मुंबई– गोदरेज अँड बॉइसचे मँग्रोव्ह मोबाइल ऍप आता किनारपट्टी राज्यांच्या १० भारतीय भाषांत उपलब्ध करण्यात आले असून ४३ नव्या प्रजातींचा समावेश करत एकूण प्रजातींची संख्या आता ६७ वर गेली आहे. २०१७ मध्ये इंग्रजीमध्ये लाँच करण्यात आलेले हे ऍप आशियातील अशा प्रकारचे पहिलेच ऍप आहे. अँड्रॉइड, आयओएस आणि विंडोज प्लॅटफॉर्म्वर गुजराती, मराठी, कोंकणी, तेलुगु, तमिळ, मल्याळम, उडिया आणि बंगाली तसेच हिंदी भाषेत हे ऍप उपलब्ध आहे.
मँग्रोव्हज ऍप पानाचा आकार, फुलाचा रंग आणि प्रजातीच्या नावावरून प्रजाती ओळखण्यासाठी मदत करते. ओळखण्याच्या या वैशिष्यट्याव्यतिरिक्त हे ऍप प्रत्येक रोपाची जात आणि त्याचा वापर, मँग्रोव्हज वितरण आणि पर्यावरणीय यंत्रणा, वनस्पती अनुकूलन, मँग्रोव्ह्जमधील प्राण्यांची जैवविविधता, सध्या असलेले धोके आणि जतनाचे उपाय, भागधारकांची भूमिका, तांत्रिक संज्ञांची सूची आणि विक्रोळीमधील (मुंबई) मँग्रोव्ह्जबद्दल माहिती यात देण्यात आली आहे. हे ऍप शिक्षक, विद्यार्थी, किनारपट्टीवरील राज्यांच्या वन विभागाचे अधिकारी, जैवविविधता संशोधनात सहभागी असलेल्या स्वयंसेवी संस्था, जतन आणि जागरूकता, मँग्रोव्ह संशोधक, निसर्गप्रेमी, मँग्रोव्ह्जमध्ये जाणारे निसर्ग फोटोग्राफर यांच्यासाठी उपयुक्त आहे.गोदरेज अँड बॉइसच्या गोदरेज कन्स्ट्रक्शन विभागाचे उपाध्यक्ष आणि व्यवसाय प्रमुख अनुप मॅथ्यू म्हणाले, ‘गेल्या काही दशकांपासून गोदरेज मँग्रोव्हज आणि पर्यावरणीय यंत्रणेच्या जतनासाठी कामक रत आहे. लोकांना मँग्रोव्ह्जविषयी जागरूक करत त्यांच्या पर्यावरणीय यंत्रणेचे महत्त्व समजावून देणे हे मँग्रोव्हज ऍप लाँच करण्यामागचे आमचे प्राथमिक उद्दिष्ट आहे. ११ भारतीय भाषांत उपलब्ध करत आम्ही जास्तीत जास्त लोकांपर्यंत पोहोचत पर्यावरणाच्या जतनाचे महत्त्व पोहोचवण्यासाठी प्रयत्नशील आहोत.’
गुड अँड ग्रीनबद्दल
गोदरेजमध्ये आमचे शाश्वतता धोरण गुड अँड ग्रीन हे अधिक सर्वसमावेशक आणि हरित भारत तयार करण्यासाठी मदत करण्याच्या इच्छेतून तयार झाले आहे. २०२० पर्यंतच्या आमच्या चार अनिवार्य घटकांपैकी एक म्हणून २०११ मध्ये लाँच झालेले गुड अँड ग्रीन हे सामाईक मूल्याच्या तत्वावर आधारित असून ते व्यावसायिक स्पर्धा आणि सामाजिक व पर्यावरणीय विकास यांचा समतोल साधणारे आहे. याच्या मूळाशी कंपनीची गंभीर सामाजिक समस्या सोडवण्यासाठी मदत करत असतानाच स्पर्धात्मक स्थान प्रबळ करण्याची संकल्पना आहे. २०२० पर्यंत आम्ही जास्तीत जास्त रोजगारक्षण भारतीय मनुष्यबळाची निर्मिती करण्याचे, हरित भारत उभारण्याचे, ‘गुड’ आणि ‘ग्रीन’ उत्पादने तयार करण्याचे ध्येय ठेवले आहे. ‘गुड’ उत्पादने उत्पन्न पिरॅमिडच्या तळातील ग्राहकांसाठी महत्त्वाच्या सामाजिक समस्या सोडवण्यासाठी (उदा. आरोग्यसेवा आणि स्वच्छता) तयार करण्यात येत आहेत. पर्यावरणीयदृष्ट्या टिकाऊ उत्पादनांना ग्रीन उत्पादने म्हटली जातात.
गोदरेज मँग्रोव्ह प्रकल्प
मुंबईच्या विक्रोळी उपनगरात पसरलेली गोदरेजची पिरोजशानगरचा टाउनशीप, ५० हजार कर्मचारी, निवासी आणि दररोज भेट देणाऱ्यांचा स्वागतकर्ता आहे. सर्वसमावेशक शाश्वत अधिवासाचा तो आदर्श नमुना आहे. या आयएसओ १४००१:२०१५ टाउनशीपमध्ये दररोज ७ हजार कर्मचारी भेट देतात, त्या मँग्रोव्ह्जचा समावेश आहे. याचे व्यवस्थापन वैज्ञानिक पातळीवर आणि संशोधन, जतन व जागरूकता या त्रिस्तरीय दृष्टीकोनाद्वारे केले जाते. १९९० पासून गोदरेज टाउनशीपचा मँग्रोव्ह परिसर सूनाबाई पिरोशा गोदरेज मरिन इकोलॉजी सेंटरद्वारे मँग्रोव्हजविषयी विविध जागरूकता उपक्रम राबवण्यासाठी वापरला जातो. हे उपक्रम इच्छित (टार्गेट) समूहाच्या आवश्यकतांनुसार बनवण्यात आले असून त्यात पर्यावरणीय यंत्रणा व इतर फुलोरा आणि त्यावर अवलंबून असलेले प्राणी, गोदरेजचे संवर्धन उपक्रम, मँग्रोव्ह्जचे महत्त्व, त्यांना असलेला धोका, मँग्रोव्हज यंत्रणेच्या संवर्धनातील भागधारकांची भूमिका यांविषयी सखोल माहितीचा समावेश आहे.
या उपक्रमांना शैक्षणिक पायाभूत सुविधांचा उदा. मँग्रोव्ह ट्रेल्स, व्हू पॉइंट्स, फुलपाखरे, औषधी आणि पाम बगिचा, संग्रहालय आणि गोदरेजने विकसित केलेले मँग्रोव्ह माहिती केंद्र यांचा पाठिंबा लाभलेला आहे. हे मँग्रोव्ह जागरूकता कार्यक्रम मुंबई मेट्रोपोलिटन रिजनमधील शाळा व महाविद्यालयांमध्ये कायम आयोजित केले जातात. गोदरेजच्या मँग्रोव्ह संवर्धन उपक्रमांद्वारे समाजाला होत असलेल्या लाभाची दखल घेत कंपनीला तत्कालीन माननीय पंतप्रधान डॉ. मनमोहन सिंग यांच्यातर्फे २००५ मध्ये ‘हरित प्रशासन पुरस्कार’ देण्यात आला होता.
