पेट्रोल गाडीचे इलेक्ट्रिकमध्ये रूपांतर कायदेशीर; मात्र प्रमाणित किट, अधिकृत बसवणी आणि RTO नोंदी आवश्यक — स्वस्त रूपांतराच्या जाहिरातींमागील वास्तव जाणून घ्या
पुणे |
पेट्रोलच्या वाढत्या खर्चातून सुटका मिळवण्यासाठी अनेक वाहनधारक इलेक्ट्रिक वाहनांचा पर्याय विचारात घेत आहेत. याच पार्श्वभूमीवर जुन्या पेट्रोल गाड्यांचे इलेक्ट्रिक वाहनांमध्ये रूपांतर करून देण्याचे दावेही चर्चेत आहेत. मात्र असे रूपांतर खरोखर शक्य आहे का, त्यासाठी कायदेशीर परवानगी मिळते का आणि ग्राहकांना त्याचा आर्थिक फायदा होतो का, हे प्रश्न महत्त्वाचे ठरत आहेत.
तांत्रिकदृष्ट्या शक्य; पण नियमांचे पालन बंधनकारक
पेट्रोल किंवा डिझेल इंजिन काढून त्याऐवजी इलेक्ट्रिक मोटर, बॅटरी, कंट्रोलर आणि आवश्यक विद्युत यंत्रणा बसवण्याच्या प्रक्रियेला ‘ईव्ही रेट्रोफिटमेंट’ असे म्हणतात.
केंद्र सरकारच्या मोटार वाहन नियमांनुसार निर्धारित अटींवर अशा रूपांतराची तरतूद आहे. मात्र त्यासाठी संबंधित वाहनप्रकाराला अनुरूप, मान्यताप्राप्त चाचणी संस्थेकडून प्रमाणित केलेले किट वापरणे आवश्यक आहे.
कोणत्याही गॅरेजमध्ये रूपांतर करून घेणे धोकादायक
केवळ पेट्रोल इंजिन काढून इलेक्ट्रिक मोटर बसवली म्हणजे गाडी कायदेशीर इलेक्ट्रिक वाहन ठरत नाही.
किटची मान्यता, संबंधित मॉडेलशी सुसंगतता, अधिकृत बसवणी आणि प्रादेशिक परिवहन कार्यालयाच्या नियमानुसार नोंदणीतील बदल आवश्यक आहेत.
अशा प्रक्रियेशिवाय वाहन रस्त्यावर वापरल्यास कायदेशीर आणि विम्यासंबंधी अडचणी निर्माण होऊ शकतात.
रूपांतराचा खर्चही मोठा
बॅटरी हा इलेक्ट्रिक रूपांतरातील सर्वाधिक खर्चिक घटकांपैकी एक आहे. गाडीचे मॉडेल, बॅटरी क्षमता, अपेक्षित रेंज आणि प्रमाणित किट यानुसार खर्च बदलतो.
उद्योगविषयक अंदाजानुसार लहान कारच्या रूपांतरासाठी साधारण चार ते सहा लाख रुपये खर्च येऊ शकतो. त्यामुळे जुन्या गाडीचे रूपांतर करणे नवीन इलेक्ट्रिक वाहन खरेदी करण्यापेक्षा खरोखर फायदेशीर ठरेल का, याचा स्वतंत्र हिशेब करणे गरजेचे आहे.
कमी खर्चात रूपांतराच्या दाव्यांची खात्री करा
ग्राहकांनी केवळ जाहिरात किंवा तोंडी आश्वासनावर विश्वास ठेवू नये.
रूपांतर करणाऱ्या संस्थेकडे संबंधित वाहन मॉडेलसाठी मान्यताप्राप्त किट आहे का, बसवणीसाठी अधिकृत केंद्र आहे का, बॅटरीची लेखी हमी किती आहे आणि RTO कागदपत्रांची जबाबदारी कोण घेणार, याची चौकशी करावी.
रूपांतरानंतर वाहनाची सुरक्षितता, बॅटरीची प्रत्यक्ष रेंज, चार्जिंग सुविधा आणि देखभालीचा खर्चही तपासावा.
RTO आणि विमा कंपनीची खात्री महत्त्वाची
रूपांतरासाठी पैसे देण्यापूर्वी संबंधित RTO कडून वाहनाच्या मॉडेलसाठी लागू प्रक्रिया आणि कागदपत्रांची माहिती घ्यावी. विमा कंपनीकडूनही रूपांतरानंतरच्या संरक्षणाबाबत लेखी स्पष्टता मिळवावी.
ग्राहकांसाठी महत्त्वाचा इशारा
पेट्रोल गाडीचे इलेक्ट्रिक वाहनात रूपांतर ही फसवी संकल्पना नाही. मात्र प्रत्येक कंपनीचा दावा, प्रत्येक किट आणि प्रत्येक वाहनाचे रूपांतर अधिकृत असेलच असे नाही.
म्हणूनच लाखो रुपये खर्च करण्यापूर्वी किटची मान्यता, वाहनाची पात्रता, RTO प्रक्रिया, विमा आणि एकूण खर्च यांची खात्री करणे आवश्यक आहे.
स्वस्त इलेक्ट्रिक गाडीच्या मोहात पडण्याऐवजी सुरक्षित आणि कायदेशीर रूपांतरालाच प्राधान्य द्या!
