नवी दिल्ली-अमेरिकेत अणू आणि अंतराळ संशोधनाशी संबंधित शास्त्रज्ञांच्या मृत्यू आणि बेपत्ता होण्याच्या प्रकरणांवरून आता व्हाईट हाऊस प्रश्नांच्या घेऱ्यात आहे. 2023 पासून आतापर्यंत अशी 10 प्रकरणे समोर आली आहेत, ज्यामध्ये शास्त्रज्ञ किंवा अधिकारी एकतर बेपत्ता झाले किंवा संशयास्पद परिस्थितीत मरण पावले.
बुधवारी व्हाईट हाऊसच्या ब्रीफिंगमध्ये पहिल्यांदाच प्रेस सचिव कॅरोलिन लेविट यांना या घटनांबद्दल प्रश्न विचारण्यात आला. त्यांनी उत्तरात म्हटले, “मी अद्याप संबंधित एजन्सींशी याबद्दल बोलले नाही. मी असे करेन आणि तुम्हाला उत्तर देईन.”त्या पुढे म्हणाल्या, “जर हे खरे असेल, तर ही निश्चितपणे अशी बाब आहे ज्याची सरकार चौकशी करण्यायोग्य मानेल.”
त्यांच्या या उत्तरातून लोकांमध्ये नाराजी दिसून आली. अनेक लोकांनी आरोप केला की सरकारी एजन्सी या पद्धतीला गांभीर्याने घेत नाहीत किंवा ते लपवण्याचा प्रयत्न करत आहेत.
शास्त्रज्ञांच्या बेपत्ता होण्याच्या किंवा मृत्यूच्या सर्व घटना अमेरिकेतील उच्च-सुरक्षित संशोधन संस्थांशी संबंधित असल्याचे सांगितले जात आहे. यामध्ये लॉस अलामोस नॅशनल लॅब, नासाची जेट प्रोपल्शन लॅब आणि एमआयटीचे प्लाझ्मा सायन्स अँड फ्युजन सेंटर यांचा समावेश आहे. या संस्था अणुबॉम्ब, प्रगत प्रणोदन (प्रोपल्शन) आणि नवीन ऊर्जा तंत्रज्ञानावर काम करतात.अहवालानुसार, अनेक बेपत्ता शास्त्रज्ञ अचानक त्यांच्या घरातून पायी बाहेर पडले. त्यांनी फोन, पाकीट आणि चाव्याही मागे सोडल्या. अनेक प्रकरणांमध्ये हेच नमुने (पॅटर्न) दिसून आले आहेत, ज्यामुळे संशय आणखी वाढला आहे.
निवृत्त हवाई दल जनरल विल्यम नील मॅककॅसलँड यांचे प्रकरण अलीकडे खूप चर्चेत राहिले. ते 27 फेब्रुवारी रोजी त्यांच्या न्यू मेक्सिको येथील घरातून बेपत्ता झाले होते. असे सांगण्यात आले की ते फक्त पिस्तूल घेऊन बाहेर पडले होते आणि त्यांच्या पत्नीने 911 वर सांगितले की ते “स्वतःला लपवण्याचा प्रयत्न करत होते.”
मोनिका रेजा – बेपत्ता
मोनिका अमेरिकन स्पेस एजन्सी नासाच्या जेट प्रोपल्शन लॅबशी संबंधित एका प्रकल्पात काम करत होत्या. तेथे त्या नवीन साहित्य आणि धातूंवर काम पाहणाऱ्या एका टीमची प्रमुख होत्या.त्या एका खास धातूवर काम करत होत्या, ज्याला मोंडालॉय म्हणतात. हे साहित्य विशेषतः रॉकेट इंजिनसाठी सांगितले जाते. हे भविष्यातील स्पेस टेक्नॉलॉजीसाठी खूप महत्त्वाचे ठरू शकले असते.मोनिकांना शेवटचे 22 जूनच्या सकाळी माउंट वॉटरमॅन परिसरात दोन मित्रांसोबत हायकिंग करताना पाहिले होते. त्यांच्याबद्दल अद्याप कोणताही सुगावा लागलेला नाही.रिपोर्ट्सनुसार, मोनिकांचे व्यावसायिक संबंध निवृत्त हवाई दल जनरल विल्यम “नील” मॅककॅसलँड यांच्याशी होते. ते 8 महिन्यांनंतर गायब झाले. यानंतर संशय आणखी वाढला.
विल्यम मॅककॅसलँड- बेपत्ता
विल्यम अमेरिकेचे निवृत्त हवाई दल जनरल आहेत. ते यापूर्वी एअर फोर्स रिसर्च लॅबोरेटरीचे कमांडर होते. तेथे ते अब्जावधी डॉलर्सचे विज्ञान आणि तंत्रज्ञान कार्यक्रम सांभाळत होते. ही लॅब अमेरिकन सैन्याच्या सर्वात महत्त्वाच्या संशोधन युनिट्सपैकी एक आहे, जिथे नवीन तंत्रज्ञान, शस्त्र प्रणाली, अंतराळ संबंधित तंत्रज्ञान आणि प्रगत विज्ञानावर काम होते.मोनिका रेझा ज्या प्रकल्पात काम करत होत्या, त्या प्रकल्पाशी संबंधित निधीची देखरेख मॅककॅसलँडने केली होती. मॅककॅसलँडला 27 फेब्रुवारी 2026 च्या सकाळी न्यू मेक्सिकोमधील त्यांच्या घराशेजारी शेवटचे पाहिले गेले होते.
स्टीव्हन गार्सिया- बेपत्ता
गार्सिया 28 ऑगस्ट 2025 रोजी घरातून बाहेर पडले आणि त्यानंतर ते परत दिसले नाहीत. ते सरकारी कंत्राटदार म्हणून काम करत होते. ते कॅन्सस सिटी नॅशनल सिक्युरिटी कॅम्पसशी संबंधित होते, जिथे अणुबॉम्बचे गैर-अणुभाग बनवले जातात. येथे काम करणारे लोक सुरक्षेच्या दृष्टीने खूप महत्त्वाचे मानले जातात.गार्सिया 28 ऑगस्ट 2025 रोजी न्यू मेक्सिकोमधील अल्बुकर्क शहरात त्यांच्या घरातून अचानक गायब झाले. सर्वात विचित्र गोष्ट म्हणजे ते घरातून पायी निघाले. त्यांनी आपला फोन, वॉलेट, चाव्या सर्व मागे सोडले. त्यांच्याकडे फक्त एक पिस्तूल होती.त्यानंतर त्यांचा कोणताही पत्ता लागला नाही. पोलिसांनाही अद्याप कोणताही मोठा सुगावा मिळालेला नाही. त्यांचे प्रकरण जास्त चर्चेत आहे, कारण ते संवेदनशील अणुकामाशी संबंधित होते आणि त्यांच्या गायब होण्याची पद्धत इतर काही प्रकरणांशी मिळतीजुळती आहे.
अँथनी चावेझ – बेपत्ता
अँथनी चावेझ लॉस अलामोस नॅशनल लॅबशी संबंधित होते. ही एक उच्च सुरक्षा अणु प्रयोगशाळा आहे, ज्याची स्थापना दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान मॅनहॅटन प्रकल्पांतर्गत झाली होती आणि तेव्हापासून ती अणुबॉम्बशी संबंधित संशोधनासाठी ओळखली जाते.अँथनीचे नेमके पद काय होते, हे स्पष्ट नाही, परंतु अशा ठिकाणाशी संबंधित असल्यामुळे हे प्रकरण अधिक चर्चेत आले.78 वर्षांचे चावेझ एके दिवशी फिरायला बाहेर पडले आणि त्यानंतर अचानक गायब झाले. घरातून बाहेर पडताना त्यांनी आपली कार ड्राइव्हवेमध्ये लॉक करून ठेवली होती आणि त्यांचे पाकीट, चाव्या आणि इतर वैयक्तिक सामानही घरातच सापडले. म्हणजेच ते आवश्यक वस्तूंसोबत नसतानाच बाहेर गेले होते. ते गायब झाल्याची नेमकी तारीख माहीत नाही.त्यांच्या कुटुंबियांचे आणि मित्रांचे म्हणणे आहे की, त्यांचे अशा प्रकारे अचानक गायब होणे त्यांच्या स्वभावाच्या पूर्णपणे विरुद्ध आहे. म्हणजेच ते कोणालाही न सांगता निघून जाणारे व्यक्ती नव्हते.
मेलिसा कॅसियास – बेपत्ता
मेलिसा कॅसियास देखील अँथनी चावेझ यांच्याप्रमाणे लॉस अलामोस नॅशनल लॅबशी संबंधित होत्या. त्या तिथे प्रशासकीय सहाय्यक होत्या, परंतु असे मानले जाते की त्यांच्याकडे महत्त्वपूर्ण माहितीची पोहोच असू शकते.54 वर्षांच्या मेलिसा 2025 मध्ये न्यू मेक्सिकोमधील त्यांच्या घरातून अचानक गायब झाल्या. 26 जून रोजी कॅसियास त्यांचे पती मार्क कॅसियास यांच्यासोबत प्रयोगशाळेत गेल्या. तिथे दोघे एकत्र काम करत होते. मात्र, त्या स्वतः घरी परतल्या, कारण त्या त्यांचे वर्क बॅज विसरल्या होत्या. त्यांनी घरातून काम करण्याचा निर्णय घेतला.
कॅसियास घरी परतल्या आणि नंतर पायीच कुठेतरी निघून गेल्या. त्यांनी आपला फोन, वॉलेट, चाव्या आणि कार सर्व घरीच सोडले होते. त्यांचा फोन फॅक्टरी सेटिंग्जवर रीसेट करण्यात आला होता, म्हणजेच त्यातील डेटा पूर्णपणे मिटवण्यात आला होता. त्यानंतर त्यांचा कोणताही पत्ता लागलेला नाही आणि त्यांचे बेपत्ता होणे अजूनही रहस्य बनलेले आहे.
कार्ल ग्रिलमेयर- हत्या
कार्ल ग्रिलमेयर एक खगोल भौतिकशास्त्रज्ञ होते, म्हणजेच त्यांचे काम अंतराळ, तारे आणि आकाशगंगांशी संबंधित गोष्टींवर संशोधन करणे होते. ते अमेरिकेच्या स्पेस एजन्सी नासाशी संबंधित होते.त्यांचे काम NASA च्या NEOWISE आणि NEO Surveyor सारख्या प्रकल्पांशी संबंधित होते. हे प्रकल्प अवकाशात फिरणाऱ्या लघुग्रहांवर (पिंडांवर) आणि इतर वस्तूंवर लक्ष ठेवतात. अशा प्रणालीचा वापर सैन्य देखील उपग्रह आणि क्षेपणास्त्रे शोधण्यासाठी करते, त्यामुळे त्यांचे काम संवेदनशील मानले जाते.अहवालानुसार, त्यांची घरात गोळ्या घालून हत्या करण्यात आली. काही लोकांनी त्यांच्या मृत्यूला इतर प्रकरणांशी जोडून पाहिले आहे, परंतु अद्याप कोणताही ठोस पुरावा मिळालेला नाही. त्यांची हत्या एखाद्या मोठ्या कटाचा भाग होती हे सिद्ध झालेले नाही.त्याचबरोबर, त्यांच्या हत्येची नेमकी तारीख सार्वजनिकरित्या स्पष्टपणे सांगितलेली नाही.
मायकल डेव्हिड हिक्स- मृत्यू
मायकल डेव्हिड हिक्स हे NASA शी संबंधित एक वैज्ञानिक होते. त्यांचे काम अंतराळ संबंधित मोहिमांवर होते आणि ते विशेषतः DART प्रकल्पाशी संबंधित होते. ही तीच मोहीम होती ज्यात हे तपासले गेले होते की, जर एखादा धोकादायक लघुग्रह पृथ्वीच्या दिशेने आला, तर मानव त्याला मार्गातून हटवू शकतो का.59 वर्षांच्या वयात अचानक त्यांचे निधन झाले. त्यांच्या मृत्यूचे कारण स्पष्टपणे सार्वजनिक करण्यात आले नाही.
फ्रँक मैवाल्ड- मृत्यू
फ्रँक मैवाल्ड हे NASA शी संबंधित एक वरिष्ठ शास्त्रज्ञ होते. ते अंतराळ-संबंधित संशोधन प्रकल्पांवर काम करत होते आणि विशेषतः अशा तंत्रज्ञानावर काम करत होते ज्यामुळे भविष्यात इतर ग्रहांवर जीवनाचे संकेत शोधता येतील.अहवालानुसार, त्यांनी एका महत्त्वाच्या शोधावर काम केले होते जो अंतराळ मोहिमांसाठी खूप मोठा मानला जात होता. परंतु या यशानंतर सुमारे 13 महिन्यांनी, 2024 मध्ये त्यांचे निधन झाले. त्यांचे वय सुमारे 61 वर्षे होते आणि त्यांचा मृत्यू अचानक झाल्याचे सांगण्यात आले, परंतु त्यांच्या मृत्यूचे कारणही सार्वजनिक करण्यात आले नाही.याव्यतिरिक्त दोन शास्त्रज्ञांचा मृत्यूही संशयास्पद मानला जात आहे
नुनो लुरेइरो- हत्या
नुनो लुरेइरो हे एक न्यूक्लियर फिजिसिस्ट (अणुवैज्ञानिक) होते आणि त्यांचे काम विशेषतः न्यूक्लियर फ्युजनवर केंद्रित होते. फ्युजन हे असे तंत्रज्ञान आहे ज्यामुळे भविष्यात खूप जास्त ऊर्जा निर्माण करता येते.अहवालानुसार, 47 वर्षीय लुरेइरो यांची त्यांच्या घरात गोळ्या झाडून हत्या करण्यात आली. ही घटना कोणत्या तारखेला घडली, याचीही माहिती उपलब्ध नाही.पोलिसांच्या मते, त्यांची हत्या क्लाउडियो मॅन्युअल नेवेस व्हॅलेंटे नावाच्या व्यक्तीने केली, जो ब्राउन विद्यापीठात झालेल्या सामूहिक गोळीबाराचा संशयित होता. नंतर त्याने आत्महत्या केली.काही स्वतंत्र तपासकर्त्यांचे मत आहे की त्यांचे काम इतके महत्त्वाचे होते की ते एखाद्या कटाचे लक्ष्य बनू शकले असते, विशेषतः कारण न्यूक्लियर फ्यूजन ऊर्जा क्षेत्राला पूर्णपणे बदलू शकते. पण हे केवळ संशय आणि तर्कवितर्क आहेत.आतापर्यंत कोणत्याही अधिकृत तपासात हे सिद्ध झालेले नाही की त्यांची हत्या एखाद्या मोठ्या कटाचा भाग होती किंवा तिचा संबंध इतर प्रकरणांशी आहे.
जेसन थॉमस – मृत्यू
जेसन थॉमस स्वित्झर्लंडमधील नोव्हार्टिस या फार्मा कंपनीत वैज्ञानिक होते. 13 डिसेंबर 2025 रोजी ते अचानक बेपत्ता झाले होते. त्यानंतर त्यांच्या पत्नीने 13 डिसेंबरच्या सकाळी पोलिसांत त्यांच्या बेपत्ता होण्याची तक्रार दाखल केली.पोलिसांनी त्यांना शोधण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर शोध मोहीम राबवली. यात नॉर्थईस्टर्न मॅसॅच्युसेट्स लॉ एन्फोर्समेंट कौन्सिलची मदत घेण्यात आली, तसेच डॉग स्क्वॉड आणि ड्रोनचाही वापर करण्यात आला.त्यानंतर 17 मार्च 2026 रोजी मॅसॅच्युसेट्स (अमेरिका) येथील एका तलावात त्यांचा मृतदेह सापडला. ही घटना अधिक रहस्यमय वाटते कारण ते बराच काळ बेपत्ता होते आणि नंतर या अवस्थेत सापडले.मात्र, स्थानिक पोलिसांनी प्राथमिक तपासात सांगितले की, त्यांना कोणत्याही कट किंवा हत्येचे पुरावे मिळाले नाहीत. म्हणजेच, सध्या याला गुन्हेगारी प्रकरण मानले गेलेले नाही.
