डेंग्यू रुग्णांची IHIP पोर्टलवर नोंदणी बंधनकारक; अनावश्यक प्लेटलेट्स वापर टाळण्याच्या सूचना, डासांची उत्पत्ती रोखण्यासाठी महापालिका आणि नागरिकांनी सतर्क राहण्याचे आवाहन
पुणे, २६ ऑक्टोबर २०२६ | माय मराठी प्रतिनिधी
पुणे शहरात डेंग्यूच्या वाढत्या प्रादुर्भावाच्या पार्श्वभूमीवर पुणे महानगरपालिका प्रशासनाने प्रतिबंधात्मक उपाययोजना आणि रुग्णांच्या उपचारांबाबत अधिक सतर्क भूमिका घेतली आहे. डेंग्यूच्या रुग्णांना वेळेत आवश्यक वैद्यकीय उपचार मिळावेत, रुग्णांची माहिती आरोग्य विभागापर्यंत पोहोचावी आणि डासांची उत्पत्ती रोखण्यासाठी प्रभावी उपाययोजना राबविल्या जाव्यात, यासाठी महापालिका आयुक्त नवल किशोर राम यांच्या अध्यक्षतेखाली खासगी रुग्णालयांच्या प्रतिनिधींसमवेत सोमवारी महत्त्वपूर्ण बैठक घेण्यात आली.
या बैठकीत महापालिकेचे अतिरिक्त आयुक्त, आरोग्य अधिकारी, सहाय्यक आरोग्य अधिकारी, परिमंडळ व क्षेत्रीय वैद्यकीय अधिकारी तसेच शहरातील खासगी रुग्णालयांचे प्रतिनिधी उपस्थित होते.
डेंग्यूच्या रुग्णांवर तातडीने उपचार करणे, रुग्णांची माहिती सरकारी आरोग्य यंत्रणेला देणे, प्लेटलेट्सच्या वापराबाबत वैद्यकीय निकषांचे पालन करणे आणि डेंग्यूचा प्रसार रोखण्यासाठी नागरिकांमध्ये जनजागृती करणे, अशा विविध विषयांवर बैठकीत चर्चा करण्यात आली.
शहरात डेंग्यूचे २,२९१ रुग्ण; महापालिकेची सतर्कता वाढली
पुणे महापालिकेने यापूर्वी प्रसिद्ध केलेल्या आकडेवारीनुसार, १ जानेवारी ते २० ऑक्टोबर २०२६ या कालावधीत शहरात डेंग्यूचे २,२९१ रुग्ण नोंदविण्यात आले होते.
२०२४ मध्ये ४,९०८, तर २०२५ मध्ये २,३९१ रुग्णांची नोंद झाली होती. त्यामुळे चालू वर्षातील रुग्णसंख्या मागील वर्षातील संख्येच्या जवळ पोहोचली आहे.
वाढत्या रुग्णसंख्येच्या पार्श्वभूमीवर महापालिकेने रुग्णालयांची तयारी, उपचारासाठी उपलब्ध खाटा, औषधसाठा आणि डास नियंत्रणाच्या उपाययोजनांचा आढावा घेतला आहे.
डेंग्यू रुग्णांवर तातडीने उपचार करा; आयुक्तांचे स्पष्ट निर्देश
डेंग्यूची लक्षणे असलेल्या रुग्णांची रुग्णालयात दाखल होताच आवश्यक वैद्यकीय तपासणी करून वेळेत उपचार सुरू करावेत, असे निर्देश आयुक्तांनी दिले.
डेंग्यूच्या रुग्णांना विलंब न करता योग्य वैद्यकीय सल्ला आणि उपचार उपलब्ध करून देणे आवश्यक असल्याचे बैठकीत स्पष्ट करण्यात आले.
विशेषतः प्रकृती गंभीर असलेल्या रुग्णांच्या बाबतीत आवश्यक तपासण्या, उपचार आणि वैद्यकीय देखरेख यांना प्राधान्य द्यावे, अशा सूचना करण्यात आल्या.
IHIP पोर्टलवर प्रत्येक रुग्णाची माहिती नोंदवा
डेंग्यूच्या रुग्णांची अचूक माहिती उपलब्ध होण्यासाठी सर्व शासकीय आणि खासगी रुग्णालयांनी रुग्णांची नोंद एकात्मिक आरोग्य माहिती प्रणालीच्या (Integrated Health Information Platform – IHIP) पोर्टलवर करण्यावर भर देण्यात आला.
रुग्णांची माहिती वेळेत उपलब्ध झाल्यास कोणत्या भागात डेंग्यूचा प्रसार वाढत आहे, हे आरोग्य विभागाला समजू शकते. त्यानुसार प्रतिबंधात्मक उपाययोजना अधिक प्रभावीपणे राबविता येतात.
त्यामुळे नोंदणीतील विलंब आणि दुबार नोंदी टाळण्याच्या सूचनाही रुग्णालयांना देण्यात आल्या.
अनावश्यक प्लेटलेट्स देणे टाळा; वैद्यकीय निकषांचे पालन करा
डेंग्यूच्या रुग्णांमध्ये प्लेटलेट्स कमी होण्याची शक्यता असली, तरी प्रत्येक रुग्णाला प्लेटलेट्स देण्याची आवश्यकता असतेच असे नाही.
रुग्णाची प्रकृती, रक्तस्त्रावाची लक्षणे, वैद्यकीय तपासण्यांचे निष्कर्ष आणि प्रचलित उपचार मार्गदर्शक तत्त्वे यांच्या आधारेच प्लेटलेट्स देण्याचा निर्णय घ्यावा, असे बैठकीत स्पष्ट करण्यात आले.
अनावश्यक प्लेटलेट्स वापर टाळण्यासाठी खासगी रुग्णालयांनी वैद्यकीय मार्गदर्शक तत्त्वांचे पालन करावे, अशा सूचना देण्यात आल्या.
डासांची उत्पत्ती रोखण्यासाठी घराघरांत जनजागृती
डेंग्यूचा प्रसार रोखण्यासाठी केवळ आरोग्य विभागाच्या फवारणीवर अवलंबून न राहता नागरिकांनीही प्रतिबंधात्मक उपाययोजनांत सक्रिय सहभाग नोंदवावा, असे आवाहन करण्यात आले.
घरात आणि घराच्या परिसरात पाणी साचू देऊ नये, पाण्याच्या टाक्या व भांडी नियमित स्वच्छ ठेवावीत, डासांची उत्पत्ती होऊ शकणारी ठिकाणे नष्ट करावीत आणि ताप किंवा डेंग्यूची लक्षणे आढळल्यास वैद्यकीय सल्ला घ्यावा, अशा सूचना करण्यात आल्या आहेत.
डेंग्यूच्या रुग्णालयीन उपचारांसोबतच डासांची उत्पत्ती कमी करणे हीदेखील तितकीच महत्त्वाची जबाबदारी असल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.
आरोग्य विभागाबरोबरच इतर विभागांनाही जबाबदारी
डेंग्यू नियंत्रणासाठी महापालिकेच्या आरोग्य विभागासोबत बांधकाम, अतिक्रमण, घनकचरा व्यवस्थापन आणि इतर संबंधित विभागांनी समन्वयाने काम करण्याची गरज आहे.
बांधकामांच्या ठिकाणी साचलेले पाणी, पाण्याच्या उघड्या टाक्या, परिसरातील अस्वच्छता आणि डासांची उत्पत्ती होणाऱ्या संभाव्य ठिकाणांवर लक्ष केंद्रित करण्याच्या सूचना करण्यात आल्या आहेत.
महापालिकेच्या वैद्यकीय अधिकाऱ्यांनी डेंग्यूच्या रुग्णांची माहिती आणि प्रतिबंधात्मक कार्यवाही यांचा सातत्याने आढावा घ्यावा, यावरही बैठकीत भर देण्यात आला.
महापालिकेच्या रुग्णालयांत मोफत तपासणीची सुविधा
महापालिकेच्या दवाखान्यांमध्ये डेंग्यूच्या प्राथमिक तपासणीसाठी मोफत रॅपिड टेस्टची सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.
डॉ. नायडू रुग्णालय, डॉ. कोटणीस रुग्णालय आणि कमला नेहरू रुग्णालय या केंद्रांमध्ये आवश्यक पुष्टीकरण तपासणीचीही सुविधा उपलब्ध असल्याची माहिती महापालिकेने यापूर्वी दिली आहे.
महापालिका आयुक्तांनी नागरिकांना घाबरून न जाता वेळेत वैद्यकीय उपचार घेण्याचे आवाहन केले आहे.
जनजागृतीबरोबर प्रत्यक्ष अंमलबजावणीचे आव्हान
डेंग्यूच्या प्रतिबंधासाठी महापालिका प्रशासनाकडून उपाययोजना सुरू असल्या, तरी शहरातील सर्व भागांत त्यांची प्रभावी अंमलबजावणी होणे आवश्यक आहे.
डेंग्यू रुग्णांच्या माहितीची वेळेवर नोंदणी, रुग्णालयांत उपचारांची उपलब्धता, डासांची उत्पत्ती होणाऱ्या ठिकाणांवर कारवाई आणि नागरिकांमध्ये सातत्यपूर्ण जनजागृती या बाबींना प्राधान्य द्यावे लागणार आहे.
डेंग्यूवरील उपचार महत्त्वाचे आहेतच; मात्र डासांची उत्पत्ती रोखणे, रुग्णांचे लवकर निदान करणे आणि वेळेत योग्य उपचार उपलब्ध करून देणे, हीच डेंग्यू नियंत्रणाची प्रभावी दिशा ठरणार आहे.
— माय मराठी
महाराष्ट्राचा आवाज जगभर | mymarathi.net
