‘देवभूमीचे पावित्र्य आणि सांस्कृतिक मर्यादा जपाव्यात’; केंद्र व उत्तराखंड सरकारकडे अशा कार्यक्रमांवर निर्बंधांची मागणी
चमोली : उत्तराखंडमधील बद्रीनाथ धाम परिसरात आयोजित करण्यात आलेल्या ‘देवभूमी कल्चरल फेस्टिव्हल-२०२६’मधील मोठ्या आवाजातील संगीत आणि नृत्याच्या कार्यक्रमावर भाजपचे ज्येष्ठ नेते मुरली मनोहर जोशी यांनी तीव्र आक्षेप घेतला आहे. पवित्र तीर्थक्षेत्राच्या परिसरात अशा प्रकारच्या डीजे कॉन्सर्टला परवानगी देणे हे धार्मिक आणि सांस्कृतिक मर्यादांना धक्का देणारे असल्याचे त्यांनी म्हटले आहे. जोशी यांनी केंद्र आणि उत्तराखंड सरकारला देवभूमीचे पावित्र्य राखण्यासाठी अशा आयोजनांवर नियंत्रण ठेवण्याचे आवाहन केले.
जोशी यांनी बद्रीनाथसारख्या पवित्र स्थळाचे स्वरूप बाजारू मनोरंजनाच्या ठिकाणासारखे होऊ नये, असे सांगत हिमालय आणि देवभूमीच्या धार्मिक महत्त्वाचा उल्लेख केला. त्यांनी शंकराचार्य, संत-महात्मे आणि धार्मिक परंपरेशी संबंधित संस्थांनीही या प्रश्नावर आवाज उठवावा, असे आवाहन केले. त्यांचे विधान हे कार्यक्रमाच्या स्वरूपावरील आक्षेप म्हणून समोर आले आहे; कार्यक्रमाचे आयोजक मात्र त्याला सांस्कृतिक वारसा, लोककला आणि स्थानिक सहभाग वाढविणारा उपक्रम म्हणून मांडत आहेत.
१९ आणि २० सप्टेंबरला झाला महोत्सव
‘देवभूमी कल्चरल फेस्टिव्हल-२०२६’ हा १९ आणि २० सप्टेंबर रोजी बद्रीनाथ परिसरातील टुरिस्ट अरायव्हल प्लाझा/माणा परिसरात आयोजित करण्यात आला होता. भारतीय लष्कराच्या पुढाकाराने, स्थानिक प्रशासन आणि उत्तराखंड पर्यटनाशी समन्वय साधून हा कार्यक्रम झाला. महोत्सवाची संकल्पना ‘Our Heritage, Our Future — आपला वारसा, आपले भविष्य’ अशी होती. लोकनृत्य, लोकसंगीत, लाइव्ह म्युझिक, हस्तकला, स्थानिक उत्पादने आणि पारंपरिक खाद्यसंस्कृती यांचा त्यात समावेश होता.
कार्यक्रमाच्या समारोपाला उत्तराखंडचे मुख्यमंत्री पुष्कर सिंह धामी प्रमुख पाहुणे म्हणून उपस्थित होते. त्यांनी स्थानिक लोककला, सांस्कृतिक वारसा आणि सीमावर्ती भागातील रोजगार-संधी यांना प्रोत्साहन देण्याच्या उद्देशाने झालेल्या महोत्सवाचे कौतुक केले.
व्हिडिओंनंतर वाद वाढला
कार्यक्रमादरम्यान मंचासमोर लोक संगीतावर नाचत असल्याचे आणि लाइव्ह म्युझिकचे व्हिडिओ सोशल मीडियावर समोर आल्यानंतर वाद वाढला. बद्रीनाथसारख्या प्रमुख तीर्थस्थळाच्या इतक्या जवळ मोठ्या आवाजातील संगीत आणि डीजे स्वरूपाचा कार्यक्रम योग्य आहे का, असा प्रश्न काही धार्मिक संघटनांनी आणि संतांनी उपस्थित केला. दुसरीकडे, अधिकृत महोत्सव साहित्यामध्ये कार्यक्रमाचा उद्देश उत्तराखंडची लोकसंस्कृती, स्थानिक कला, हस्तकला आणि समुदाय सहभागाला व्यासपीठ देणे असा सांगण्यात आला आहे.
या प्रकरणामुळे आता तीर्थक्षेत्रातील धार्मिक मर्यादा आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे स्वरूप यावर नवीन चर्चा सुरू झाली आहे. मुरली मनोहर जोशी यांनी सरकारने अशा कार्यक्रमांसाठी स्पष्ट मर्यादा राखाव्यात, अशी मागणी केली आहे.
