राष्ट्रीय – नोएडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळाची अभियांत्रिकी, खरेदी आणि बांधकाम (ईपीसी) कामे करण्यासाठी यमुना इंटरनॅशनल एअरपोर्ट प्रायव्हेट लिमिटेडने (वायआयएपीएल) टाटा प्रोजेक्ट्स लिमिटेडची निवड केली आहे. पायाभूत सोयीसुविधांच्या प्रचंड मोठ्या प्रकल्पांचे डिझाईन, खरेदी आणि बांधकाम क्षेत्रातील आपला अनुभव ज्यांनी सिद्ध केला आहे अशा तीन निवडण्यात आलेल्या टीम्समधून अखेरीस टाटा प्रोजेक्ट्स लिमिटेडची निवड करण्यात आली आहे. नोएडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर टाटा प्रोजेक्ट्स लिमिटेड टर्मिनल रनवे, एअरसाईड इन्फ्रास्ट्रक्चर, रस्ते, युटिलिटीज, लॅन्डसाईड सुविधा आणि इतर सहायक इमारतींची उभारणी करेल. पायाभूत सुविधांच्या कुशल उभारणीच्या दीर्घ व यशस्वी अनुभवाच्या बळावर टाटा प्रोजेक्ट्स लिमिटेडने केलेल्या काही उत्कृष्ट कामांमध्ये नवे संसद भवन, मुंबई ट्रान्स-हार्बर लिंक, डेडिकेटेड फ्राईट कॉरिडॉरचे अनेक भाग आणि मुंबई, पुणे, दिल्ली, लखनौ, अहमदाबाद व चेन्नईसह विविध शहरांमध्ये मेट्रो रेल लाईन्स यांचा समावेश आहे.
नोएडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळाच्या रचनेची प्रेरणा असणार आहे, भारत! उपयोग करणार असलेल्या लोकांसाठी अनुकूल, आधुनिक डिझाईन विकसित करण्यासाठी स्विस तंत्रज्ञान, कार्यक्षमता आणि भारतीय संस्कृती व आदरातिथ्याचा मिलाप घडवून आणला जाईल. पॅसेंजर टर्मिनलची उभारणी अनेक महत्त्वाचे निकष डोळ्यासमोर ठेवून केली जाईल, यामध्ये कमी आणि कुशल पॅसेंजर फ्लो, डिजिटल सेवा, पर्यावरणावरील परिणाम कमीत कमी असावा यासाठीची वचनबद्धता यांचा समावेश असेल. नोएडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ भारतातील असे विमानतळ बनेल ज्याठिकाणी कुटुंबे/वयस्क व्यक्ती आणि व्यापारासाठी प्रवास करणाऱ्यांना संपर्कविना प्रवास आणि वैयक्तिक सेवा प्रदान केल्या जातील.
यमुना इंटरनॅशनल एअरपोर्ट प्रायव्हेट लिमिटेडचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी क्रिस्तोफ श्नेलमन यांनी सांगितले, “टाटा प्रोजेक्ट्ससोबत नोएडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर अभियांत्रिकी, खरेदी आणि बांधकाम कामांसाठी भागीदारी करून आम्हाला अतिशय आनंद होत आहे. हे ईपीसी कॉन्ट्रॅक्ट त्यांच्या हाती सोपवून आमच्या प्रकल्पाने पुढील टप्प्यात प्रवेश केला आहे, ज्यामध्ये साईटवर बांधकामाची गती अतिशय वेगाने वाढेल. २०२४ पर्यंत दरवर्षी १२ मिलियन प्रवाशांच्या क्षमतेसह एक पॅसेंजर टर्मिनल, रनवे आणि विमानतळावरील इतर पायाभूत संरचना तयार करण्यासाठी आम्ही टाटा प्रोजेक्ट्ससोबत काम करत आहोत. भारतात एव्हिएशन इकोसिस्टिमच्या सर्वसमावेशक आणि पर्यावरणानुकूल विकासाला सक्षम बनवणे, प्रोत्साहन देणे आणि सुदृढ करणे हे आमचे उद्दिष्ट आहे. नोएडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ राज्यासह देशभरात रोजगारसंधी निर्माण करण्याला आणि आर्थिक विकासाला चालना देईल.”
टाटा प्रोजेक्ट्स लिमिटेडचे सीईओ आणि नियुक्त एमडी विनायक पै म्हणाले, “आम्हाला जेवरमध्ये ग्रीनफील्ड नोएडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळाचे काम सोपवले गेले याचा अतिशय अभिमान वाटतो. टाटा प्रोजेक्ट्स लिमिटेड भारतातील सर्वात प्रगत आणि पर्यावरणानुकूल विमानतळ नेमून दिलेल्या वेळेत तयार करण्यासाठी वायआयएपीएलसोबत काम करेल. आम्ही गुणवत्ता, सुरक्षा आणि पर्यावरण सुरक्षा यांच्या सर्वोत्कृष्ट मानकांचे पालन करत या विमानतळाच्या बांधकामामध्ये नवीन, अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर केला जाईल.”
नोएडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील पॅसेंजर टर्मिनलचे लेआऊट कुशल असून डिझाईन अतिशय प्रभावी आहे. याठिकाणी हिरवाईने सजलेली, अनेक उच्च दर्जेदार ठिकाणे तयार केली जातील, ऊर्जेची बचत आणि पर्यावरण अनुकूलता यांचा वास्तविक आणि संतुलित अनुभव याठिकाणी घेता येईल. या विमानतळाच्या डिझाईनमध्ये पर्यावरण अनुकूलतेबरोबरीनेच प्रवाशांची सुविधा आणि भविष्यातील गरजांच्या दृष्टीने लवचिकतेबरोबरीनेच कालातीत डिझाईन यांचा मिलाप घडवून आणला जाईल.
नोएडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळाचे डिझाईन पर्यावरणाला अनुकूल व शाश्वत विकासावर आधारित आहे. हे भारतातील पहिले शुद्ध शून्य उत्सर्जन विमानतळ बनेल. आयजीबीसीने प्रमाणित केलेल्या इमारती, रेनवॉटर हार्वेस्टिंग, झिरो लिक्विड डिस्चार्ज सीवेज ट्रीटमेंट प्लांट, कचरा व्यवस्थापन सुविधा यासारख्या हरित पायाभूत संरचनेच्या आवश्यक बाबी ध्यानात ठेवून या विमानतळाची रचना आणि विकास केला जाईल.
नोएडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळाच्या डिझाईनची प्रेरणा असणार आहे, भारत! यामध्ये असे अनेक रचना घटक समाविष्ट केले जातील जे स्थानिक वास्तुकला दर्शवण्याबरोबरीनेच पर्यावरणाला अनुकूल संचालनात देखील योगदान देतील. उदाहरणार्थ, टर्मिनलच्या सेंट्रल लॅन्डस्केप्ड कोर्टयार्डमध्ये नैसर्गिक प्रकाश आणि व्हेंटिलेशनचा उपयोग केला जाईल, ज्यामुळे उर्जेवर होणारा खर्च आणि कार्बन उत्सर्जन कमी होईल. कॅम्पस लँडस्केपिंगचा उद्देश फक्त सौंदर्य वाढवण्यापुरता नसेल तर त्यातून उपयोग मूल्य देखील निर्माण केले जाईल.
इतर स्थानिक डिझाईन घटकांमध्ये वाराणसी आणि हरिद्वारच्या प्रसिद्ध घाटांप्रमाणे टर्मिनल फोरकोर्टवर लोकांचे स्वागत आणि त्यांना एकत्र आणण्यासाठी पायऱ्यांच्या फ्लाईट्स असतील. कोर्टयार्डला हवेलीचे रंगरूप दिले जाईल, ज्यामुळे टर्मिनल इमारतीमध्ये ताजी हवा व सूर्यप्रकाश खेळता राहील. राज्यातील महत्त्वाच्या नद्यांपासून प्रेरणा घेत सफेद, पारदर्शी, वळणदार छत नदीप्रमाणे आभास निर्माण करेल. पॅसेंजर टर्मिनलमध्ये भारतीय वास्तुकलेपासून प्रेरणा घेऊन तयार केलेले नक्षीदार सजावटीचे जाळीदार स्क्रीन्स असतील. नोएडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ उत्तर प्रदेश राज्यात प्रवेश करतानाचा भव्य, शानदार अनुभव प्रदान करेल.
झ्युरिक एअरपोर्ट इंटरनॅशनल एजीने विमानतळ विकासाच्या कामाची बोली २०१९ साली जिंकली आणि तेव्हापासून आजतागायत विमानतळाच्या विकासकामात अनेक महत्त्वाचे टप्पे पार केले आहेत. यामध्ये सुरक्षा अनुमती, कन्सेशन अग्रीमेंटवर स्वाक्षऱ्या, आर्किटेक्ट्सची निवड, ब्रँड आयडेंटिटीचा शुभारंभ, समभागधारक आणि राज्य सहायता करारांवर स्वाक्षऱ्या, मास्टरप्लॅन आणि विकास प्लॅनला अनुमती, एसबीआयसोबत फायनान्शियल क्लोज, विमानळावर सीएनएस-एटीएम सेवांसाठी एएआयसह आणि फ्युएल फार्मची रचना, उभारणी आणि संचालन यासाठी कन्सेशनेरची निवड यांचा समावेश आहे. कन्सेशनचा कालावधी अधिकृतरीत्या १ ऑक्टोबर २०२१ पासून सुरु झाला आहे. नोव्हेंबर २०२१ मध्ये माननीय पंतप्रधान श्री. नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते भूमिपूजन समारंभ झाल्यानंतर साईटवर मातीकाम आणि बाउंड्री बांधण्याचे काम यांच्यासह ईपीसी कामांची तयारी सुरु झाली आहे. आता ईपीसी कंत्राट दिले गेले आहे, विमानतळाचा पहिला टप्पा कन्सेशन कालावधी सुरु झाल्यापासून तीन वर्षांच्या आत पूर्ण होण्याच्या मार्गावर आहे.
