मतदार यादीत नाव समाविष्ट करण्यासाठी फॉर्म-6चा पर्याय; देशभरातील मसुदा याद्यांतून आतापर्यंत 13.37 कोटी नावे वगळली
नवी दिल्ली : स्पेशल इंटेन्सिव्ह रिव्हिजन (SIR) प्रक्रियेत मतदार यादीतून नाव वगळले गेले असल्यास संबंधित व्यक्तीला पुन्हा नाव समाविष्ट करण्यासाठी अर्ज करता येणार आहे. अर्ज केल्यानंतर आवश्यक कागदपत्रे गोळा करण्यासाठी निवडणूक यंत्रणेचे अधिकारी घरोघरी जाणार असून, त्यानंतर संबंधित प्रादेशिक अधिकाऱ्यांकडून अर्जावर निर्णय घेतला जाणार असल्याचे वृत्त आहे.
SIR संदर्भातील वाढत्या वादाच्या पार्श्वभूमीवर निवडणूक आयोगात झालेल्या बैठकीत हा मुद्दा चर्चेला आला. बैठकीला मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार, तसेच निवडणूक आयुक्त डॉ. सुखबीर सिंग संधू आणि डॉ. विवेक जोशी उपस्थित होते. आयोगाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर हे तिघे सध्या आयोगाचे सदस्य असल्याची नोंद आहे.
निवडणूक आयोगाच्या नियमांनुसार, मतदार यादीत नवीन नाव समाविष्ट करण्यासाठी फॉर्म-6 वापरला जातो. मतदारांना दावा व हरकतीच्या कालावधीत हा अर्ज प्रत्यक्ष, पोस्टाने किंवा ऑनलाइन सादर करता येतो.
13.37 कोटी नावे मसुदा याद्यांतून वगळली
देशभरातील SIRच्या विविध टप्प्यांत 30 राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांतील मसुदा मतदार याद्यांतून सुमारे 13.37 कोटी नावे वगळण्यात आल्याचे वृत्त आहे. हा आकडा SIRपूर्वीच्या मतदारांच्या सुमारे 14.1 टक्के आहे.
उपलब्ध आकडेवारीनुसार, वगळण्यात आलेल्या मतदारांचे प्रमाण दिल्लीत 32.8 टक्के, दादरा-नगर हवेली आणि दमण-दीवमध्ये 29.6 टक्के, तेलंगणात 21.7 टक्के, महाराष्ट्रात 21.1 टक्के आणि अंदमान-निकोबारमध्ये 20.6 टक्के असल्याचे वृत्त आहे.
दिल्ली-महाराष्ट्रात दावा-हरकतीसाठी वाढीव मुदत
निवडणूक आयोगाने यापूर्वी जाहीर केलेल्या SIR कार्यक्रमात महाराष्ट्र आणि दिल्लीसाठी मसुदा मतदार यादी प्रसिद्ध केल्यानंतर दावा-हरकतीचा कालावधी ठेवण्यात आला होता. अधिकृत SIR वेळापत्रकात महाराष्ट्र आणि दिल्लीचा समावेश एकाच टप्प्यात करण्यात आला आहे.
तुमच्या दिलेल्या माहितीनुसार, आता दिल्ली आणि महाराष्ट्रात दावा व हरकती दाखल करण्याची मुदत 30 ऑक्टोबर 2026 पर्यंत वाढवण्यात आली आहे. तसेच दिल्लीतील प्रकरणे 30 नोव्हेंबरपर्यंत आणि महाराष्ट्रातील प्रकरणे 10 नोव्हेंबरपर्यंत निकाली काढण्याचा निर्णय घेण्यात आल्याचे सांगितले जात आहे.
फॉर्म-6वरूनही वाद
SIR प्रक्रियेत फॉर्म-6मध्ये मागील SIR नोंदीतील स्वतःचे किंवा कुटुंबीयांचे तपशील मागितल्याच्या मुद्द्यावर वाद निर्माण झाला आहे. दोन निवडणूक आयुक्तांनी गेल्या काही महिन्यांत आयोगाच्या विविध निर्णयांवर आक्षेप नोंदवल्याचे Indian Expressच्या तपासणी वृत्तात म्हटले आहे. त्या वृत्तानुसार, आयुक्त सुखबीर सिंग संधू आणि विवेक जोशी यांनी मागील 10 महिन्यांत किमान 14 वेळा काही निर्णयांवर औपचारिक आक्षेप नोंदवले.
SIR प्रक्रियेवरून काँग्रेससह विविध विरोधी पक्षांनी निवडणूक आयोगावर टीका केली आहे. दुसरीकडे, आयोगाचा भर मतदार याद्यांची अचूकता आणि पात्र मतदारांची नोंद सुनिश्चित करण्यावर असल्याचे त्याच्या अधिकृत प्रक्रियेत नमूद केले जाते.
मतदारांसाठी महत्त्वाचे: मसुदा मतदार यादीत नाव नसेल किंवा वगळले गेले असेल, तर संबंधित मतदाराने आपली नोंद तपासून फॉर्म-6द्वारे दावा दाखल करणे महत्त्वाचे आहे. दावा सादर केल्यानंतर पडताळणीची प्रक्रिया पूर्ण करून अंतिम निर्णय संबंधित निवडणूक अधिकारी घेतील.
