सुतारदऱ्यात महापालिकेची पूर्वपरवानगी न घेताच खोदकाम झाल्याचा नोटिशीत उल्लेख; ‘काम थांबवले, पण आधी फोडलेल्या टेकडीचे काय?’ स्थायी समिती सदस्यांचा सवाल
पुणे, दि. ५ नोव्हेंबर २०२६ (माय मराठी वृत्तसेवा) :
पुण्यातील टेकड्यांचे सुरू असलेले खोदकाम आणि नैसर्गिक डोंगरमाथा-डोंगरउतारांच्या होणाऱ्या नुकसानीचा प्रश्न गुरुवारी पुणे महापालिकेच्या स्थायी समितीच्या बैठकीत उपस्थित झाला. गंगाधाम परिसरातील टेकडीफोड प्रकरणात ज्याप्रमाणे पोलिसांत गुन्हे दाखल करण्यात आले, त्याचप्रमाणे सुतारदरा आणि तळजाई येथील टेकड्यांचे नुकसान करणाऱ्यांविरुद्धही गुन्हे दाखल करण्यात येतील, अशी ग्वाही शहर अभियंता अनिरुद्ध पावसकर यांनी दिल्याची माहिती स्थायी समितीचे अध्यक्ष श्रीनाथ भिमाले यांनी पत्रकार परिषदेत दिली.
स्थायी समिती सदस्य विशाल धनवडे यांनी बैठकीत हा मुद्दा उपस्थित केला होता. त्यानंतर टेकड्यांच्या संरक्षणासाठी केवळ कामबंदीच्या नोटिसा पुरेशा नसून, यापूर्वी झालेल्या नुकसानीसाठीही संबंधितांवर कठोर कायदेशीर कारवाई झाली पाहिजे, अशी भूमिका सदस्यांनी मांडली.
महापालिकेच्या नोटिशीत विनापरवानगी खोदकामाचा उल्लेख
कोथरूडमधील सुतारदरा परिसरातील सर्व्हे क्रमांक ११३ संबंधित जागेवर करण्यात आलेल्या खोदकामाच्या संदर्भात पुणे महापालिकेच्या कोथरूड-बावधन क्षेत्रीय कार्यालयाकडून १ नोव्हेंबर २०२६ रोजी संबंधित विकासकाला काम थांबवण्याची नोटीस देण्यात आली होती.
या नोटिशीत संबंधित जागेवर खोदकाम करण्यासाठी पुणे महापालिकेची कोणतीही पूर्वपरवानगी घेतलेली नसल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. तसेच जेसीबीच्या साहाय्याने खोदकाम सुरू असल्याचे निदर्शनास आल्याने काम तात्काळ थांबवण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
ही नोटीस अत्यंत महत्त्वाची ठरते. कारण टेकडीवरील खोदकामाला महापालिकेची परवानगी होती की नव्हती, या प्रश्नावर महापालिकेच्याच पत्रातून पूर्वपरवानगी घेतलेली नसल्याचे स्पष्टपणे नमूद करण्यात आले आहे.
‘काम थांबवले, पण आधी फोडलेल्या टेकडीचे काय?’
स्थायी समितीच्या बैठकीत सदस्यांनी महापालिकेच्या कारवाईच्या स्वरूपावर प्रश्न उपस्थित केला.
एखाद्या टेकडीवर मोठ्या प्रमाणावर खोदकाम झाल्यानंतर केवळ पुढील काम बंद करण्याचे आदेश देऊन प्रशासनाची जबाबदारी संपत नाही. आधी झालेल्या नुकसानीची जबाबदारी निश्चित होणे आणि दोषींवर कायद्यानुसार कारवाई होणे आवश्यक असल्याची भूमिका सदस्यांनी मांडली.
टेकडीफोड करणाऱ्यांवर कायदेशीर कारवाई होत नसेल, तर अशा प्रकारांना प्रतिबंध कसा बसणार, असा प्रश्नही बैठकीत उपस्थित करण्यात आला.
गंगाधामप्रमाणे सुतारदरा आणि तळजाईतही गुन्हे
गंगाधाम परिसरातील टेकडीफोड प्रकरणात पोलिसांत गुन्हे दाखल करण्यात आले आहेत. त्याच धर्तीवर सुतारदरा आणि तळजाई परिसरातील डोंगरमाथा-डोंगरउतारांचे नुकसान करणाऱ्यांविरुद्धही पोलिसांत गुन्हे दाखल करण्याची कार्यवाही करण्यात येईल, असे शहर अभियंता अनिरुद्ध पावसकर यांनी बैठकीत सांगितल्याची माहिती श्रीनाथ भिमाले यांनी दिली.
मात्र संबंधित प्रकरणांत कोणाविरुद्ध, कोणत्या कायद्याखाली आणि नेमक्या कोणत्या निष्कर्षांच्या आधारे गुन्हे नोंदवले जाणार आहेत, याचा अधिकृत तपशील अद्याप स्पष्ट झालेला नाही.
टेकडीच्या नुकसानीचे मोजमाप होणार का?
सुतारदरा परिसरातील सर्व्हे क्रमांक ११३/१ आणि ११३/२ मधील डोंगरउतारावर झालेल्या खोदकामाचे छायाचित्रे आणि व्हिडिओ यापूर्वी समोर आले आहेत.
या पार्श्वभूमीवर महापालिकेने संबंधित जागेचे प्रत्यक्ष सर्वेक्षण करून किती क्षेत्रावर खोदकाम झाले, किती माती व खडक काढण्यात आले, नैसर्गिक उतारात किती बदल झाला आणि त्याचा पर्यावरणावर काय परिणाम झाला, याचा अधिकृत अहवाल तयार करणे आवश्यक आहे.
विशेषतः खोदकाम थांबवल्यानंतर आधी झालेल्या नुकसानीबाबत पुनर्स्थापनेची कोणती कार्यवाही होणार, हा प्रश्नही उपस्थित झाला आहे.
आता प्रत्यक्ष कारवाईची प्रतीक्षा
सुतारदरा आणि तळजाई टेकडीफोड प्रकरणात गुन्हे दाखल करण्याचे आश्वासन दिल्यामुळे महापालिकेची पुढील भूमिका महत्त्वाची ठरणार आहे.
सुतारदऱ्यात पूर्वपरवानगी न घेताच खोदकाम झाल्याचा महापालिकेच्या नोटिशीत उल्लेख असताना संबंधितांवर पुढील कायदेशीर कारवाई करण्यासाठी प्रशासन किती वेळ घेणार, हा प्रश्न आहे.
गुन्हे दाखल करण्याचे आश्वासन प्रत्यक्ष पोलिस तक्रारीत कधी रूपांतरित होणार, नुकसानीचा पंचनामा आणि मोजणी अहवाल कधी जाहीर होणार आणि आधी झालेल्या टेकडीफोडीची जबाबदारी कोणावर निश्चित होणार, याकडे आता पुणेकरांचे लक्ष लागले आहे.
टेकडीचे खोदकाम थांबवणे ही कारवाईची सुरुवात असू शकते; मात्र झालेल्या नुकसानीची जबाबदारी निश्चित करून कायदेशीर कारवाई केल्याशिवाय टेकड्यांच्या संरक्षणाचा प्रश्न सुटणार नाही, अशी भूमिका स्थायी समितीच्या बैठकीत व्यक्त करण्यात आली.
