मुंबई, दि. ४ : तंत्रज्ञानाचा अंतिम उद्देश हा सामान्य नागरिकांचे जीवन सुलभ करणे  आहे. सर्वसामान्य माणूस हाच आपला ‘विठ्ठल’ असून त्याच्या सेवेसाठीच टेक वारी आहे. केवळ तंत्रज्ञान नव्हे तर मानवी संवेदना, मानसिक आरोग्य, आत्मपरीक्षण “आर्ट ऑफ हँडलिंग क्रिटिसिझम” विषयही प्रशासनासाठी महत्त्वाचा आहे. सामान्य प्रशासन विभागाच्या ‘टेक वारी’ उपक्रमाच्या माध्यमातून राज्यात नागरिक-केंद्रित प्रशासनाचा वेगवान रोडमॅप राबविला जात असून तंत्रज्ञानाच्या सहाय्याने शासन अधिक कार्यक्षम आणि सुलभ करण्यावर भर दिला जात असल्याचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी सांगितले.मंत्रालयातील त्रिमुर्ती प्रांगणात सामान्य प्रशासन विभागातर्फे आयोजित ‘टेक-वारी २.०’ अंतर्गत ‘महाराष्ट्र प्रशिक्षण सप्ताह कार्यक्रमात मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस बोलत होते. यावेळी  व्यासपीठावर उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा अजित पवार,  कौशल्य, रोजगार, उद्योजकता व नाविन्यता मंत्री मंगल प्रभात लोढा, मुख्य सचिव राजेश अग्रवाल, केंद्र सरकारच्या क्षमता बांधणी आयोगाच्या अध्यक्ष राधा चौहान, सामान्य प्रशासन विभागाच्या अपर मुख्य सचिव व्ही.राधा उपस्थित होते. कार्यक्रमास विविध विभागाचे अपर मुख्य सचिव, प्रधान सचिव, सचिव, वरिष्ठ अधिकारी व कर्मचारी उपस्थित होते.

मुख्यमंत्री म्हणाले की, प्रशासनात तंत्रज्ञानाचा प्रभावी वापर करून नागरिकांचे जीवन अधिक सुलभ करण्यासाठी ‘टेक वारी’ हा उपक्रम आहे.  ‘टेक वारी’ ही संकल्पना वारीच्या सातत्यपूर्ण परंपरेप्रमाणेच प्रेरणादायी आहे. जसे वारकरी कोणत्याही परिस्थितीत पंढरपूरची वारी चुकवत नाहीत, तसेच आजच्या वेगाने बदलणाऱ्या तंत्रज्ञानाच्या युगात सातत्याने शिकणे अत्यावश्यक आहे. तंत्रज्ञान दररोज बदलत असून, ते आपण जर स्वीकारले नाही तर व्यक्ती  काळाच्या ओघात मागे पडू शकतात. अक्षरज्ञानापासून इंटरनेटपर्यंत साक्षरतेची व्याख्या विकसित झाली असून आता ती एआयपर्यंत पोहोचली आहे. ‘ज्याला एआय समजते आणि वापरता येते, तोच खऱ्या अर्थाने आज साक्षर आहे’ असे ते म्हणाले.

मुख्यमंत्री फडणवीस म्हणाले की, एआयमुळे नोकरीच्या स्वरूपात मोठे बदल होणार असून, पुढील एक हजार दिवसात ८० ते ९० टक्के कामकाजाचे स्वरूप बदलू शकते, असा अंदाज त्यांनी व्यक्त केला.तंत्रज्ञानाला घाबरण्याऐवजी ते स्वीकारण्याची गरज अधोरेखित करताना त्यांनी संगणक क्रांतीचे उदाहरण दिले. संगणकामुळे कार्यक्षमता आणि पारदर्शकता वाढली, तसेच मोठ्या प्रमाणात सकारात्मक बदल झाले.’आयगॉट’प्लॅटफॉर्मद्वारे राज्यातील अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांनी मोठ्या प्रमाणात प्रशिक्षण घेतल्याचा उल्लेख करत त्यांनी अभिमान व्यक्त केला. विशेषतः एआय आणि आधुनिक तंत्रज्ञान विषयांबाबत अधिकाऱ्यांनी दाखवलेली उत्सुकता ही सकारात्मक बाब असल्याचे त्यांनी नमूद केले. विविध विभागांनी एआय आणि ब्लॉकचेनसारख्या तंत्रज्ञानाचा वापर करून उल्लेखनीय कामगिरी केली आहे. ही क्षमता योग्य प्रकारे वापरली, तर महाराष्ट्र इतर राज्यांना मार्गदर्शन करू शकणारी कन्सल्टिंग क्षमता विकसित करू शकतो. एआय एजंट “वासुदेव” अत्यंत कार्यक्षम  पद्धतीने काम करतात, त्यामुळे भविष्यात त्यांच्याशी स्पर्धा करण्यासाठी आपल्यालाही स्वतःची कौशल्ये सातत्याने अद्ययावत ठेवावी लागतील.

‘टेक-वारी २.० महाराष्ट्र प्रशिक्षण सप्ताह‘ आत्मविकासातून डिजिटल युगासाठी सक्षम होण्याची सुवर्णसंधी -उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा अजित पवार

उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा अजित पवार म्हणाल्या की, वेगाने बदलणाऱ्या तंत्रज्ञानाच्या पार्श्वभूमीवर अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांनी सतत शिकत राहणे आवश्यक आहे. “’टेक-वारी २.०”मधून केवळ तांत्रिक ज्ञान नव्हे, तर आत्मविकास, कार्यक्षमता आणि आधुनिक दृष्टिकोन विकसित करण्याची संधी उपलब्ध झाली आहे.वारकऱ्यांची पंढरपूरकडे जाणारी वारी जशी शिस्त, श्रद्धा आणि एकात्मतेचे प्रतीक आहे, त्याचप्रमाणे “टेक वारी” ही प्रशासनाची तंत्रज्ञानाकडे वाटचाल दर्शवणारी चळवळ आहे. भविष्यात नागरिक-केंद्रित आणि सक्षम शासन घडवण्यासाठी ही वारी महत्त्वाची ठरणार आहे.

मागील वर्षीच्या “टेक वारी” उपक्रमाने तंत्रज्ञानाबाबत जागरूकतेचा भक्कम पाया घातला असून, हा उपक्रम केवळ तंत्रज्ञानाची ओळख नसून, मानव संसाधन विकासाची व्यापक चळवळ आहे.महाराष्ट्राने “साधना सप्ताह” उपक्रमात देशात प्रथम क्रमांक मिळवल्याचा उल्लेख करत त्यांनी अधिकारी व कर्मचाऱ्यांचे अभिनंदन केले. तसेच, मिशन कर्मयोगी अंतर्गत दिल्या जाणाऱ्या प्रशिक्षणामध्ये महाराष्ट्र देशातील अव्वल राज्यांमध्ये असल्याचा अभिमान त्यांनी व्यक्त केला.डिजिटल प्लॅटफॉर्ममुळे शासन आणि नागरिकांमधील संवाद अधिक सोपा झाला असून, एआयमुळे सेवा वितरण आणि तक्रार निवारण प्रक्रियेत मोठे बदल घडत असल्याचे उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा अजित पवार यांनी सांगितले.

मुख्य सचिव राजेश अग्रवाल म्हणाले, टेक वारी उपक्रमात ‘लेफ्ट ब्रेन’ आणि ‘राईट ब्रेन’ या दोन्हींच्या विकासावर भर देण्यात आला आहे. तंत्रज्ञान, एआय, भाषा आणि प्रोजेक्ट मॅनेजमेंट यांसारख्या विषयांद्वारे विश्लेषणात्मक क्षमतेचा विकास केला जात असून, संगीत, योग, नृत्य आणि संस्कृतीसारख्या उपक्रमांमधून सर्जनशीलता आणि मानसिक स्वास्थ्य वाढवण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. प्राचीन काळातील ‘पुष्पक विमान’ ही संकल्पना आजच्या एआय-सक्षम आणि स्वयंचलित तंत्रज्ञानाचीच उदाहरण आहे. सायबर सुरक्षा आणि डिजिटल सुरक्षेबाबत जागरूकता निर्माण करणे अत्यंत महत्त्वाचे असल्याचे त्यांनी अधोरेखित केले. “टेक वारी २.०”च्या माध्यमातून या सर्व विषयांवर सखोल चर्चा होणार असल्याचे त्यांनी सांगितले.

अपर मुख्य सचिव व्ही.राधा प्रास्ताविकात म्हणाल्या की, ‘टेक-वारी २.०’ या प्रशिक्षण उपक्रमात ६ हजार कर्मचारी प्रत्यक्ष सहभागी होत आहेत. तसेच या कार्यक्रमांचे राज्यभरातील नऊ लाखांहून अधिक कर्मचाऱ्यांसाठी प्रत्येक सत्राचे थेट प्रक्षेपण केले जाणार आहे. या पाच दिवसांच्या कार्यक्रमात मंत्रालयात डिजिटल गव्हर्नन्स, डीपीडीपी कायदा, डिजिटल सार्वजनिक पायाभूत सुविधा, क्वांटम कॉम्प्युटिंग, जनरेटिव्ह एआयचा प्रत्यक्ष अनुभव, सायबर सुरक्षा, प्रशासनातील नीतिमत्ता तसेच केंद्र सरकारच्या प्लॅटफॉर्म्स या विषयांवर तज्ज्ञांची सत्रे आयोजित करण्यात आली आहेत. या पाच दिवसांत ‘तालरंग’, ‘नादरंग’, ‘योगरंग’, ‘कलारंग’ आणि ‘संस्कृतीरंग’ असे पाच सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित करण्यात आले आहेत असे त्यांनी सांगितले.

एआय एजंट वासुदेव हा नाविन्यपूर्ण प्रयोग या कार्यक्रमात वापरण्यात आला.एआय एजंटने प्रेक्षकांशी संवाद साधला व त्यांनी कार्यक्रमाची पूर्ण माहिती प्रेक्षकांना दिली.  टेक वारीच्या स्मरणिकेचे ही स्वरूपात प्रकाशन करण्यात आले.

फ्रंट लाईन कर्मचारी  यांचा गौरव यावेळी मंत्रालयातील फ्रंट लाईन कर्मचारी  पल्लवी सतीश सावंत,नितीन गुरसाळे, मारुती मदने, रेश्मा जाधव, राहुल वाघमारे, अशोक जाधव, प्रतीक गायकरवाड, संजय कळमरकर यांचा सत्कार करण्यात आला. ‘तालरंग’च्या कलाकारांचा सत्कार करण्यात आला.

ऑलिम्पियन विनेश फोगाटने भारतीय कुस्ती महासंघाचे माजी अध्यक्ष बृजभूषण शरण सिंह यांच्यावर पुन्हा एकदा अनेक गंभीर आरोप केले आहेत. सोशल मीडियावर एक व्हिडिओ शेअर करत विनेश म्हणाली की, गोंडा येथे ‘सीनियर ओपन रँकिंग कुस्ती स्पर्धा’ होत आहे.आज काही अडचणींमुळे मला हे सांगायचे आहे की, बृजभूषण शरण यांच्याविरोधात तक्रार करणाऱ्या त्या 6 पीडितांमध्ये मी देखील आहे. माझी साक्षही न्यायालयात सुरू आहे. त्याच्या घरी (गोंडा) जाऊन स्पर्धा लढणे माझ्यासाठी कठीण होईल.मला वाटत नाही की मी माझे 100 टक्के देऊ शकेन. एका मुलीसाठी हे खूप कठीण असेल.

विनेश म्हणाली-

विनेशने काय म्हटले आहे ते वाचा…

गेल्या दीड वर्षापासून ‘मॅट’पासून दूर

सोशल मीडियावर एक व्हिडिओ पोस्ट करत विनेश म्हणाली: “सर्वांना नमस्कार. तुम्हा सर्वांना माहीतच आहे की, गेल्या दीड वर्षापासून मी कुस्तीच्या ‘मॅट’पासून (आखाड्यापासून) दूर आहे. मात्र, गेल्या काही महिन्यांपासून मी कुस्तीसाठी तयारी करत आहे. मी अत्यंत कठोर परिश्रम आणि पूर्ण निष्ठेने सराव करत आहे. ज्याप्रमाणे मी भूतकाळात देशासाठी पदके जिंकली आहेत—ईश्वराच्या आशीर्वादाने आणि तुम्हा सर्वांच्या पाठिंब्याने—त्याचप्रमाणे मला पुन्हा एकदा कुस्तीच्या मॅटवर परतायचे आहे, देशासाठी अनेक पदके जिंकायची आहेत आणि आपल्या राष्ट्रध्वजाचा (तिरंग्याचा) मान राखायचा आहे, अशी मला आशा आहे.”

स्पर्धेची घोषणा अवघ्या एका महिन्यापूर्वीच

विनेशने पुढे सांगितले: “या व्हिडिओच्या माध्यमातून मला तुमच्या सर्वांशी काही विचार सामायिक करायचे आहेत. साधारण एक महिन्यापूर्वी, कुस्ती महासंघाने (Wrestling Federation) एका स्पर्धेची घोषणा केली. या स्पर्धेच्या आयोजनासाठी निवडलेले ठिकाण म्हणजे उत्तर प्रदेशातील ‘गोंडा’—हेच ते ठिकाण जिथे बृजभूषण वास्तव्यास आहेत. तिथे त्यांचे स्वतःचे एक खाजगी महाविद्यालय आहे. तिथे सहभागी होणाऱ्या प्रत्येक कष्टाळू खेळाडूला त्याचा योग्य तो न्याय मिळेल, ही कल्पनाच अत्यंत अशक्यप्राय—किंबहुना जवळपास असंभव—वाटते.”

सरकारने सर्व काही बृजभूषण यांच्या हाती सोपवले आहे

विनेशने म्हटले: “कोणत्या सामन्यासाठी कोणता पंच (referee) नेमला जाईल? एखादा पंच किती गुण देईल? ‘सामना अध्यक्ष’ (Match Chairman) कुठे बसतील? कोणाला विजयी घोषित करायचे आणि कोणाला पराभूत—या सर्व बाबींचे नियंत्रण बृजभूषण आणि त्यांचे साथीदार यांच्याच हाती असेल. सरकार—आणि विशेषतः आपले क्रीडा मंत्रालय—या संपूर्ण परिस्थितीकडे केवळ एक ‘निष्क्रीय प्रेक्षक’ म्हणून पाहत आहे. खेळाडूंना मदत करण्यासाठी कोणीही पुढे येत नाहीये. असे वाटते की, बृजभूषण यांना ‘मोकळीक’ (free hand) देण्यात आली आहे; मग त्यांचे महिला कुस्तीपटूंकडे पाहण्याचे वर्तन असो किंवा व्यापक कुस्ती विश्वातील त्यांच्या कृती असोत—त्यांना हवे ते करण्याची मुभा देण्यात आली आहे—आणि त्यामागे ‘आम्ही तुमच्या पाठीशी आहोत’ असे एक अलिखित आश्वासन दडलेले आहे. मला अजिबात वाटत नाही की, प्रत्येक कष्टाळू खेळाडूचे वजन (weight) निष्पक्षपणे तपासले जाईल; तसेच त्यांच्या कष्टाचे खरे फळ किंवा निकाल कुस्तीच्या मॅटवर प्रामाणिकपणे प्रतिबिंबित होतील, असेही मला वाटत नाही.”

खटला न्यायालयात प्रलंबित

विनेशने नमूद केले: “तीन वर्षांपूर्वी, आम्ही लैंगिक छळाविरुद्ध आमचा आवाज उठवला होता. त्या आरोपांशी संबंधित खटला अद्यापही न्यायालयात प्रलंबित आहे.” या प्रकरणी सहा महिला खेळाडूंनी तक्रारी दाखल केल्या होत्या आणि आपली साक्ष नोंदवली होती; त्या खटल्यातील साक्षींची नोंद सध्या सुरू आहे. कोणत्याही पीडितेची ओळख सार्वजनिक केली जाऊ नये, असे निर्देश सर्वोच्च न्यायालयाने दिले आहेत; कारण तसे करणे हे त्यांच्या प्रतिष्ठेशी आणि सन्मानाशी संबंधित आहे. विनेशने पुढे सांगितले की, आज काही अपरिहार्य परिस्थितींमुळे तिला सर्वांशी काहीतरी सामायिक करायचे आहे. तिने नमूद केले की, या टप्प्यावर बोलण्याचा तिचा कोणताही इरादा नव्हता; कारण हा खटला न्यायालयासमोर प्रलंबित आहे आणि संपूर्ण सत्य कालांतराने देशासमोर येईलच. तथापि, तिला हे उघड करायचे होते की, ज्या सहा पीडितांनी तक्रारी दाखल केल्या होत्या, त्यापैकी ती स्वतः एक आहे.

आधी जाणून घ्या काय आहे प्रकरण…

बृजभूषण यांच्यावर लावले होते लैंगिक छळाचे आरोप

18 जानेवारी 2023 रोजी पैलवान विनेश फोगाट, साक्षी मलिक आणि बजरंग पुनिया यांनी दिल्लीतील जंतर-मंतरवर धरणे देऊन बृजभूषण यांच्यावर महिला पैलवानांसोबत लैंगिक छळाचे आरोप केले होते. विनेश फोगाट यांनी रडत सांगितले होते की- बृजभूषण शरण सिंह आणि प्रशिक्षक नॅशनल कॅम्पमध्ये महिला पैलवानांचा लैंगिक छळ करतात. विनेश यांनी हे देखील सांगितले होते की बृजभूषण खेळाडूंच्या हॉटेलमध्ये थांबत होते, जे नियमांच्या विरोधात आहे. टोकियो ऑलिम्पिकमध्ये पराभव झाल्यानंतर WFI च्या अध्यक्षांनी मला खोटे नाणे म्हटले होते.

बृजभूषण यांचे स्पष्टीकरण- आरोप खरे ठरल्यास फाशी घेईन

या आरोपांवर कुस्ती महासंघाचे माजी अध्यक्ष बृजभूषण यांनी स्पष्टीकरण देताना म्हटले होते- कोणत्याही प्रकारचा छळ झालेला नाही. जर झाला असेल, तर मी फाशी घेईन. त्यांनी धरणे आंदोलनाला प्रायोजित असल्याचे सांगत यामागे हरियाणा काँग्रेसचे राज्यसभा खासदार दीपेंद्र हुड्डा यांचा हात असल्याचे म्हटले होते. ते म्हणाले होते की, आता हे खेळाडू राष्ट्रीय स्तरावरही खेळण्यास पात्र राहिलेले नाहीत.