आयआयएम बंगळुरूमध्ये ‘ॲक्सिस बँक सेंटर ऑफ इकॉनॉमिक्स’ उभारणार; पदवीपूर्व शिक्षण आणि संशोधनासाठी दोन्ही संस्थांमध्ये करार

बंगळुरूच्या जिगनी येथील नवीन शैक्षणिक संकुलात अर्थशास्त्र अभ्यासकेंद्राची स्थापना; गुणवंत व गरजू विद्यार्थ्यांना शिष्यवृत्ती, प्राध्यापक विकास आणि संशोधनालाही पाठबळ

मुंबई, २७ ऑक्टोबर २०२६ | माय मराठी प्रतिनिधी

अर्थशास्त्रातील पदवीपूर्व शिक्षण, संशोधन आणि विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक विकासाला चालना देण्यासाठी ॲक्सिस बँक आणि इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ मॅनेजमेंट बंगळुरू (आयआयएमबी) यांच्यात सामंजस्य करार करण्यात आला आहे. या करारांतर्गत बंगळुरूजवळील जिगनी येथे विकसित होत असलेल्या आयआयएमबीच्या नवीन संकुलात ‘ॲक्सिस बँक सेंटर ऑफ इकॉनॉमिक्स’ स्थापन करण्यात येणार आहे.

या केंद्राच्या माध्यमातून अर्थशास्त्रातील आधुनिक अभ्यासक्रम, डेटावर आधारित विश्लेषण, संशोधन आणि विद्यार्थ्यांसाठी शिष्यवृत्तीच्या संधी उपलब्ध करून देण्यावर भर दिला जाणार आहे.

मुंबईतील वरळी येथील ॲक्सिस हाऊसमध्ये २६ ऑक्टोबर रोजी या सामंजस्य करारावर स्वाक्षऱ्या करण्यात आल्या.

यावेळी आयआयएम बंगळुरूच्या संचालक मंडळाचे अध्यक्ष डॉ. देवी प्रसाद शेट्टी, ॲक्सिस बँकेचे व्यवस्थापकीय संचालक व मुख्य कार्यकारी अधिकारी अमिताभ चौधरी, आयआयएमबीचे प्रभारी संचालक प्रा. यू. दिनेश कुमार आणि ॲक्सिस बँकेचे वरिष्ठ अधिकारी विजय मुलबागल उपस्थित होते.

जिगनीतील नवीन संकुलात अर्थशास्त्र अभ्यासकेंद्र

आयआयएमबीच्या जिगनी येथील नवीन संकुलात ‘आयआयएमबी–दोराबजी टाटा स्कूल ऑफ अंडरग्रॅज्युएट स्टडीज’ विकसित करण्यात येत आहे.

या संकुलाच्या पहिल्या टप्प्यात उभारण्यात येणाऱ्या एकात्मिक शैक्षणिक आणि प्रशासकीय इमारतीमध्ये अर्थशास्त्र अभ्यासकेंद्र स्थापन करण्यासाठी ॲक्सिस बँक सहकार्य करणार आहे.

या सहकार्याचा उपयोग शैक्षणिक पायाभूत सुविधा उभारणे, प्राध्यापक विकास, संशोधन उपक्रम आणि गरजू तसेच गुणवत्ताधारक विद्यार्थ्यांना शिष्यवृत्ती उपलब्ध करून देण्यासाठी केला जाणार असल्याचे दोन्ही संस्थांनी स्पष्ट केले आहे.

मात्र या प्रकल्पासाठी ॲक्सिस बँकेकडून किती आर्थिक मदत दिली जाणार, किती विद्यार्थ्यांना शिष्यवृत्ती मिळणार आणि अभ्यासकेंद्र पूर्ण क्षमतेने कधी कार्यान्वित होणार, याचा तपशील उपलब्ध माहितीत जाहीर करण्यात आलेला नाही.

अर्थशास्त्राच्या अभ्यासात डेटा सायन्स आणि संगणकीय पद्धतींचा समावेश

प्रस्तावित अभ्यासकेंद्रात पारंपरिक अर्थशास्त्राच्या अध्ययनाबरोबरच संख्यात्मक पद्धती, संगणकीय अध्ययन आणि डेटावर आधारित आर्थिक विश्लेषणाला महत्त्व देण्यात येणार आहे.

बाजारपेठा, व्यवसाय, सामाजिक बदल आणि व्यापक अर्थव्यवस्थेतील गुंतागुंतीचे प्रश्न समजून घेण्यासाठी विद्यार्थ्यांना आधुनिक विश्लेषणात्मक कौशल्ये विकसित करता यावीत, हा या उपक्रमामागील उद्देश असल्याचे संस्थांनी म्हटले आहे.

अर्थशास्त्र आणि डेटा सायन्स यांचा एकत्रित अभ्यास करून आर्थिक धोरणे, बाजारातील बदल आणि विकासाशी संबंधित प्रश्नांचे अनुभवाधारित विश्लेषण करण्यावर भर दिला जाणार आहे.

१२ हजार अर्जदारांमधून ८० विद्यार्थ्यांची निवड

आयआयएमबी–दोराबजी टाटा स्कूल ऑफ अंडरग्रॅज्युएट स्टडीजने ऑगस्ट २०२६ मध्ये आपल्या पहिल्या शैक्षणिक तुकडीचे स्वागत केले.

संस्थेने दिलेल्या माहितीनुसार, डेटा सायन्सेस आणि अर्थशास्त्र या विषयांतील विज्ञान पदवी (ऑनर्स) अभ्यासक्रमांसाठी सुमारे १२ हजार अर्ज प्राप्त झाले होते. त्यातून ८० विद्यार्थ्यांची निवड करण्यात आली.

या पहिल्या तुकडीतील ४० विद्यार्थी अर्थशास्त्र विषयातील पदवी अभ्यासक्रम पूर्ण करणार असून, डेटा सायन्सेस हा उपविषय म्हणून निवडणार आहेत.

प्रस्तावित ॲक्सिस बँक सेंटर ऑफ इकॉनॉमिक्स या विद्यार्थ्यांच्या अध्ययन आणि संशोधनाला पूरक ठरणार असल्याचे संस्थेने नमूद केले आहे.

‘आधुनिक आर्थिक आव्हानांसाठी नवीन कौशल्यांची गरज’ — विजय मुलबागल

ॲक्सिस बँकेचे होलसेल बँक कव्हरेज, कॉर्पोरेट सॅलरी, सस्टेनेबिलिटी आणि सीएसआर विभागाचे समूहप्रमुख विजय मुलबागल यांनी देशातील बदलत्या आर्थिक परिस्थितीत बहुविद्याशाखीय शिक्षण आणि संशोधनाचे महत्त्व अधोरेखित केले.

अर्थशास्त्र, तंत्रज्ञान आणि संशोधन यांची सांगड घालणाऱ्या शैक्षणिक उपक्रमांमुळे विद्यार्थ्यांना आधुनिक आर्थिक आव्हानांचा अभ्यास करण्यासाठी आवश्यक कौशल्ये विकसित करता येतील, असे त्यांनी सांगितले.

या सहकार्याच्या माध्यमातून पदवीपूर्व शिक्षणाला संशोधनाची जोड देण्याचा प्रयत्न असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले.

‘विद्यार्थी आणि प्राध्यापकांसाठी संशोधनाच्या नव्या संधी’ — प्रा. दिनेश कुमार

आयआयएमबीचे प्रभारी संचालक प्रा. यू. दिनेश कुमार यांनी अर्थशास्त्र हा व्यवसाय, बाजारपेठा आणि सामाजिक घडामोडी समजून घेण्यासाठी महत्त्वाचा विषय असल्याचे सांगितले.

आधुनिक अर्थशास्त्राच्या अध्ययनात संख्यात्मक आणि गुणात्मक संशोधन पद्धतींबरोबरच डेटाचे विश्लेषण आणि आंतरविद्याशाखीय दृष्टिकोन आवश्यक बनत असल्याचे त्यांनी नमूद केले.

नवीन अभ्यासकेंद्रामुळे विद्यार्थ्यांना आणि प्राध्यापकांना संशोधनासाठी आवश्यक पायाभूत सुविधा आणि शैक्षणिक संधी उपलब्ध होतील, अशी अपेक्षा त्यांनी व्यक्त केली.

शिष्यवृत्ती आणि संशोधनाच्या अंमलबजावणीकडे लक्ष

देशातील उच्च शिक्षणसंस्थांमध्ये उद्योग आणि शैक्षणिक संस्थांमधील सहकार्य वाढत असताना या करारामुळे अर्थशास्त्रातील पदवीपूर्व शिक्षणासाठी नवीन सुविधा उपलब्ध होण्याची अपेक्षा आहे.

मात्र अशा सहकार्याचे मूल्यमापन करताना प्रत्यक्ष उपलब्ध होणाऱ्या शिष्यवृत्ती, संशोधन प्रकल्पांची गुणवत्ता, विद्यार्थ्यांना मिळणाऱ्या संधी आणि शैक्षणिक स्वायत्तता या बाबीही महत्त्वाच्या ठरतात.

विशेषतः गुणवत्ताधारक आणि आर्थिकदृष्ट्या गरजू विद्यार्थ्यांसाठी किती शिष्यवृत्ती उपलब्ध करून दिल्या जातात, त्यांची निवड कोणत्या निकषांवर होते आणि आर्थिक मदतीचा वापर कशासाठी केला जातो, याची पारदर्शक माहिती महत्त्वाची ठरेल.

ॲक्सिस बँक आणि आयआयएम बंगळुरू यांच्यातील या करारामुळे अर्थशास्त्र व डेटा सायन्सच्या पदवीपूर्व शिक्षणाला नवे पाठबळ मिळण्याची अपेक्षा असली, तरी त्याचे प्रत्यक्ष शैक्षणिक परिणाम अभ्यासकेंद्र कार्यान्वित झाल्यानंतरच स्पष्ट होणार आहेत.

स्रोत : ॲक्सिस बँक आणि आयआयएम बंगळुरू यांनी २६ ऑक्टोबर २०२६ रोजी जाहीर केलेली माहिती.

संपादकीय नोंद : प्रस्तावित अभ्यासकेंद्र, आर्थिक सहकार्य आणि शिष्यवृत्तीविषयक माहिती संबंधित संस्थांच्या निवेदनावर आधारित आहे. आर्थिक योगदानाची रक्कम आणि शिष्यवृत्तींचा संख्यात्मक तपशील उपलब्ध माहितीत नमूद केलेला नाही.