कुठे कोसळण्याच्या स्थितीत संरक्षक भिंती, तर कुठे पिण्याचे पाणीही नाही; मुख्याध्यापकांची रिक्त पदे, कचऱ्याचे ढीग आणि विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षेवरून कॉकरोच जनता पार्टी आक्रमक
नवी दिल्ली, दि. १८ नोव्हेंबर २०२६ | माय मराठी प्रतिनिधी
देशाच्या राजधानीत सरकारी शाळांमधील पायाभूत सुविधा, स्वच्छता आणि विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आला आहे. कॉकरोच जनता पार्टीच्या (CJP) दिल्ली विभागाने ‘स्कूल ठीक करो’ अभियानांतर्गत राजधानीतील विविध लोकसभा मतदारसंघांमध्ये सरकारी आणि महानगरपालिका अशा एकूण २० शाळांची प्रत्यक्ष पाहणी करून सामाजिक लेखापरीक्षण केल्याचा दावा केला आहे.
या पाहणीत अनेक शाळांमध्ये धोकादायक संरक्षक भिंती, अपूर्ण बांधकामे, अस्वच्छ परिसर, सुरक्षित पिण्याच्या पाण्याचा अभाव आणि शैक्षणिक व्यवस्थापनातील त्रुटी आढळल्याचे पक्षाने प्रसिद्धीपत्रकात म्हटले आहे.
दिल्लीतील विविध भागांत पथकांची पाहणी
CJP च्या दिल्ली टीमने उत्तर-पश्चिम दिल्लीतील किराडीपासून उत्तम नगर, विकासपुरी, ओखला, पटपडगंज, देवळी, करोल बाग आणि अन्य परिसरांतील शाळांना भेटी दिल्या.
या मोहिमेत सहसंयोजक सौरव दास, संयुक्त सचिव बालकृष्ण शुक्ला, पूर्व विभाग समन्वयक अंकित भारद्वाज, कायदेविषयक प्रमुख रत्ना सिंह, तसेच राम चंदर, कृतिका, मोहन यादव, रामदीप सिंह, अस्लम खान आणि दीपक कुमार यांच्यासह पक्षाचे स्वयंसेवक सहभागी झाले होते.
पक्षाच्या म्हणण्यानुसार, प्रत्येक शाळेतील परिस्थिती नोंदविण्यासाठी दहा मुद्द्यांचा पाहणी फॉर्म वापरण्यात आला.
काही शाळांच्या संरक्षक भिंती धोकादायक असल्याचा दावा
सामाजिक लेखापरीक्षणादरम्यान शाळांच्या इमारतींच्या सुरक्षेबाबत गंभीर प्रश्न समोर आल्याचे CJP ने म्हटले आहे.
मदनगीर येथील एमसीडी प्राथमिक शाळा आणि आंबेडकर नगर येथील एमसीडी प्राथमिक सहशिक्षण शाळा क्रमांक दोनच्या संरक्षक भिंती कोसळण्याचा धोका असल्याचे पथकाने नोंदविले.
जामिया नगर येथील एमसीडी शाळेच्या मुख्य प्रवेशद्वाराजवळ पाणी साचलेले असून छताचे काम अपूर्ण असल्याचा दावा करण्यात आला.
वजीर नगर येथील निगम प्रतिभा विद्यालयाच्या इमारतीला तातडीने दुरुस्तीची आवश्यकता असल्याचे, तर साऊथ एक्स पार्ट-१ येथील शाळेमध्ये वर्गखोल्यांतील बाक तुटलेल्या अवस्थेत असल्याचे पथकाने सांगितले.
या धोक्यांची संबंधित यंत्रणांनी तातडीने तांत्रिक तपासणी करावी, अशी मागणी करण्यात आली आहे.
किराडीत शाळेजवळ उघडा खोल खड्डा; विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षेचा प्रश्न
उत्तर-पश्चिम दिल्लीतील किराडी परिसरात दोन शाळांना भेट देताना आसपासच्या नागरी परिस्थितीबाबतही गंभीर तक्रारी समोर आल्याचे सहसंयोजक सौरव दास यांनी सांगितले.
या भागात सांडपाणी आणि कचऱ्याचे ढीग साचल्याच्या तक्रारी स्थानिक नागरिकांनी केल्या.
तसेच शाळांजवळील एका खुल्या जलाशयाभोवती संरक्षक भिंत नसल्याचे पथकाने नोंदविले.
स्थानिक नागरिकांच्या माहितीनुसार, हा खड्डा सुमारे ३० ते ४० फूट खोल असून यापूर्वी त्यामध्ये पडून दोन ते तीन मुलांचा मृत्यू झाल्याचा दावा करण्यात आला आहे.
मात्र या कथित मृत्यूंची पोलीस नोंदी किंवा अन्य अधिकृत कागदपत्रांद्वारे स्वतंत्र पुष्टी उपलब्ध नाही.
विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षिततेच्या दृष्टीने या ठिकाणी तत्काळ पाहणी करून आवश्यक संरक्षक उपाययोजना करण्याची गरज पक्षाने व्यक्त केली आहे.
शाळांच्या परिसरात कचरा आणि अस्वच्छता
शाळांमधील स्वच्छतेची परिस्थितीही समाधानकारक नसल्याचा दावा पथकाने केला.
जेजे हस्तसाल व्हिलेज स्कूल क्रमांक दोनच्या संरक्षक भिंतीलगत मोठ्या प्रमाणावर कचरा साचल्याचे, तर नूर नगर येथील शाळेच्या परिसरात गवत आणि तण वाढल्याचे पाहणीत नोंदविण्यात आले.
दक्षिण दिल्लीतील पाहणी केलेल्या अनेक शाळांमध्ये नियमित साफसफाई आणि परिसराची निगा राखण्याची आवश्यकता असल्याचे पक्षाने म्हटले आहे.
नूर नगरमध्ये पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्न
नूर नगर येथील एमसीडी प्राथमिक शाळेच्या इमारतीची स्थिती तुलनेने चांगली असून शिक्षकांची संख्याही पुरेशी असल्याचे पथकाला आढळले.
मात्र याच शाळेत विद्यार्थ्यांना सुरक्षित आणि स्वच्छ पिण्याचे पाणी उपलब्ध नसल्याचा दावा CJP ने केला आहे.
शाळेतील इतर सुविधा चांगल्या असल्या तरी पिण्याच्या पाण्यासारखी मूलभूत सुविधा उपलब्ध असणे आवश्यक असल्याचे पक्षाने अधोरेखित केले.
मुख्याध्यापकांची पदे रिक्त; शिक्षकांवर निवडणूक कामांचा भार
शाळांच्या प्रशासकीय व्यवस्थेबाबतही पथकाने प्रश्न उपस्थित केले.
वजीर नगर आणि साऊथ एक्स पार्ट-१ येथील शाळांमध्ये मुख्याध्यापक किंवा मुख्य शिक्षक नसल्याचे पाहणीत आढळल्याचा दावा करण्यात आला आहे.
याशिवाय शिक्षकांना बूथ लेव्हल ऑफिसर (BLO) म्हणून नियुक्त केल्यामुळे अध्यापनाच्या कामकाजावर परिणाम होत असल्याची तक्रारही नोंदविण्यात आली.
शिक्षकांना अशैक्षणिक जबाबदाऱ्या दिल्यामुळे वर्गांमध्ये अध्यापनासाठी उपलब्ध वेळ कमी होत असल्याचे पक्षाचे म्हणणे आहे.
शिष्यवृत्ती वितरणात विलंब; विद्यार्थ्यांच्या हक्कांचा मुद्दा
जेजे हस्तसाल व्हिलेज स्कूल क्रमांक दोनमध्ये अल्पसंख्याक विद्यार्थी आणि मुलींसाठी असलेल्या शिष्यवृत्तींच्या वितरणात विलंब होत असल्याचा दावा लेखापरीक्षण पथकाने केला.
उत्तम नगरमधील एका शाळेच्या परिसरात प्रदूषणाची समस्या असल्याचेही पाहणीत नोंदविण्यात आले.
या प्रदूषणामुळे विद्यार्थ्यांच्या आरोग्यावर तसेच शैक्षणिक कामगिरीवर परिणाम होत असल्याचा दावा पक्षाने केला आहे.
काही विद्यार्थ्यांचे गुण ६० टक्क्यांपेक्षा खाली असल्याचा उल्लेखही प्रसिद्धीपत्रकात करण्यात आला आहे. मात्र गुणांमध्ये झालेली घट थेट प्रदूषणामुळेच झाल्याचे निश्चित करण्यासाठी स्वतंत्र शैक्षणिक आणि आरोग्यविषयक अभ्यास आवश्यक आहे.
‘शाळांची दुरुस्ती निश्चित कालमर्यादेत करा’ – CJP ची मागणी
कॉकरोच जनता पार्टीने दिल्ली सरकार आणि महापालिकेशी संबंधित यंत्रणांकडे शाळांच्या पायाभूत सुविधांबाबत तातडीने कार्यवाही करण्याची मागणी केली आहे.
धोकादायक संरक्षक भिंती आणि इमारतींची तपासणी, अपूर्ण दुरुस्तीची कामे पूर्ण करणे, सुरक्षित पिण्याच्या पाण्याची सुविधा उपलब्ध करून देणे, परिसराची नियमित स्वच्छता आणि प्रशासकीय रिक्त पदे भरणे या मुद्द्यांना प्राधान्य देण्याची गरज पक्षाने व्यक्त केली.
सरकारी शिक्षणाचा दर्जा सुधारण्यासाठी केवळ घोषणा न करता प्रत्यक्ष शाळांमध्ये जाऊन समस्या जाणून घेणे आणि त्यावर सातत्याने पाठपुरावा करणे हा ‘स्कूल ठीक करो’ अभियानाचा उद्देश असल्याचे पक्षाने स्पष्ट केले.
प्रशासनाची बाजूही महत्त्वाची
CJP ने केलेल्या पाहणीतील निष्कर्ष हे पक्षाच्या सामाजिक लेखापरीक्षणावर आधारित आहेत. संबंधित शाळांचे मुख्याध्यापक, दिल्ली सरकारचा शिक्षण विभाग आणि दिल्ली महानगरपालिका यांची या विशिष्ट निष्कर्षांवरील अधिकृत प्रतिक्रिया प्रसिद्धीपत्रकात दिलेली नाही.
त्यामुळे प्रत्येक शाळेच्या स्थितीची प्रशासकीय आणि तांत्रिक पडताळणी होणे आवश्यक आहे.
विशेषतः धोकादायक इमारती आणि विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षेशी संबंधित तक्रारींवर तातडीने तपासणी होणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
विद्यार्थ्यांची सुरक्षितता आणि शिक्षणाचा दर्जा सुधारण्याचे आव्हान
राजधानीतील २० शाळांच्या पाहणीतून अनेक मूलभूत प्रश्न उपस्थित झाल्याचा दावा CJP ने केला आहे. आता संबंधित यंत्रणा या तक्रारींची दखल घेऊन कोणत्या उपाययोजना करतात, याकडे लक्ष लागले आहे.
विद्यार्थ्यांना सुरक्षित इमारती, स्वच्छ परिसर, पिण्याचे पाणी आणि नियमित अध्यापन उपलब्ध करून देणे ही शिक्षण व्यवस्थेची मूलभूत जबाबदारी आहे. या जबाबदारीची पूर्तता कितपत होते, हे प्रत्यक्ष कार्यवाहीतून स्पष्ट होणार आहे.
mymarathi.net
माय मराठी — महाराष्ट्राचा आवाज जगभर

