‘आधुनिक भारताच्या प्रगतीचा पाया पंडित नेहरूंनी रचला; महात्मा फुलेंच्या पाठीशी लहुजी वस्ताद खंबीरपणे उभे राहिले’ — उल्हासदादा पवार
पुणे, दि. १५ नोव्हेंबर २०२६ (माय मराठी वृत्तसेवा) :
भारताचे पहिले पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू आणि आद्यक्रांतीगुरू लहुजी वस्ताद साळवे यांच्या जयंतीनिमित्त पुणे शहर जिल्हा काँग्रेस कमिटीच्या वतीने शनिवार, १४ नोव्हेंबर रोजी काँग्रेस भवन येथे दोन्ही महापुरुषांना अभिवादन करण्यात आले.
काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते उल्हासदादा पवार, पुणे शहर काँग्रेस पश्चिम विभागाच्या अध्यक्षा दीप्ती चवधरी आणि पूर्व विभागाचे अध्यक्ष प्रशांत जगताप यांच्या हस्ते प्रतिमांना पुष्पहार अर्पण करण्यात आले.
यावेळी उपस्थित पदाधिकारी व कार्यकर्त्यांनी पंडित नेहरू यांच्या राष्ट्रउभारणीतील योगदानाचे आणि लहुजी वस्ताद साळवे यांच्या सामाजिक समता व क्रांतिकार्याचे स्मरण केले.
‘देशाच्या प्रगतीचा पाया नेहरूंनी रचला’ — उल्हासदादा पवार
यावेळी बोलताना उल्हासदादा पवार यांनी पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्या स्वातंत्र्यलढ्यातील योगदानाचा आणि स्वतंत्र भारताच्या उभारणीतील कार्याचा आढावा घेतला.
स्वातंत्र्य चळवळीदरम्यान नेहरूंना अनेक वर्षे तुरुंगवास भोगावा लागला. या काळात त्यांनी विपुल साहित्यनिर्मिती केली. ‘डिस्कव्हरी ऑफ इंडिया’, जागतिक इतिहासावरील लेखन आणि आत्मचरित्राच्या माध्यमातून त्यांनी आपले विचार मांडले, असे पवार यांनी सांगितले.
नेहरू हे केवळ राजकीय नेते नव्हते, तर साहित्यिक आणि दूरदृष्टी असलेले विचारवंतही होते, असे त्यांनी नमूद केले.
स्वातंत्र्यानंतर भारताच्या आधुनिक विकासासाठी नेहरूंनी शिक्षण, विज्ञान, लोकशाही व्यवस्था आणि सामाजिक सुधारणांना महत्त्व दिले. देशाच्या आजच्या प्रगतीचा पाया त्यांच्या काळात रचला गेला, असे मत पवार यांनी व्यक्त केले.
नेहरूंकडे मोठे राजकीय बहुमत असूनही त्यांनी मनमानी कारभार केला नाही. त्यांच्याकडे वैचारिक प्रगल्भता होती. सर्वसामान्य नागरिकांचे जीवनमान उंचावण्यासाठी भूमिसुधारणा आणि सामाजिक परिवर्तनाला त्यांनी प्राधान्य दिले, असेही पवार म्हणाले.
‘नेहरूंनी देशासाठी १९६ कोटी रुपयांची संपत्ती दिली’
पंडित नेहरू यांच्या त्यागाचा उल्लेख करताना, स्वातंत्र्यप्राप्तीच्या काळात त्यांनी देशासाठी १९६ कोटी रुपयांची संपत्ती दिल्याचा दावा उल्हासदादा पवार यांनी आपल्या भाषणात केला.
नेहरू यांच्या राष्ट्रउभारणीतील योगदानामुळे त्यांना आधुनिक भारताच्या निर्मितीतील प्रमुख शिल्पकार मानले जाते, असे पवार यांनी सांगितले.
‘महात्मा फुलेंच्या पाठीशी लहुजी वस्ताद उभे राहिले’
आद्यक्रांतीगुरू लहुजी वस्ताद साळवे यांच्या कार्याचे स्मरण करताना उल्हासदादा पवार यांनी त्यांच्या क्रांतिकार्याबरोबरच सामाजिक सुधारणांमधील योगदानाचा उल्लेख केला.
ब्रिटिश सत्तेविरोधातील संघर्षासाठी क्रांतिकारकांना प्रेरणा देण्यात लहुजी वस्ताद यांची महत्त्वाची भूमिका होती, असे पवार म्हणाले.
महात्मा ज्योतिराव फुले यांनी मुलींच्या आणि बहुजन समाजाच्या शिक्षणासाठी कार्य सुरू केले, तेव्हा त्यांना तत्कालीन समाजातील काही घटकांच्या विरोधाचा सामना करावा लागला.
अशा परिस्थितीत लहुजी वस्ताद साळवे यांनी महात्मा फुले यांच्या पाठीशी खंबीरपणे उभे राहत त्यांच्या संरक्षणाची भूमिकाही बजावली, असे पवार यांनी सांगितले.
शिक्षण, सामाजिक समता आणि अन्यायाविरोधातील संघर्ष हा दोन्ही महापुरुषांच्या कार्यातून मिळणारा महत्त्वाचा संदेश असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
काँग्रेसचे पदाधिकारी व कार्यकर्ते उपस्थित
या कार्यक्रमाला काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते उल्हासदादा पवार, दीप्ती चवधरी, प्रशांत जगताप, प्रदेश प्रवक्ते गोपाळ तिवारी, अविनाश बागवे, द. स. पोळेकर, सुरेश कांबळे, आबा जगताप, सुरेश नांगरे, विकास देशपांडे, वैशाली धिमधिमे, आदिती गायकवाड, विक्रम शहाणे, चेतन आगरवाल, हर्षद हांडे, मारुती माने, आशिष व्यवहारे, अजित ढोबळे, संदीप ताम्हणकर, अण्णा गोसावी, संजय मानकर आणि अरुण गायकवाड यांच्यासह कार्यकर्ते उपस्थित होते.
पंडित नेहरू यांच्या लोकशाहीवादी विचारांचे आणि लहुजी वस्ताद साळवे यांच्या सामाजिक समतेच्या कार्याचे स्मरण करत कार्यक्रमाची सांगता करण्यात आली.
माय मराठी — महाराष्ट्राचा आवाज जगभर
