६७९ ब्रँडच्या किमती ५० टक्क्यांहून अधिक घटल्या; काही औषधांच्या दरात तब्बल ९६.४५ टक्के कपात; रुग्ण आणि त्यांच्या कुटुंबांची वर्षाला ३,५४० कोटी रुपयांची बचत होण्याचा केंद्र सरकारचा अंदाज
नवी दिल्ली, दि. ९ नोव्हेंबर २०२६ (माय मराठी वृत्तसेवा) :
कर्करोगासारख्या गंभीर आजारावरील उपचारांचा खर्च कमी करण्याच्या दृष्टीने केंद्र सरकारने महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. राष्ट्रीय औषध मूल्य निर्धारण प्राधिकरणाने (एनपीपीए) कर्करोगविरोधी १३७ औषधांच्या कमाल किरकोळ किमतीवरील व्यापारी नफ्याला मर्यादा घातली असून, त्याअंतर्गत १,३६४ औषध फॉर्म्युलेशन्सचे सुधारित कमाल किरकोळ दर (एमआरपी) आज, सोमवार ९ नोव्हेंबरपासून लागू झाले आहेत.
या निर्णयामुळे कर्करोगाच्या उपचारासाठी महागडी औषधे खरेदी करणाऱ्या रुग्णांना मोठा आर्थिक दिलासा मिळण्याची अपेक्षा आहे. केंद्र सरकारच्या माहितीनुसार, या दरकपातीमुळे ग्राहकांची वर्षाला अंदाजे ३,५४०.३८ कोटी रुपयांची बचत होऊ शकते.
विशेष म्हणजे, ६७९ औषध ब्रँडच्या किमतीत ५० टक्क्यांहून अधिक कपात झाली असून, एका औषधाच्या कमाल किरकोळ किमतीत सर्वाधिक ९६.४५ टक्के घट नोंदविण्यात आली आहे.
८५ औषध कंपन्यांकडून सुधारित दर जाहीर
केंद्रीय रसायन आणि खते मंत्रालयाच्या औषधनिर्माण विभागाने दिलेल्या माहितीनुसार, ८ नोव्हेंबरपर्यंत देशातील ८५ औषधनिर्मिती कंपन्यांनी कर्करोगविरोधी १२१ औषधांशी संबंधित १,३६४ फॉर्म्युलेशन्सचे सुधारित दर जाहीर केले आहेत.
या योजनेत एकूण १३७ औषधांचा समावेश करण्यात आला आहे. त्यापैकी १२१ औषधांशी संबंधित फॉर्म्युलेशन्सचे सुधारित दर कंपन्यांनी सादर केले आहेत.
औषधाचे नाव, मात्रा, प्रकार, पॅकिंग आणि ब्रँड यानुसार औषधांच्या किमती वेगवेगळ्या असू शकतात. त्यामुळे सर्व औषधांच्या दरात एकसारखी कपात झालेली नाही.
६७९ ब्रँडच्या किमती निम्म्याहून अधिक कमी
केंद्र सरकारच्या माहितीनुसार, या निर्णयामुळे ६७९ औषध ब्रँडच्या कमाल किरकोळ किमतीत ५० टक्क्यांहून अधिक घट झाली आहे.
काही औषधांच्या किमतीत अत्यंत मोठी कपात नोंदविण्यात आली असून, सर्वाधिक कपात ९६.४५ टक्क्यांपर्यंत आहे.
मात्र, ही सर्वाधिक कपात विशिष्ट औषध किंवा ब्रँडसंदर्भातील असून, सर्व १,३६४ फॉर्म्युलेशन्सच्या किमती ९६ टक्क्यांनी कमी झालेल्या नाहीत.
औषधांच्या किमती कमी करण्याचा निर्णय कसा झाला?
केंद्र सरकारच्या आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयांतर्गत आरोग्यसेवा महासंचालनालयाने १७ ऑक्टोबर २०२६ रोजी तज्ज्ञ समिती स्थापन केली होती.
या समितीच्या शिफारशींनुसार राष्ट्रीय औषध मूल्य निर्धारण प्राधिकरणाने कर्करोगविरोधी औषधांच्या कमाल किरकोळ किमतीवरील व्यापारी लाभांशाला मर्यादा घालण्याचा निर्णय घेतला.
औषधनिर्माता कंपनीपासून वितरक आणि किरकोळ विक्रेत्यांपर्यंतच्या विक्री प्रक्रियेत असणारा व्यापारी नफा नियंत्रित करून रुग्णांवरील आर्थिक भार कमी करणे, हा या निर्णयामागील प्रमुख उद्देश आहे.
कोणत्या प्रकारच्या औषधांना फायदा?
या उपाययोजनेत विविध प्रकारच्या कर्करोगांवरील उपचारासाठी वापरल्या जाणाऱ्या औषधांचा समावेश आहे.
यामध्ये काही इम्युनोथेरपी औषधे, तसेच बिव्हॅसिझुमॅब (Bevacizumab), डेनोसुमॅब (Denosumab) आणि पेगफिलग्रास्टिम (Pegfilgrastim) यांसारख्या औषधांचा समावेश आहे.
या औषधांचा वापर विविध कर्करोगांवरील उपचारांमध्ये किंवा उपचारांदरम्यान उद्भवणाऱ्या काही गुंतागुंतींवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी केला जातो.
नेमका कोणता ब्रँड आणि कोणती मात्रा सुधारित दरांच्या यादीत आहे, याची पडताळणी रुग्णांनी करावी.
वर्षाला ३,५४० कोटी रुपयांची बचत अपेक्षित
कर्करोगाच्या उपचारांमध्ये औषधांचा खर्च अनेक रुग्णांसाठी मोठे आर्थिक आव्हान ठरतो.
काही औषधांचा दीर्घकाळ वापर करावा लागतो. त्यामुळे एका औषधाच्या किमतीत झालेली कपातही उपचारांच्या एकूण खर्चावर परिणाम करू शकते.
केंद्र सरकारच्या अंदाजानुसार, या निर्णयामुळे औषधे खरेदी करणाऱ्या ग्राहकांची एकत्रित वार्षिक बचत ३,५४०.३८ कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचू शकते.
हा अपेक्षित बचतीचा अंदाज असून, प्रत्यक्ष बचत औषधांची विक्री आणि वापर यांवर अवलंबून असेल.
मेडिकल स्टोअर आणि रुग्णालयांना अधिक दर आकारता येणार नाहीत
आजपासून लागू झालेल्या सुधारित एमआरपीपेक्षा अधिक किंमत कोणत्याही औषध विक्रेत्याला किंवा रुग्णालयातील फार्मसीला आकारता येणार नाही.
रुग्णांनी औषधे खरेदी करताना त्यांच्या पॅकिंगवरील कमाल किरकोळ किंमत तपासावी.
तसेच औषधासाठी आकारण्यात आलेली रक्कम सुधारित अधिकृत दराशी जुळते का, याची खात्री करावी.
औषध कंपन्यांनी सुधारित दरांची यादी उपलब्ध करून देणे आणि रुग्णालये व औषध विक्रेत्यांनी या दरांचे पालन करणे आवश्यक आहे.
तुमच्या औषधाची नवी किंमत कशी तपासाल?
कर्करोगावरील औषधांच्या सुधारित किमती तपासण्यासाठी केंद्र सरकारने नागरिकांना ऑनलाइन सुविधा उपलब्ध करून दिली आहे.
ग्राहक राष्ट्रीय औषध मूल्य निर्धारण प्राधिकरणाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर जाऊन संबंधित औषधाची सुधारित किंमत पाहू शकतात.
अधिकृत संकेतस्थळ : www.nppa.gov.in
याशिवाय ‘फार्मा सही दाम’ (Pharma Sahi Daam) या मोबाइल ॲपच्या माध्यमातूनही औषधांच्या किमतींची पडताळणी करता येते.
औषधाचे नाव, ब्रँड, मात्रा आणि पॅकिंग यांची अचूक जुळवणी करून किंमत तपासणे महत्त्वाचे आहे.
जादा पैसे आकारल्यास कुठे तक्रार कराल?
कर्करोगविरोधी औषधांसाठी सुधारित कमाल किरकोळ किमतीपेक्षा अधिक पैसे आकारले जात असल्यास ग्राहक तक्रार नोंदवू शकतात.
त्यासाठी ‘फार्मा जन समाधान’ (Pharma Jan Samadhan) या तक्रार निवारण पोर्टलचा वापर करता येईल.
याशिवाय एनपीपीएच्या हेल्पलाइनवरही संपर्क साधता येतो.
एनपीपीए हेल्पलाइन : 1800-111-255
तक्रार करताना औषधाचे नाव, पॅकिंग, खरेदीची पावती आणि आकारलेली रक्कम यांचा तपशील जवळ ठेवणे उपयुक्त ठरेल.
कर्करोग रुग्णांसाठी महत्त्वाचा दिलासा
कर्करोगाच्या उपचारांदरम्यान औषधांवर मोठा खर्च करावा लागणाऱ्या रुग्णांना या निर्णयामुळे दिलासा मिळण्याची अपेक्षा आहे.
तथापि, प्रत्येक रुग्णाला होणारी बचत ही त्याच्या उपचारातील औषधे, त्यांचा ब्रँड, मात्रा आणि उपचाराच्या कालावधीवर अवलंबून असेल.
औषधांच्या किमती कमी झाल्या म्हणून रुग्णांनी डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय औषध किंवा त्याची मात्रा बदलू नये.
केंद्र सरकारच्या या निर्णयामुळे कर्करोगाच्या औषधांच्या किमतीत मोठी घट झाली असून, रुग्ण आणि त्यांच्या कुटुंबांवरील आर्थिक भार कमी होण्याची अपेक्षा आहे. सुधारित दर आजपासून लागू झाल्याने नागरिकांनी औषधे खरेदी करताना नवी एमआरपी अवश्य तपासावी.
माय मराठी वृत्तसेवा
महाराष्ट्राचा आवाज जगभर
