रणबीर कपूर, सई पल्लवी आणि यश यांच्या बहुचर्चित चित्रपटाला दिवाळीत प्रेक्षकांचा प्रतिसाद; निर्मितीचा खर्च, व्हीएफएक्स आणि बॉक्स ऑफिसच्या गणिताची चर्चा; चित्रपटाला नफा कधी मिळणार?
मुंबई, दि. ९ नोव्हेंबर २०२६ (शरद लोणकर) :
भारतीय चित्रपटसृष्टीतील अत्यंत महत्त्वाकांक्षी चित्रपटांपैकी एक असलेल्या ‘रामायण : पार्ट १’ने प्रदर्शनानंतर पहिल्याच चार दिवसांत जगभरातील बॉक्स ऑफिसवर मोठी कमाई केली आहे. नितेश तिवारी दिग्दर्शित या चित्रपटाने ८ नोव्हेंबरअखेर जगभरात अंदाजे ४९९.२० कोटी रुपयांचा गल्ला जमवला आहे.
दिवाळीच्या काळात प्रदर्शित झालेल्या या चित्रपटाला भारतासह परदेशातील प्रेक्षकांचा प्रतिसाद मिळत आहे. मात्र, चित्रपटाच्या निर्मितीवर हजारो कोटी रुपये खर्च झाल्याच्या चर्चेमुळे केवळ मोठी कमाई करून भागणार नाही, तर निर्मात्यांना खर्चाच्या तुलनेत नफा मिळवण्यासाठी आणखी किती व्यवसाय करावा लागेल, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे.
पहिल्या चार दिवसांत किती कमाई?
बॉक्स ऑफिसचे आकडे संकलित करणाऱ्या सॅकनिल्कच्या ९ नोव्हेंबरच्या सकाळपर्यंत उपलब्ध अंदाजानुसार चित्रपटाच्या भारतातील कमाईचा तपशील पुढीलप्रमाणे आहे.
| दिवस | भारतातील निव्वळ कमाई |
|---|---|
| ५ नोव्हेंबर, गुरुवार | ₹६४.८५ कोटी |
| ६ नोव्हेंबर, शुक्रवार | ₹४८.०५ कोटी |
| ७ नोव्हेंबर, शनिवार | ₹६९.८० कोटी |
| ८ नोव्हेंबर, रविवार | ₹५६.१५ कोटी |
| एकूण | ₹२३८.८५ कोटी |
भारतातील करांसह एकूण तिकीटविक्री सुमारे २८५.२० कोटी रुपये, तर परदेशातील एकूण कमाई अंदाजे २१४ कोटी रुपये नोंदवण्यात आली आहे.
अशाप्रकारे जगभरातील ग्रॉस कलेक्शन ४९९.२० कोटी रुपयांवर पोहोचले आहे. काही वृत्तांतांत परदेशातील अद्ययावत अंदाजानुसार हा आकडा ५०० कोटींच्या पुढे गेल्याचेही म्हटले आहे.
हे सर्व व्यापार विश्लेषकांचे अंदाज असून, अंतिम अधिकृत कमाईत बदल होऊ शकतो.
शुक्रवारी घसरण, शनिवारी पुन्हा उसळी
रामायणने पहिल्या दिवशी भारतात ६४.८५ कोटी रुपयांची निव्वळ कमाई केली. मात्र, दुसऱ्या दिवशी ही कमाई घटून ४८.०५ कोटी रुपयांवर आली.
शनिवारी चित्रपटाने पुन्हा उसळी घेत ६९.८० कोटी रुपये कमावले. पहिल्या चार दिवसांतील ही सर्वाधिक एका दिवसाची भारतीय कमाई ठरली.
रविवारी दिवाळीच्या पार्श्वभूमीवर भारतातील कमाई ५६.१५ कोटी रुपये राहिली.
आता दिवाळीनंतरच्या आठवड्यात चित्रपटाच्या व्यवसायात किती वाढ होते, याकडे चित्रपटसृष्टीचे लक्ष लागले आहे.
चित्रपटाच्या बजेटबाबत हजारो कोटींची चर्चा
‘रामायण’च्या दोन्ही भागांच्या निर्मितीवर एकूण सुमारे ४,००० कोटी रुपये खर्च झाल्याची चर्चा चित्रपटसृष्टीत आहे. त्यानुसार पहिल्या भागाचा खर्च सुमारे २,००० कोटी रुपये असल्याचा अंदाज व्यक्त केला जात आहे.
मात्र, पहिल्या भागासाठी नेमका किती खर्च झाला, व्हीएफएक्स, कलाकारांचे मानधन, जाहिरात आणि वितरणासाठी किती रक्कम खर्च झाली, याचा स्वतंत्र अधिकृत तपशील उपलब्ध नाही.
त्यामुळे चर्चेतील अंदाजित बजेट अंतिम आणि प्रमाणित आकडा मानणे योग्य ठरणार नाही.
नफ्यासाठी ५,००० कोटींची कमाई आवश्यक आहे का?
काही चित्रपट व्यापारतज्ज्ञांच्या मते, मोठ्या बजेटच्या चित्रपटाला त्याच्या खर्चाच्या जवळपास अडीचपट बॉक्स ऑफिस व्यवसाय करण्याची आवश्यकता भासू शकते.
या सर्वसाधारण अंदाजानुसार ‘रामायण : पार्ट १’चा निर्मिती खर्च २,००० कोटी रुपये धरल्यास ५,००० कोटी रुपयांच्या व्यवसायाची चर्चा केली जात आहे.
मात्र, हा कोणताही निश्चित आर्थिक नियम नाही.
चित्रपटगृहात विकल्या जाणाऱ्या प्रत्येक तिकिटाची संपूर्ण रक्कम निर्मात्याला मिळत नाही. त्यामधून कर, चित्रपटगृहांचा हिस्सा, वितरकांचे शुल्क आणि इतर खर्च वजा होतात.
शिवाय, निर्मात्यांना उपग्रह प्रसारण हक्क, ओटीटी हक्क, संगीत हक्क आणि इतर व्यावसायिक करारांतूनही उत्पन्न मिळू शकते.
त्यामुळे ५,००० कोटी रुपयांचे केवळ तिकीटविक्री उत्पन्न मिळाल्याशिवाय चित्रपट नफ्यात येणारच नाही, असा निष्कर्ष काढता येणार नाही.
प्रत्यक्ष नफा किंवा तोटा समजण्यासाठी निर्मिती खर्च आणि विविध हक्कांमधून मिळालेल्या उत्पन्नाचा अधिकृत तपशील आवश्यक आहे.
प्रचंड खर्च नेमका कशावर?
‘रामायण’च्या निर्मितीतील सर्वांत महत्त्वाचा भाग म्हणजे भव्य दृश्यरचना आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर.
अयोध्या, लंका, घनदाट जंगले, पुष्पक विमान आणि रामायणातील विविध पौराणिक प्रसंग मोठ्या पडद्यावर साकारण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर संगणकीय दृश्यप्रक्रिया आणि व्हिज्युअल इफेक्ट्सचा वापर करण्यात आला आहे.
चित्रपटाचे व्हीएफएक्स काम डीएनईजी या आंतरराष्ट्रीय स्तरावर काम करणाऱ्या कंपनीशी संबंधित आहे. ही कंपनी अनेक प्रसिद्ध हॉलिवूड चित्रपटांमधील दृश्यप्रभावांसाठी ओळखली जाते.
भव्य सेट, ऐतिहासिक स्वरूपाची शस्त्रे, वेशभूषा, दागिने, कलादिग्दर्शन, प्रकाशयोजना आणि तांत्रिक मनुष्यबळ यांवरही मोठा खर्च झाल्याचे सांगण्यात येते.
चित्रपटासाठी सुमारे १५० सेट उभारल्याचा आणि रावणाचे सिंहासन, पुष्पक विमान व अन्य वस्तू तयार करण्यावर कोट्यवधी रुपये खर्च झाल्याचा उल्लेख निर्मितीशी संबंधित वृत्तांतांत करण्यात आला आहे.
मात्र, या सर्व खर्चांची स्वतंत्र लेखापरीक्षित माहिती उपलब्ध नाही.
कलाकार आणि संगीतही चर्चेत
चित्रपटात रणबीर कपूरने प्रभू श्रीरामांची, सई पल्लवीने सीतेची, यशने रावणाची आणि रवी दुबेने लक्ष्मणाची भूमिका साकारली आहे.
चित्रपटाचे दिग्दर्शन नितेश तिवारी यांनी केले असून, निर्मितीची धुरा नमित मल्होत्रा यांच्या प्राइम फोकस स्टुडिओजकडे आहे.
संगीतकार ए. आर. रहमान आणि हान्स झिमर यांचा सहभागही या चित्रपटाचे वैशिष्ट्य मानले जाते.
समीक्षकांचा संमिश्र प्रतिसाद
चित्रपटातील भव्य दृश्ये, व्हीएफएक्स आणि रावणाच्या भूमिकेतील यशच्या अभिनयाला अनेक समीक्षकांकडून सकारात्मक प्रतिसाद मिळाला आहे.
जटायूचा प्रसंग आणि पुष्पक विमानाशी संबंधित दृश्यांचीही चर्चा होत आहे.
दुसरीकडे, चित्रपटाची सुमारे तीन तास पंधरा मिनिटांची लांबी, कथानकाचा वेग आणि काही भावनिक प्रसंगांच्या परिणामकारकतेबाबत काही समीक्षकांनी प्रश्न उपस्थित केले आहेत.
त्यामुळे पुढील काही आठवड्यांतील प्रेक्षकांची प्रतिक्रिया चित्रपटाच्या एकूण व्यवसायासाठी महत्त्वाची ठरणार आहे.
पहिल्या भागानंतर दुसऱ्या भागाचेही मोठे आव्हान
रामायणची निर्मिती दोन भागांमध्ये करण्यात आली आहे. त्यामुळे पहिल्या भागाच्या बॉक्स ऑफिसवरील कामगिरीचा पुढील भागाच्या व्यावसायिक अपेक्षांवर परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
निर्मात्यांनी या चित्रपटासाठी मोठ्या प्रमाणावर तांत्रिक गुंतवणूक केली आहे. अशा परिस्थितीत पहिल्या भागाच्या यशाबरोबरच दुसऱ्या भागाला मिळणारा प्रतिसादही संपूर्ण प्रकल्पाच्या आर्थिक गणितात महत्त्वाचा ठरेल.
मोठी कमाई म्हणजे मोठा नफा नव्हे!
‘रामायण : पार्ट १’ने पहिल्या चार दिवसांत जवळपास ५०० कोटी रुपयांची जगभरातील कमाई केली, ही महत्त्वपूर्ण सुरुवात आहे.
मात्र, चित्रपटाच्या प्रचंड बजेटच्या पार्श्वभूमीवर तिकीटविक्री, वितरण, डिजिटल हक्क आणि अन्य उत्पन्न यांची बेरीज झाल्यानंतरच त्याचे आर्थिक यश नेमके किती मोठे आहे, हे स्पष्ट होईल.
दिवाळीनंतरचा आठवडा, प्रेक्षकांचा प्रतिसाद आणि त्यानंतरची कमाई यांवर आता चित्रपटाचे पुढील आर्थिक भवितव्य अवलंबून राहणार आहे.
माय मराठी वृत्तसेवा
महाराष्ट्राचा आवाज जगभर
