‘मराठी साहित्याला जागतिक उंची मिळवून देण्यासाठी कसदार, विज्ञानवादी लेखनाची गरज’; साहित्य सम्राटचे २३२ वे ‘शब्द गोड दिवाळी’ कवी संमेलन उत्साहात
पुणे (माय मराठी प्रतिनिधी) :
‘साहित्य ही केवळ मनोरंजनाची बाब नसून समाजाला दिशा देणारी विचारांची चळवळ आहे. मराठी साहित्य जागतिक स्तरावर पोहोचवायचे असेल, तर लेखकांनी आपल्या अक्षरांची उंची वाढवली पाहिजे. कोणी सत्कार करो अथवा न करो, निष्ठेने, सातत्याने, कसदार आणि विज्ञानवादी लेखन केले पाहिजे. यापुढे पुस्तके शिल्लक राहतील की नाही, हे सांगता येणार नाही; मात्र माणूस माणसाबरोबर राहणार आहे. म्हणून आपण जे काही साहित्य निर्माण करू, ते जागतिक दर्जाचे असले पाहिजे,’ असे प्रतिपादन ज्येष्ठ गझलकार म. भा. चव्हाण यांनी केले.
साहित्य सम्राट पुणे आणि साहित्यरत्न अण्णा भाऊ साठे स्मारक समिती यांच्या संयुक्त विद्यमाने नेहरू स्टेडियम, स्वारगेट येथील दलित स्वयंसेवक संघाच्या मुख्यालयात आयोजित २३२ व्या ‘शब्द गोड दिवाळी’ कवी संमेलनाच्या अध्यक्षस्थानावरून ते बोलत होते.
साहित्य सम्राट ही संस्था नव्हे, तर चळवळ!
साहित्य सम्राटचे संस्थापक विनोद अष्टुळ यांच्या साहित्यिक कार्याचा गौरव करताना चव्हाण म्हणाले, ‘विनोद अष्टुळ हे अत्यंत निष्ठेने आणि सातत्याने मराठी भाषेचे कार्यक्रम आयोजित करतात. त्यांनी आतापर्यंत नाबाद २३२ कार्यक्रम घेतले आहेत. साहित्य सम्राट ही केवळ संस्था नसून मराठी साहित्याची चळवळ आहे.’
या व्यासपीठावर जात, धर्म किंवा सामाजिक पार्श्वभूमी न पाहता माणसाच्या साहित्याला महत्त्व दिले जाते. विविध विचारांच्या साहित्यिकांना एकत्र आणण्याचे महत्त्वपूर्ण काम या चळवळीतून सुरू असल्याचे त्यांनी सांगितले.
मराठी साहित्य जागतिक स्तरावर का पोहोचत नाही?
मराठी साहित्याच्या भवितव्याबाबत भाष्य करताना चव्हाण यांनी साहित्यिकांना आत्मपरीक्षण करण्याचे आवाहन केले.
आजच्या पिढीच्या अपेक्षा बदलत आहेत. मराठी साहित्य जागतिक स्तरावर अधिक प्रभावीपणे का पोहोचत नाही, याचा गंभीरपणे विचार करण्याची आवश्यकता आहे. केवळ काल्पनिक आणि मनोरंजनप्रधान लेखनापुरते मर्यादित न राहता वैज्ञानिक दृष्टिकोन, सामाजिक वास्तव आणि मानवी मूल्यांचा वेध घेणारे साहित्य निर्माण झाले पाहिजे, असे त्यांनी सांगितले.
‘आपल्या अक्षरांची उंची वाढवली पाहिजे. सातत्याने भेटण्यात आणि संवाद साधण्यातच जिवंत राहण्याचे भाग्य मिळते,’ असा विचारही त्यांनी मांडला.
काव्य, गीत आणि दिवाळीच्या उत्साहाने रंगले संमेलन
या विशेष वार्षिक कवी संमेलनात विविध सामाजिक, सांस्कृतिक आणि मानवी भावविश्वावर आधारित कविता व गीतांचे सादरीकरण करण्यात आले.
कवी-कवयित्रींच्या विविधांगी रचनांना उपस्थित रसिकांनी उत्स्फूर्त प्रतिसाद दिला. मान्यवरांच्या मार्गदर्शनानंतर झालेल्या काव्य सादरीकरणामुळे संमेलनाला साहित्यिक आणि सांस्कृतिक रंगत प्राप्त झाली.
या कार्यक्रमात सहभागी प्रत्येक कवी-कवयित्रीचा मान्यवरांच्या हस्ते सन्मानपत्र आणि ‘सत्यांश’ दिवाळी विशेषांक देऊन गौरव करण्यात आला.
साहित्यिक आणि मान्यवरांची उपस्थिती
कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी ज्येष्ठ गझलकार म. भा. चव्हाण होते. प्रमुख पाहुण्या म्हणून साहित्यिका सु. भा. लोंढे उपस्थित होत्या.
तसेच ज्येष्ठ ग्रंथपाल सदानंद माळी, दैनिक केसरीचे पत्रकार अमोल भोसले, दलित स्वयंसेवक संघाचे माजी संघप्रमुख दादासाहेब सोनवणे, साहित्य सम्राट पुणेचे संस्थापक विनोद अष्टुळ आणि रानकवी जगदीप वनशिव यांची व्यासपीठावर प्रमुख उपस्थिती होती.
मान्यवरांनी आपल्या भाषणांतून साहित्यिकांच्या कार्याचा गौरव करत नव्या पिढीतील लेखक व कवींना मार्गदर्शन केले.
अनेक कवी-कवयित्रींचा सहभाग
या संमेलनात दशरथ दुनघव, बाबा ठाकूर, शाम गाडे, पार्थ धडे, श्रीराम धडे, श्रीकांत ढोबळे, रमाकांत ढोबळे, अमोल भोसले, खलील शेख, ॲड. रामचंद्र पाचुणकर, सागर सोनवणे, चांगदेव आढागळे, सुनील जोशी, ऊर्मिला पवार, वृंदा गंभीर, प्राजक्ता गंभीर, अरुण घोडके, ॲड. रमाकांत आदमाने, सु. भा. लोंढे, कांचन मून, सुजाता नानेकर, विजय जाधव, सुजित रणदिवे, सदानंद माळी, दादासाहेब सोनवणे, जगदीप वनशिव आणि विनोद अष्टुळ यांच्यासह अनेक साहित्यिकांनी कविता व गीते सादर केली.
कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक विनोद अष्टुळ आणि सुजित रणदिवे यांनी केले. सूत्रसंचालन जगदीप वनशिव यांनी केले, तर दादासाहेब सोनवणे यांनी आभार मानले.
साहित्यिक संवाद, विचारांचे आदानप्रदान आणि काव्य सादरीकरणाच्या माध्यमातून मराठी साहित्याची समृद्ध परंपरा जपण्याचा संदेश या संमेलनातून देण्यात आला.
mymarathi.net
माय मराठी — महाराष्ट्राचा आवाज जगभर

