मुंबई: नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (NPCI) ची आंतरराष्ट्रीय शाखा असलेल्या NPCI इंटरनॅशनल पेमेंट्स लिमिटेडने (NIPL), ACLEDA बँक पीएलसी (ACLEDA Bank Plc.) च्या भागीदारीत, कंबोडियाचा राष्ट्रीय QR कोड KHQR द्वारे कंबोडियामध्ये युनिफाइड पेमेंट्स इंटरफेस (UPI) स्वीकारण्याची सुविधा सुरू करण्याची घोषणा केली आहे.
कंबोडियातील पनोम पेन्ह (Phnom Penh) येथे आयोजित एका औपचारिक समारंभात या सेवेचा शुभारंभ करण्यात आला. या कार्यक्रमास नॅशनल बँक ऑफ कंबोडिया (NBC) च्या गव्हर्नर डॉ. चिया सेरे आणि रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाचे प्रतिनिधी उपस्थित होते. या कार्यक्रमाद्वारे कंबोडिया आणि भारत यांच्यातील सीमापार QR पेमेंट जोडणीच्या पहिल्या टप्प्याचा अधिकृत शुभारंभ झाला.
आता भारतीय युझर्स त्यांच्या UPI-सक्षम ॲप्सचा वापर करून कंबोडियामधील 45 लाखांहून अधिक ठिकाणी बाकॉन्गच्या (Bakong) ‘KHQR’ (कंबोडियाची प्रमाणित आणि परस्पर-सुसंगत QR कोड प्रणाली) द्वारे सुरक्षित आणि विनाअडथळा QR पेमेंट करू शकतात. पुढील टप्प्यात, कंबोडियातून भारतात येणाऱ्या पर्यटकांना त्यांच्या देशातील पेमेंट किंवा बँकिंग ॲप्सद्वारे भारतातील लाखो UPI QR-सक्षम व्यापारी ठिकाणांवर पेमेंट करण्याची सुविधा मिळेल; यामुळे दोन्ही देशांदरम्यान परस्पर-सुसंगत असा आर्थिक देवाणघेवाणीचा मार्ग (पेमेंट कॉरिडॉर) निर्माण होईल.
या उपक्रमामुळे सलग, रिअल-टाइम आणि परस्पर-सुसंगत डिजिटल व्यवहार शक्य होतील तसेच भारत-कंबोडिया पेमेंट कॉरिडॉरमधील पेमेंट प्रक्रियेची कार्यक्षमता वाढेल अशी अपेक्षा आहे. पहिल्या टप्प्यात, कंबोडियातील व्यापाऱ्यांना भारतीय ग्राहकांच्या मोठ्या वर्गापर्यंत पोहोचण्याची संधी मिळेल, तसेच रोख रकमेचे व्यवस्थापन सुधारल्यामुळे आणि प्रत्यक्ष चलनावरील अवलंबित्व कमी झाल्यामुळे त्यांची ऑपरेशनल क्षमता वाढेल.
सीमापार डिजिटल पेमेंटचे विश्वसनीय पर्याय उपलब्ध करून देण्याने, हा सहयोग प्रवाशांची सोय वाढवेल आणि त्याचबरोबर दोन्ही देशांमधील पर्यटन तसेच व्यावसायिक संबंध अधिक दृढ करेल.
एनपीसीआय इंटरनॅशनलचे एमडी आणि सीईओ रितेश शुक्ला म्हणाले, “विश्वसनीय भागीदारींच्या माध्यमातून भारताच्या डिजिटल पेमेंट क्षेत्रातील नावीन्यपूर्ण उपाय जागतिक बाजारपेठांपर्यंत पोहोचवणे हे आमचे उद्दिष्ट आहे. कंबोडियामध्ये यूपीआय (UPI) स्वीकारण्याची सुविधा उपलब्ध करून देणे हा या प्रवासातील एक महत्त्वपूर्ण टप्पा आहे. यामुळे परदेशात प्रवास करणाऱ्या भारतीयांना परिचित, सुरक्षित आणि अखंड पेमेंटचा अनुभव मिळतो, तर दुसरीकडे कंबोडियातील व्यापाऱ्यांना डिजिटल माध्यमांचा वापर करणाऱ्या लाखो ग्राहकांपर्यंत पोहोचण्याची संधी मिळते. हा सहयोग केवळ दोन्ही देशांमधील रिअल-टाइम पेमेंट कनेक्टिव्हिटीच मजबूत करत नाही, तर पर्यटन आणि व्यावसायिक संबंध अधिक दृढ करण्यासाठीचा पायाही रचतो.”
अॅक्लिडा बँक पीएलसी (ACLEDA Bank Plc.) चे अध्यक्ष आणि समूह व्यवस्थापकीय संचालक डॉ. इन चॅनी यांनी सांगितले: “सीमापार आंतर-कार्यक्षमता उपक्रमाचा पहिला टप्पा सुरू करताना आम्हाला अभिमान वाटत आहे. यामुळे भारतीय प्रवाशांना आमच्या विस्तृत KHQR मर्चंट नेटवर्कवर UPI-सक्षम ॲप्लिकेशन्सद्वारे सुरक्षित डिजिटल व्यवहार करणे शक्य होणार आहे. ही भागीदारी आमच्या डिजिटल परिवर्तनाच्या वाटचालीतील एक महत्त्वपूर्ण कामगिरी आहे.
कंबोडिया आणि भारताच्या पेमेंट गेटवेचे एकत्रीकरण करून, आम्ही प्रवाशांसाठी प्रत्यक्ष व्यवहारातील अडथळे आणि परकीय चलनातील अस्थिरता दूर करत आहोत. या समन्वयामुळे स्थानिक व्यापाऱ्यांना एका वेगवान डिजिटल बाजारात थेट प्रवेश मिळतो, तरलता व्यवस्थापन सुधारते आणि सुरक्षित, रिअल-टाइम सेटलमेंट प्रोटोकॉलद्वारे कार्यान्वयन कार्यक्षमता वाढते, ज्यामुळे ते सक्षम होतात. थोडक्यात काय तर, हे सहकार्य मजबूत आणि विस्तारक्षम तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून आर्थिक समावेशनाला चालना देते आणि द्विपक्षीय आर्थिक कॉरिडॉरला अधिक बळकट करते.”
