‘धरणातील पाणीसाठा, कालव्यातील विसर्ग आणि पुण्याच्या वाट्याचा संपूर्ण हिशेब जाहीर करा’; पाणीकपातीचा निर्णय रद्द करण्याची साईनाथ बाबर यांची मागणी
पुणे, १७ ऑक्टोबर २०२६ | माय मराठी वृत्तसेवा : पुणे शहरातील नागरिकांवर पाणीकपात लादण्याची घोषणा केली जात असतानाच दुसरीकडे कालव्यातून मोठ्या प्रमाणावर पाणी वाहत असल्याचे चित्र समोर आले आहे. या पार्श्वभूमीवर पुण्याच्या पाणीवाटप आणि नियोजनावर महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेने गंभीर प्रश्न उपस्थित केले आहेत. पुणेकरांना पाण्याचा काटकसरीने वापर करण्याचे आवाहन करणाऱ्या प्रशासनाने कालव्यातून नेमके किती पाणी, कोणत्या भागासाठी आणि कोणत्या उद्देशाने सोडले जात आहे, याचा संपूर्ण हिशेब सार्वजनिक करावा, अशी मागणी मनसेचे साईनाथ बाबर यांनी केली आहे.
‘पुणेकरांनी पाणीकपात सहन करायची आणि कालवा भरून वाहायचा?’
पुण्यातील पाण्याच्या नियोजनावर आक्षेप घेत बाबर यांनी प्रशासनाला थेट सवाल केला आहे.
एकीकडे पुणेकरांवर पाणीकपात लादण्याची घोषणा केली जात आहे, तर दुसरीकडे कालवा भरून वाहत असल्याचे दिसते. अशा परिस्थितीत शहरातील नागरिकांना कमी पाणी देण्यामागील नेमकी कारणे काय, हे प्रशासनाने स्पष्ट करावे, अशी त्यांची मागणी आहे.
मात्र कालव्यातून मोठ्या प्रमाणावर पाणी वाहत असल्याचे दृश्य हे स्वतःहून पाण्याची नासाडी होत असल्याचा पुरावा ठरत नाही. त्या पाण्याचा मंजूर विसर्ग, गंतव्यस्थान आणि प्रत्यक्ष वापर यांची अधिकृत माहिती समोर येणे आवश्यक आहे.
‘धरणे भरली असताना पुण्याला पाणी का पुरत नाही?’
पावसाळ्यानंतर धरणसाखळीत जमा झालेल्या पाण्याच्या पार्श्वभूमीवर पुण्याच्या दीर्घकालीन पाणीपुरवठ्याचे नियोजन नेमके कसे केले जाते, असा प्रश्नही उपस्थित होत आहे.
धरणे भरल्याचे चित्र असतानाही पुणेकरांवर पाणीकपातीची वेळ का येते, याचा हिशेब जनतेला समजला पाहिजे, अशी मनसेची भूमिका आहे.
धरणाचा एखाद्या दिवशीचा पूर्ण भरलेला साठा आणि पुढील उन्हाळ्यापर्यंत शहर, शेती व इतर गरजांसाठी उपलब्ध असलेले पाणी या दोन वेगळ्या बाबी आहेत. त्यामुळे पाणीकपातीचे कारण स्पष्ट करताना पाऊस, सद्यस्थितीतील साठा, दररोजची उचल, कालव्यातील विसर्ग आणि पुढील महिन्यांचा अंदाज प्रशासनाने जाहीर करणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
‘शेतीच्या पाण्याला विरोध नाही; दोघांच्या गरजांचा समतोल राखा’
मनसेने शेतीला पाणी देण्यास विरोध नसल्याचे स्पष्ट केले आहे.
पुणे शहरातील नागरिक आणि ग्रामीण भागातील शेतकरी यांच्यात पाण्यावरून संघर्ष निर्माण होऊ नये, अशी भूमिका बाबर यांनी मांडली.
शहराला पिण्यासाठी पाणी आणि शेतकऱ्यांना शेतीसाठी आवश्यक पाणी मिळाले पाहिजे. या दोन्ही गरजांचा विचार करून शासनाने पारदर्शक आणि योग्य पाणीवाटप करावे, अशी त्यांची मागणी आहे.
पाणीकपातीचा निर्णय आणि कालव्यातील विसर्ग जाहीर करण्याची मागणी
साईनाथ बाबर यांनी प्रशासनासमोर पाच प्रमुख मागण्या ठेवल्या आहेत.
१. पुण्यात पाणीकपात करण्यामागील कारणे आणि त्यासंबंधीचा अधिकृत निर्णय सार्वजनिक करावा.
२. कालव्यातून सध्या किती पाणी सोडले जात आहे, ते कोणत्या भागात आणि कोणत्या कारणासाठी वापरले जात आहे, याचा तपशील द्यावा.
३. धरणसाखळीतील उपलब्ध पाणीसाठा, पुण्यासाठी राखीव पाणी आणि शेतीसाठी होणारे वाटप याची आकडेवारी जाहीर करावी.
४. मुख्यमंत्र्यांनी पिण्याच्या पाण्याला प्राधान्य देण्याबाबत जाहीर केलेल्या भूमिकेची अंमलबजावणी कशी होत आहे, ते स्पष्ट करावे.
५. पुणेकरांच्या पिण्याच्या पाण्याला प्राधान्य देऊन पाणीकपातीचा निर्णय रद्द करावा.
‘पाणी नियोजनाबाबत मौन मान्य नाही’
पुणेकरांना पाण्याचा काटकसरीने वापर करण्यास सांगणे आणि प्रत्यक्ष पाणीवाटपाच्या निर्णयांबाबत जनतेला पुरेशी माहिती न देणे योग्य नाही, अशी टीका बाबर यांनी केली.
प्रशासनाने कालव्याचा विसर्ग, पाणीवाटपाचे आदेश आणि पुणे शहरासाठी केलेल्या नियोजनाची माहिती तातडीने जाहीर करावी, अशी मागणी त्यांनी केली.
पुणेकरांच्या प्रश्नांना प्रशासन उत्तर देणार का?
पुणे शहराच्या पाणीपुरवठ्याचा प्रश्न हा केवळ धरणातील पाणीसाठ्यापुरता मर्यादित नाही. शहराची वाढती मागणी, पाण्याची गळती, वितरणातील त्रुटी, शेतीसाठी मंजूर पाणीवाटप आणि पुढील महिन्यांचे नियोजन यांचाही त्यात समावेश आहे.
या पार्श्वभूमीवर मनसेने उपस्थित केलेल्या प्रश्नांवर महापालिका आणि जलसंपदा विभागाकडून अधिकृत आकडेवारीसह स्पष्टीकरण मिळणे आवश्यक आहे.
‘पुणेकरांनी पाणीकपात सहन करायची आणि प्रशासनाने पाणीवाटपाचा हिशेब द्यायचा नाही, हे मान्य होणार नाही. उपलब्ध पाण्याचे योग्य नियोजन करून पुणेकरांना दिलासा द्यावा,’ अशी मागणी साईनाथ बाबर यांनी केली आहे.
