरोपी डॉक्टर योगायोगाने एकाच वयाचे आहेत. डॉ. संदीप देवराम गायकवाड (वय ३६, रा. चिंतामणी रेसिडेन्सी, चौधरी पार्क, दिघी) असे फिर्यादी, तर डॉ. संदीप भीमराव वानखेडे (वय ४०, रा. जी २०४, प्रतिकनगर, शिवाजी चौकाजवळ, तळेगाव दाभाडे व डॉ. विशाल रमेशराव कुकडे (वय ४०, फ्लॅट नं. ३०१, रिअल स्प्रग मिडोज सोसायटी, वराळे-आंबी रोड, तळेगाव दाभाडे) अशी आरोपींची नावे असल्याचे पोलिसांनी सांगितले. यावर्षी १२ मार्च ते कालपर्यंत ही फसवणूक तळेगाव दाभाडे येथील श्री मल्टीस्पेशालिटी हॉस्पिटलमध्ये झाल्याचे पोलिसांनी सांगितले. त्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार त्यात आरोपी डॉक्टर जोडगोळीने स्वताच्या फायद्यासाठी बनावट कागदपत्रे बनवली. त्याआधारे वेगवेगळ्या रुग्णांचे खोटे आरोग्य दावे (मेडीकल क्लेम) टाटा एआयजी कंपनीकडे वरील हॉस्पिलच्या नावे सादर केले. त्याव्दारे तळेगाव दाभाडे येथील हॉस्पटलच्या आयडीबीआय बँकेच्या खात्यात २२ लाख ९६ हजार ३५ रुपयांचा क्लेम जमा करून घेतला. मात्र, ही फसवणूक डॉ. गायकवाड यांच्या लक्षात येताच काल त्यांनी पोलिसांत धाव घेतली. पोलिस उपनिरीक्षक (पीएसआय) रविंद्र खामगळ या गुन्ह्याचा तपास करीत आहेत

पुणे-महाराष्ट्र ऑलिंपिक असोसिएशन (एमएओ) च्या बेकायदेशीर निवडणुकांविरोधात उच्च न्यायालयात याचिका दाखल करण्यात आली आहे. या प्रकरणी न्यायालयाने नव्याने निवडणुका घेण्याचा निर्णय द्यावा, अशी मागणी शिवछत्रपती पुरस्कार विजेते आणि महाराष्ट्र सायकलिंग असोसिएशनचे सचिव सूर्यकांत पवार यांनी केली आहे.पुण्यात पत्रकार परिषदेत पवार यांनी सांगितले की, एमएओ ही एक अशासकीय संस्था असून तिचा कारभार आजवर बेकायदेशीरपणे आणि राजकीय दबावाखाली चालला आहे. शासकीय क्रीडा खात्याच्या वरदहस्तामुळे आर्थिक गैरव्यवहार झाल्याचा आरोपही त्यांनी केला.

न्यायालय आणि धर्मादाय आयुक्त कार्यालयाने यापूर्वी एमएओने आयोजित केलेल्या बेकायदेशीर निवडणुकांना पूर्णतः स्थगिती दिली होती आणि त्या रद्द केल्या होत्या. असे असतानाही, २०२५ ते २०२९ या कालावधीसाठीच्या निवडणूक प्रक्रिया पार पाडून २३ नोव्हेंबर रोजी महाराष्ट्र ऑलिंपिक संघटनेची वार्षिक सर्वसाधारण सभा बोलावण्यात आली आहे, जी पूर्णपणे बेकायदेशीर आहे, असे पवार म्हणाले.

पवार यांनी स्पष्ट केले की, महाराष्ट्र ऑलिंपिक संघटनेच्या २०१७ नंतरच्या आणि २०२५ पर्यंतच्या सर्व कार्यकारिणी मंडळांना बेकायदेशीर ठरवण्यात आले आहे. धर्मादाय आयुक्तांनी १७ ऑक्टोबर रोजी याबाबतचा आदेश रद्द केला असून, त्याची प्रत महाराष्ट्र सायकलिंग असोसिएशनला सुपूर्द केली आहे. त्यामुळे सध्याची कार्यकारिणीही बेकायदेशीर ठरली आहे, परिणामी २०२५ नंतरची निवडणूक प्रक्रियाही अवैध ठरते.

२०२५ ते २०२९ च्या निवडणुकीसाठी २०१३ पूर्वीच्या महाराष्ट्र ऑलिंपिक संघटनेच्या मान्यताप्राप्त राज्य संघटनाच पात्र असतील, असेही पवार यांनी सांगितले. निवडणुकीनंतर इतर सर्व राज्य संघटना आणि सहयोगी संघटनांची कागदपत्रे तपासून त्यांना कायदेशीर मान्यता दिली जाईल.

या संघटनेतील काही पदाधिकाऱ्यांविरुद्ध राष्ट्रीय स्पर्धेत प्रचंड भ्रष्टाचार आणि अफरातफर केल्याप्रकरणी फौजदारी खटले दाखल झाले आहेत. त्यांची ईडीमार्फत तसेच क्रीडा संचालनालय, बालेवाडी, पुणे यांच्याकडून चौकशी सुरू आहे. मात्र, या सर्व बाबींकडे दुर्लक्ष करून निवडणूक घेण्यात आली आहे, असेही पवार यांनी नमूद केले. या सर्व बाबी लक्षात घेऊनच उच्च न्यायालयात याचिका दाखल करण्यात आली आहे.

57 इमारती मधील 803 नागरिक जीव मुठीत घेऊन रहात आहेत.

पुणे- शेकडो पोस्ट कार्ड पाठवून मुख्यमंत्र्यांना पुण्यातील लोकमान्यनगर पुनर्विकासावरील स्थिगिती उठवण्याची विनंती आज येथील रहिवाश्यांनी केली. लोकांनी निवडून दिलेल्या आमदाराच्या दोन वाक्यावर स्थगिती दिली आणि आता लोक गेल्या ऑगस्ट पासून त्यांनी रस्त्यावर उतरून आंदोलने करतोय , ओरड ओरड ओरडतात … मग स्थगिती का नाही उठवत ? असा सवाल या निमित्ताने या रहिवाश्यांनी केला आहे.
ते म्हणाले,’ पुण्यातील लोकमान्य नगर येथील 57 इमारतींच्या पुनर्विकासाचा मार्ग स्थानिक आमदार हेमंत रासनेंच्या एका पत्रावर मुख्यमंत्र्यांनी तात्पुरती स्थगिती देऊन रोखला. त्यामुळे हजारो नागरिकांच्या घराचे स्वप्न भंग झाले. ही स्थिगिती उठवण्यासाठी पुणे लोकमान्य नगर बचाव कृती समिती स्थापन झाली. ऑगस्ट पासून त्यांनी रस्त्यावर उतरून आंदोलने केली, मुख्यमंत्र्यांना, उपमुख्यमंत्र्यांना व म्हाडाच्या उपाध्यक्षांना निवेदन दिले, हेमंत रासनेंच्या कार्यालयावर शेकडोंनी मोर्चा नेऊन त्यांना जाब विचारला, म्हाडाच्या कार्यालयाला घेराव घातला, सह्यांची मोहीम राबवली या सारख्या लोकशाही मार्गाचा त्यांनी वापर केला.शेकडो नागरिकांनी पंतरप्रधान मोदी साहेबांना इमेल पाठवला .
वास्तविक पाहता 57 इमारती मधील 803 नागरिक जीव मुठीत घेऊन रहात आहेत. लोड बेअरिंग पद्धतीने बांधलेल्या या इमारती 60 वर्षांपेक्षा जुन्या झाल्यात. या सर्वांना धोकादायक इमारती म्हणून इंजिनियरांनी प्रमाणपत्र दिलीत. राज्य शासनाच्या 79 ए नुसार दोन तीन चार इमारती (सोसायटी ) एकत्र येऊन विकासक नेमलेत. आता बिल्डिंग पाडायच्या व नवीन बांधकाम सुरू करायच्या बेतात असताना रासणेंनी एकूण 16 एकरचा हा भूखंड डोळ्यासमोर ठेऊन एका बिल्डरच्या सहाय्यासाठी मुख्यमंत्र्यांना पत्र देऊन स्थगिती मिळवली. रासने यांचा लोकमान्य नगरशी काहीही संबंध नसताना ही स्थगिती मिळवली त्यावर नागरिकांनी प्रचंड संताप व्यक्त केला.
चार दिवसांपूर्वी समितीच्या सदस्यांनी प्रवीण दरेकर (अध्यक्ष, पुनर्विकास महामंडळ, महाराष्ट्र राज्य) यांची मुंबईला त्यांच्या कार्यालयात भेट घेतली. त्यांच्याबरोबर अतिशय सकारात्मक चर्चा झाली. त्यांनी म्हाडाचे उपाध्यक्ष जयस्वाल साहेबांची भेट करून दिली. समितीच्या सदस्यांनी संपूर्ण लोकमान्य नगरचा लेआऊट त्यांना दाखवून स्थिगिती उठवण्याची विनंती केली. जयस्वाल साहेबांनी सहा इमारतींचा एक मिनी क्लस्टर करण्याचे सुचवले. परंतु येथील सोसायट्या खूप पुढे गेल्यात व काही ठिकाणी ते अश्यक्य असल्याचे त्यांना सप्रमाण दाखवून दिले. त्यांनी सुद्धा सकारात्मक प्रतिसाद दिला.
आज जवळपास 525 नागरिकांनी पोस्ट कार्डाच्या मार्फत मुख्यमंत्र्यांना स्थगिती उठवण्याची विनंती केली. लोकमान्य नगर येथे नागरिक जमले आणि त्यांनी ही पोस्ट कार्ड मंत्र्यालयात मुख्यमंत्री यांना पाठवली.समितीने आतापर्यंत लोकशाही मार्गाने रस्त्यावर उतरून स्थगिती उठवण्याची मागणी केली. आता वेळ प्रसंगी कोर्टाचा मार्ग अवलंबण्यात येईल असे कळते.

पुणे-गुरुवार दि.२०/११/२०२५ रोजी धरणातून होणारा संपूर्ण पाणीपुरवठा सकाळी ६.०० ते रात्री १२.०० पर्यंत बंद करण्यात येणार आहे त्यामुळे संपूर्ण शहर आणि परिसरातील पाणीपुरवठा देखील बंद राहील असे महापालिकेने कळविले आहे.

गुरुवार दिनांक २०/११/२०२५ रोजी नवीन पर्वती जलशुध्दीकरण केंद्र (५०० एम.एल.डी.), जुने पर्वती जलशुद्धीकरण केंद्र व त्या अंतर्गत पर्वती MLR टाकी परिसर, पर्वती HLR टाकी परिसर व पर्वती LLR टाकी परिसर, पर्वती टैंकर पॉईट, बडगाव जलशुद्धीकरण केंद्र, राजीवगांधी पंपिंग स्टेशन, लष्कर जलकेंद्र, चिखली जलकेंद्र, वारजे जलकेंद्र व त्या अखत्यारीतील चांदणी चौक टाकी परिसर, गांधी भवन टाकी परिसर, पॅनकार्ड क्लब GSR टाकी परिसर, वारजे जलकेंद्र लगत GSR टाकी परिसर, शिवणे इंडस्ट्रीज परिसर एस.एन.डी.टी. एच.एल.आर, एस.एन.डी.टी. एम.एल.आर टाकी परिसर, चतुर्भुगी टाकी परिसर, होळकर जलकेंद्र, खडकवासला जॅकवेल वारजे फेज क्र. १ व २, गणपती माधा, जुने वारजे जलकेंद्र व नव्याने समाविष्ट गावे बुस्टर पंपिंग अंतर्गत येणारा परिसर येथील विद्युत पंपींग विषयक व वितरण व्यवस्था स्थापत्य विषयक तातडीचे देखभाल दुरुस्तीचे कामांसाठी व खडकवासला धरण ते पर्वती जलकेंद्रापर्यंत ३००० मी.मी व्यासाची रॉ वॉटर पाईप लाईन टाकण्यात आलेली आहे. खडकवासला धरणातून दोन १४०० मी.मी. व्यासाच्या पाईप लाईन ३००० मी.मी व्यासाच्या पाईप लाईनला जोडण्यात आले आहेत. खडकवासला ते पर्वती ३००० मी.मी व्यासाच्या लाईनवरील फ्लो मीटर बसविणे व १४०० मीमी लाईनवरील बटरफ्लाय वॉल्व्ह बसविणे या करिता १४०० मीमी व्यासाचे स्लुईस वॉल्व्ह पूर्ण बंद होत आहेत याच्या तपासणीसाठी व वडगाव जलशु‌द्धीकरण फेज २ ची क्षमता वाढविण्यासाठी नवीन संपवेल टाकीच्या भिंतीला कोअर कटिंग करण्यासाठी तसेच इतर देखभाल दुरुस्तीच्या कामांसाठी तसेच इतर देखभाल दुरुस्तीच्या कामांसाठी गुरुवार दि.२०/११/२०२५ रोजी धरणातून होणारा
संपूर्ण पाणीपुरवठा सकाळी ६.०० ते रात्री १२.०० पर्यंत बंद करावा लागणार आहे.. तसेच इतर देखभाल दुरुस्तीच्या कामांसाठी गुरुवार दि.२०/११/२०२५ रोजी धरणातून होणारा संपूर्ण पाणीपुरवठा सकाळी ६.०० ते रात्री १२.०० पर्यंत बंद करावा लागणार आहे..
शुक्रवार दि.२१/११/२०२५ रोजी सकाळी उशीरा व कमी दाबाने पाणीपुरवठा होण्याची शक्यता आहे. तरी सर्व नागरिकांनी याबाबत नोंद घेऊन सहकार्य करावे ही विनंती.
पाणीपुरवठा बंद असणारा भाग :-
पर्वती MLR टाकी परिसर गुरुवार पेठ, बुधवार पेठ, काशेवाडी, क्वार्टर गेट परिसर, गंज पेठ, भवानी पेठ, नाना पेठ, लोहियानगर, सोमवार पेठ, अरुण वैद्य स्टेडीयम परिसर, घोरपडे पेठ, पर्वती दर्शन, मुकुंदनगर इ.
पर्वती HLR टाकी परिसर सहकारनगर, पद्मावती, बिबवेवाडी, मुकुंदनगर काही भाग, महर्षीनगर, गंगाधाम,
चिंतामणीनगर भाग-१ व २, लेक टाऊन, शिवतेजनगर, अप्पर इंदिरानगर, लोअर इंदिरानगर, शेळकेवस्ती महेश सोसायटी, बिबवेवाडी गावठाण, प्रेमनगर, आंबेडकरनगर डायस प्लॉट, ढोले मळा, सॅलेसबरी पार्क, गरीधरभवन चौक, ठाकरे वसाहत, पर्वती गावठाण, भाग्योदयनगर, शिवनेरीनगर, मिठानगर, कुमार पृथ्वी, स.नं.४२ कोंढवा खुर्द, साईबाबानगर, पद्मावती टँकर पॉईट इत्यादी.
पर्वती LLR परिसर :- शहरातील सर्व पेठा, दत्तवाडी परीसर, राजेंद्रनगर, लोकमान्य नगर, डेक्कन परिसर,
शिवाजीनगर परिसर, स्वारगेट परिसर.
वडगाव जलकेंद्र परीसर हिंगणे, आनंदनगर, वडगाव, धायरी, आंबेगाव पठार, दत्तनगर, धनकवडी, कात्रज, भारती विद्यापीठ परीसर, कोंढवा बुद्रुक आंबेगाव खुर्द, आंबेगाव बुद्रुक, येवलेवाडी, सहकारनगर भाग २ वरील भाग, आंबेडकरनगर, टिळकनगर परिसर, दाते बस स्टॉप परिसर, इत्यादी.
राजीव गांधी पंपिंग :- सच्चाई माता टाकी, संतोष नगर, दत्तनगर, आंबेगाव बुद्रुक, आंबेगाव खुर्द, सुंदा माता नगर, वंडर सिटी, मोरेबाग, श्रीहरी टाकी, बालाजी नगर, पवार हॉस्पिटल परिसर, केदारेश्वर टाकी, सुखसागर नगर मधील भाग क्रमांक एक व दोन, राजस सोसायटी, उत्कर्ष सोसायटी, सुंदरबन सोसायटी, शेलार मळा, कात्रज गावठाण, भारत नगर, दत्तनगर, जुना प्रभाग ३८ मधील वरखडे नगर तसेच संपूर्ण जुना प्रभाग ४१ व येवलेवाडी परिसर इ.
लष्कर ते खराडी पंपींग क्लोजरमुळे पाणीपुरवठा बंद होणारा परीसर खराडी गावठाण, आपले घर, तुळजाभवानी नगर, ईऑन परीसर, चौधरी वस्ती, सातव वस्ती, थिटे वस्ती, तुकाराम नगर, यशवंतनगर, चंदननगर, सुनितानगर, धर्मनगर, सोमनाथनगर, गार्डेनिया, धनलक्ष्मी सोसायटी, गणेशनगर, आनंदपार्क, राजश्री कॉलनी, मतेनगर, महावीरनगर, माळवाडी, मुन्नुरवार सोसायटी इत्यादी.
लष्कर जलकेंद्र भाग :- संपुर्ण रामटेकडी इंडस्ट्रीयल एरिया, सय्यदनगर, हेवनपार्क, गोसावी वस्ती शंकर मठ,
वैदूवाडी, रामनगर, आनंदनगर, हडपसर गावठाण, सातववाडी, गोधळेनगर, ससाणेनगर, काळेपडळ, मुंढवा, माळवाडी, सोलापूर रोड डावी बाजू, केशवनगर, मांजरी बु., शेवाळेवाडी, बी.टी. कवडे रोड, भीमनगर, बालाजीनगर, विकासनगर, कोरेगावपार्क, ओरीयंट गार्डन, साडेसतरानळी, महंमदवाडी रस्ता उजवीकडील संपूर्ण भाग, संपूर्ण हांडेवाडी रोड, फुरसुंगी उरुळी देवाची भेकराईनगर (टँकरद्वारे पाणीपुरवठा बंद), हाय सर्व्हिस, बेकर हिल, रेसकोर्स, ठाकरसी टाकी, कॅम्प, ससून.
रावेत चिखली जलकेंद्र: विद्यानगर, टिंगरे नगर, कळस, धानोरी, लोहगाव, विश्रांतवाडी, विमाननगर, नगर रोड परीसर इत्यादी.
वारजे जलकेंद्र अखत्यारीतील चांदणी चौक (चौकोनी) टाकी परिसर :- पाषाण साठवण टाकी, भूगाव रोड परिसर, कोकाटे वस्ती, सेंटीन हिल सोसायटी, मधुवन सोसायटी, संपूर्ण बावधन परिसर, उजवी भुसारी कॉलनी व डावी भुसारी कॉलनी व चढावरील भाग, चिंतामणी सोसायटी, गुरुगणेश नगर, सुरज नगर, सागर कॉलनी, भारतीन गर, बावधन परिसर, सारथीशिल्प सोसायटी, पूजा पार्क, शांतीबन सोसायटी परिसर, डुक्कर खिंडीकडील भाग, शास्त्रीनगर, न्यू लक्ष्मीनगर, परमहंस नगर, पूर्ण पाषाण, सोमेश्वरवाडी, सुतारवाडी, निम्हणमळा, लम्हाणतांडा, मोहन नगर, सुस रोड, इत्यादी..
वारजे जलकेंद्र अखत्यारीतील गांधी भवन टाकी परिसरः कुंभारवाडी टाकी परिसर, काकडे सिटी, होम
कॉलनी, सिप्ला फाउंडेशन, रेणुका नगर, हिल व्यू गार्डन सिटी, पाप्युलर कॉलनी, वारजे माळवाडी परिसर, गोकुळनगर, अतुलनगर, बी. एस. यु.पी स्कीम, महात्मा सोसायटी परिसर, भुजबळ टाऊनशिप, एकलव्य कॉलेज परिसर, कुमार परिसर, धनंजय सोसायटी, रोहन गार्डन परिसर, कोथरूड वॉर्ड ऑफिस परिसर, अथर्व वेद, स्नेहल अमित पार्क, कांचन गंगा, अलक नंदा, शिवप्रभा मंत्री पार्क-१, आरोह सोसायटी, श्रावण धारा झोपडपट्टी, सहजानंद (पार्ट), शांतीवन गांधी स्मारक, किर्लोस्कर डीझेल कंपनी, लक्ष्मीनगर झोपडपट्टी, मृणमयी प्रीमारोज आर्चिड लेन ७ व ९. मुंबई पुणे बायपास रोड दोन्ही बाजू, शेरावती सोसायटी, सिद्धकला सोसायटी, श्रीराम सोसायटी, गिरीष सोसायटी, तिरुपती नगर, कुलकर्णी हॉस्पिटल परिसर, हिंगणे होम कॉलनी, मिलेनियम स्कूल, कर्वेनगर गावठाण, तपोधाम परिसर, राम नगर, गोसावी वस्ती, कॅनॉल रोड.
वारजे जलकेंद्र अखत्यारीतील पॅनकार्ड क्लब GSR टाकी परिसर बाणेर, बालेवाडी, बाणेर गावठाण,
चाकणकर मळा, पॅनकार्ड क्लबरोड, पल्लोड फार्म, शिंदे पारखे वस्ती, विधाते वस्ती, मेडिपॉईट रोड, विजयनगर, आंबेडकरनगर, दत्त नगर, इ.
वारजे जलकेंद्र अखत्यारीतील GSR टाकी परिसर कर्वेनगर गावठाण परिसर, तपोधाम सोसायटी, शाहू कॉलनी गल्ली क्र. १ ते ११, इंगळेनगर, वारजे जकात नाका परिसर, कर्वेनगर कॅनॉल गल्ली क्र. १ ते १०
वारजे जलकेंद्र अखत्यारीतील शिवणे इंडस्ट्रीज परिसर.
एस. एन. डी. डी. (एच. एल. आर.) :
गोखलेनगर, शिवाजीनगर, मॉडेल कॉलनी, रेव्हेन्यू कॉलनी, कोथरूड संपूर्ण भाग, वडार वस्ती, स्टेट बैंक कॉलनी, श्रमिक वसाहत, हॅपी कॉलनी, मेघदूत, तेजस नगर, डहाणूकर कॉलनी, सुतारदरा, किष्किंदा नगर, जयभवानी नगर, रामबाग कॉलनी, हनुमान नगर, केळेवाडी, गुजरात कॉलनी, गाढवे कॉलनी, ज्ञानेश्वर कॉलनी, आयडीयल कॉलनी, वडारवाडी,सेनापती बापट रोड, जनवाडी, वैदुवाडी, भोसले नगर, अशोकनगर, खैरेवाडी, शिवाजी हौ. सोसायटी, भांडारकर रोड, प्रभात रोड, सेनापती बापट रोड, हनुमाननगर, जनवाडी, वैदुवाडी, वडारवाडी, पोलीस लाईन, संगमवाडी इत्यादी.
एस. एन. डी. डी. (एम. एल. आर.): लॉ कॉलेज रोड, पौड रोड, शीला विहार कॉलनी, अद्वैत सोसा. भीमनगर, वेदांतनगरी, कुलश्री कॉलनी परिसर झोनिंग पध्दतीने, सहवास, क्षिप्रा, मनोहन सोसा. विठ्ठल मंदिर परिसर झोननिंग करून, गोसावी वस्ती परिसर, करिष्मा सोसायटी समोरील परिसर, बीग बाझार परिसर, बंधन सोसायटी परिसर, डी. पी. रस्ता (पार्ट), मयुर कॉलनी परिसर, मयुर डी. पी. रस्त्याची डावी बाजु, कर्वेरोड झाला सोसायटी ते शिवाजी पुतळ्या पर्यंतचा भाग, एरंडवणा परिसर, दशभूजा गणपती ते नळस्टॉप, सहकार वसाहत म्हात्रे पुलापर्यंत एच. ए. कॉलनी टिळेकर प्लॉट, भरतनगर अर्चनानगर, भरतकुंज, स्वप्नमंदीर, सुनिता, युको बँक, कॉलनी, टैंकर पॉईट, डि. पी. रस्ता मंगेशकर हॉस्पिटल, हिमाली सोसायटी, वकिलनगर इत्यादी, करिष्मा सोसा., ते वारजेवार्ड ऑफिस गिरीजा शंकर, नवसह्याद्री ताथवडे उद्यान परिसर निलकमल युनायटेड वेस्टर्न अनुरेखा स्थैर्य, मधूचय, शैलेश, अलंकार, मनिषा, स्वस्तिश्री, रघुकुल महिम्न, सुखा जयशक्ती, इत्यादी.
चतुः श्रृंगी टाकी परीसर औंध, बोपोडी, भोईटे वस्ती, पुणे विद्यापीठ, परिसर, चिखल वाडी, खडकी, आनंद पार्क, सानेवाडी, आंबेडकर वसाहत, संकल्प पार्क, सकाळनगर, चव्हाणनगर, अभिमानाश्री सोसायटी, नॅशनल, सिंघ सोसायटी, औंधगाव परिसर.
नवीन व जुने होळकर जलकेंद्र पंपींग भागः मुळा रोड, खडकी कॅन्टॉनमेंट संपूर्ण परिसर, MES, “HE Factory, हरीगंगा सोसायटी इत्यादी.
पाषाण पंपिंग व सुस गोल टाकी परिसर गणराज चौक, पॅनकार्ड रोड, वीरभद्र नगरचा काही भाग, समर्थ कॉलनी काही भाग इत्यादी.
जुने वारजे जलकेंद्र भागः रामनगर, अहिरेगाव, माळवाडी, सहयोगनगर पठार, गोकुळनगर पठार, विठठल नगर, ज्ञानेश सोसायटी, यशोदिप चौक, मामासाहेब मोहोळ शाळा परिसर, अमर भारत सोसायटी, गणपती माथा परिसर, एनडीए रोडचा काही भाग, पॉप्युलर कॉलनी इत्यादी.
नवीन व जुने होळकर जलकेंद्र पंपींग भागः मुळा रोड, खडकी कॅन्टॉनमेंट संपूर्ण परिसर, MES, “HE Factory, हरीगंगा सोसायटी इत्यादी.
कोंढवे – धावडे जलकेंद्र: वारजे हाय-वे परिसर, रामनगर, उत्तम नगर, शिवणे, कोंढवे धावडे, न्यु कोपरे.

पुढील पिढ्यांचे आरोग्य जपण्यासाठी नैसर्गिक शेती करणारा शेतकरी महत्वाचा-– राज्यपाल आचार्य देवव्रत

पुणे, दि. 18 नोव्हेंबर – आपल्या देशात रासायनिक शेतीमुळे मानवी आरोग्याचे गंभीर आव्हान उभे राहिले आहे. त्या आव्हानाला तोंड देण्यासाठी नैसर्गिक शेती हा प्रभावी पर्याय असून, पुढील पिढ्यांचे आरोग्य जपण्यासाठी प्रत्येक कुटुंबाला फॅमिली डॉक्टरपेक्षाही नैसर्गिक शेती करणारा शेतकरी अधिक गरजेचा ठरेल, असे प्रतिपादन राज्यपाल आचार्य देवव्रत यांनी केले.

शिवाजीनगर येथील कृषि महाविद्यालयात आयोजित एक दिवसीय नैसर्गिक शेती परिषदेच्या उद्घाटनावेळी ते बोलत होते. यावेळी राज्याचे कृषि मंत्री दत्तात्रय भरणे आणि कृषि विभागाचे प्रधान सचिव विकासचंद्र रस्तोगी उपस्थित होते.

राज्यपाल म्हणाले, संयुक्त राष्ट्रांच्या अहवालानुसार रासायनिक शेतीमुळे भविष्यात गंभीर परिणाम घडू शकतात. जमिनीतले सूक्ष्मजीव पोषक घटक रोपांपर्यंत पोहोचवतात, पण रासायनिक शेतीत हे सूक्ष्मजीव नष्ट होत असल्याने जमिनीचा पोत बदलतो, अन्नातील पोषक घटक कमी होतात. युरियामधील नायट्रोजनमुळे नायट्रस ऑक्साइड तयार होत असल्याने कॅन्सरसारख्या रोगांमध्ये वाढ होत आहे. यापासून मुक्तता नैसर्गिक शेतीच देऊ शकते.

नैसर्गिक शेतीसाठी योग्य बियाणे निवडणे, बिजामृत प्रक्रीया, घनजीवामृताचे योग्य प्रमाणात उपयोग आणि पाण्यासोबज जीवामृत देणे, जमिनीचे आच्छादन करणे आणि बहुपीक पद्धत या पाच बाबी महत्वाच्या असल्याचे नमूद करून ते म्हणाले, नैसर्गिक शेतीमुळे मातीत वाढणारी गांडुळे जमिनीत 10 फूट खोल पर्यंत छिद्रे तयार करतात, ज्यामुळे पावसाचे पाणी जमिनीत मुरते. देशी गांडुळाच्या प्रजाती आपल्या आयुष्यात 40 ते 50 हजार गांडुळे तयार करतात. त्यांच्या जीवनचक्राच्या शेवटी जमिनीला 17 प्रकारचे पोषक घटक मिळतात. जीवामृताच्या वापरामुळे जमिनीत सूक्ष्मजीवांची संख्या वाढते. देशी गायीच्या शेणात उपयुक्त जिवाणू मोठ्या प्रमाणात असतात. शेण, गोमूत्र, गूळ, डाळीचे पीठ व मोठ्या वृक्षाखालची रसायनरहित माती मिसळून जीवामृत 5 दिवसांत तयार होते. उरलेल्या शेणापासून घनजीवामृत तयार करता येते. यामुळे उत्पादन वाढते आणि पौष्टिक अन्न मिळते.

राज्यपाल पुढे म्हणाले, रासायनिक शेती पद्धत पाश्चात्य देशांकडून आलेली आहे. एकेकाळी भारतीय जमिनीत ऑर्गॅनिक कार्बनची मात्रा सुमारे 1.5 टक्के होती, ती आता 0.5 टक्क्यांपेक्षा कमी झाली आहे. हा घटक जमिनीच्या आरोग्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा असून तो कमी झाल्याने जमिनी पडीक पडण्याचा धोका निर्माण झाला आहे. तसेच रासायनिक शेती खर्चिक असल्याने शेतकरी कर्जबाजारी होत आहेत. पूर्वी शेतकरी पारंपरिक वाण टिकवत असत. ते पुन्हा टिकवले नाहीत तर परदेशी वाणांवर अवलंबून राहावे लागेल आणि त्यांची बाजारातील मनमानी वाढेल. त्यामुळे कृषी विद्यापीठांनी पारंपरिक वाणांचे अधिक संशोधन करून ते हवामान बदल व रोगांना प्रतिरोधक करण्याची गरज आहे.

जैविक आणि नैसर्गिक शेतीतील फरक सांगताना त्यांनी स्पष्ट केले की, जैविक शेतीमध्ये एक टन शेणखतात फक्त 2 किलो नायट्रोजन असते, तर एक एकर शेतीसाठी 60 किलो नायट्रोजनची गरज असते—म्हणजे दीडशे क्विंटल वर्मी कंपोस्ट लागतो. शिवाय यासाठी अधिक मनुष्यबळ लागते आणि मिथेनसारखे घातक वायू तयार होतात. त्यामुळे नैसर्गिक शेती हा अधिक उपयुक्त पर्याय आहे. जंगलातील वृक्ष कोणत्याही रासायनिक खताविना सदाहरित राहतात याचा उल्लेख करून त्यांनी निसर्गाकडे परतण्याचे आवाहन केले.

राज्यपालांनी देशी गायींच्या संगोपनातून मिळणाऱ्या दुध व दुग्धजन्य पदार्थांच्या उत्पन्नाचे महत्त्वही अधोरेखित केले. शेतकऱ्याला पीकांच्या नुकसानीपासून सावरण्यासाठी पशुपालन उत्तम जोडव्यवसाय असल्याचे सांगून पशुसंवर्धन विभागाने अधिक दूध देणाऱ्या देशी गायींचे ब्रीड विकसित करण्यासाठी अधिक संशोधन करावे, असे त्यांनी सांगितले.

नैसर्गिक शेती परिषदेच्या माध्यमातून उपयुक्त माहिती घेत ती शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचविण्याचे आवाहन करून राज्यपाल म्हणाले, नैसर्गिक शेती परिषदेकडे केवळ औपचारिक आयोजन म्हणून न पाहता, त्यातून नैसर्गिक शेतीच्या प्रसारासाठी उपयुक्त सूचना पुढे याव्यात अशी अपेक्षा आहे. देशातील कृषी क्षेत्रातील वाढत्या आव्हानांच्या पार्श्वभूमीवर या विषयावर सखोल चर्चा आवश्यक आहे. रासायनिक शेतीची पद्धत न बदलल्यास भविष्यात गंभीर समस्यांना सामोरे जावे लागेल. विविध अभ्यासांमधून नैसर्गिक शेती रासायनिक शेतीपेक्षा फायदेशीर ठरू शकते, हे सिद्ध झाले असल्याने कृषी क्षेत्राशी संबंधित अधिकारी, संशोधक, शास्त्रज्ञांनी नैसर्गिक शेतीसाठी शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन करावे, असेही त्यांनी सांगितले. बियाणांमधील गुणवत्ता कायम रहावी, त्यांच्यात रोगप्रतिकार क्षमता अधिक असेल आणि उत्पादकताही चांगली असेल अशारितीने कृषी विद्यापीठांनी परंपरागत बियाणांना अधिक उत्पादनाच्यादृष्टीने उन्नत करावे, असे आवाहनदेखील श्री.देवव्रत यांनी केले.

कृषिमंत्री दत्तात्रय भरणे म्हणाले की, आज कृषि बाजारपेठेत उत्पादनापेक्षा गुणवत्तेला महत्त्व मिळत असल्याने शेतीत परिवर्तन करण्याची गरज आहे. शास्त्रज्ञ व कृषी विद्यापीठांनी शेतकऱ्यांना नैसर्गिक शेतीचे महत्त्व पटवून द्यावे. कृषी विभाग भविष्यात नैसर्गिक शेतीच्या प्रसारासाठी सकारात्मक काम करेल, अशी ग्वाही त्यांनी दिली.

राज्यपाल महोदयांनी आपल्या गुरुकुलातील 200 एकर शेतीत नैसर्गिक शेती यशस्वीरीत्या केली असून, ते या क्षेत्रात सक्रिय भूमिका बजावत आहेत. त्यांचा अनुभव राज्यासाठी मार्गदर्शक ठरेल, असेही त्यांनी नमूद केले.

कृषि विभागाचे प्रधान सचिव विकासचंद्र रस्तोगी यांनी राज्यात नैसर्गिक शेतीला प्रोत्साहन देण्याची भूमिका मांडली. महाराष्ट्राने यादिशेने प्रयत्न सुरू केले असून नैसर्गिक शेतीचे क्षेत्र वाढविण्यासाठी अधिक प्रयत्न करण्यात येतील, अशी ग्वाही त्यांनी दिली.

पुणे – प्रभाग क्रमांक ४० मधील काकडे वस्ती ते ह.भ.प. पुंडलिक दादा टिळेकर चौक या अत्यंत महत्त्वाच्या रस्त्याच्या कामाचे भूमिपूजन राज्य राज्यमंत्री माधुरी मिसाळ यांच्या हस्ते करण्यात आले. २३ कोटी रुपयांच्या या प्रकल्पामुळे कोंढवा परिसराचा चेहरामोहराच बदलणार आहे.यावेळी बोलताना आमदार योगेश टिळेकर यांनी प्रभागातील सुरू असलेल्या आणि प्रस्तावित विकासकामांची माहिती दिली. “देशात-राज्यात भाजपचे सरकार आणि महानगरपालिकेतही भाजपची सत्ता असल्यासच विकासाची गंगा प्रत्येक घरापर्यंत पोहोचू शकते,असे सांगत येणाऱ्या निवडणुकीत भाजपच्या उमेदवारांना भरघोस मतांनी विजयी करण्याचे आवाहन त्यांनी केले.टिळेकर यांनी पुढील काळात आणखी अनेक कामे प्राधान्याने पूर्ण करण्याचे आश्वासनही दिले. आपल्या मनोगतामध्ये राज्यमंत्री माधुरी मिसाळ म्हणाल्या, “योगेश टिळेकर यांच्यासारख्या कार्यक्षम व्यक्तीला विधान परिषद सदस्य करून मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी अत्यंत योग्य निर्णय घेतला. त्यांच्या नेतृत्वामुळेच राज्य शासनाचा मोठा निधी या भागाला मिळाला आहे.” त्या पुढे म्हणाल्या की कात्रज-कोंढवा रोड लवकरच पूर्ण होत असून बाधितांना रोख मोबदला देण्याचा निर्णय शासनाने घेतल्याने हा रस्ता नागरिकांसाठी लवकरच खुला होईल. व याभागातील वाहतुकीची समस्या लवकरच सुटेल या कार्यक्रमाला माजी नगरसेविका रंजना टिळेकर, मनीषा कदम, राणी भोसले, वीरसेन जगताप, वृषाली कामठे, राजाभाऊ कदम, सुनील कामठे, रायबा भोसले, चेतन टिळेकर, करण मिसाळ, अभिजीत शहा यांच्यासह भाजपचे अनेक पदाधिकारी, कार्यकर्ते आणि नागरिक मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.