नवी दिल्ली-आगामी काळात विमान प्रवास महाग होऊ शकतो, कारण एव्हिएशन टर्बाइन इंधन (ATF) महाग झाल्यामुळे देशातील प्रमुख विमान कंपन्यांचा ऑपरेशन खर्च (चालवण्याचा खर्च) 20% पर्यंत वाढला आहे.एअर इंडिया, इंडिगो आणि स्पाइसजेट सारख्या मोठ्या विमान कंपन्यांच्या ‘फेडरेशन ऑफ इंडियन एअरलाइन्स’ (FIA) या संघटनेने नागरी विमान वाहतूक मंत्रालयाला पाठवलेल्या एका अहवालात मदतीची मागणी केली आहे.
FIA ने सांगितले की, जेट इंधन महाग झाल्यामुळे देशांतर्गत विमान कंपन्यांसमोर कामकाज सुरू ठेवणे कठीण झाले आहे. परिस्थिती इतकी बिकट आहे की, कंपन्या ऑपरेशन्स थांबवण्याच्या किंवा आपली विमाने उभी करण्याच्या मार्गावर पोहोचल्या आहेत.एफआयएनुसार, आंतरराष्ट्रीय आणि देशांतर्गत क्षेत्रातील इंधनाच्या किमतींमधील मोठ्या फरकामुळे एअरलाइन्सचे नेटवर्क आर्थिकदृष्ट्या अस्थिर झाले आहे. पूर्वी एअरलाइन्सच्या एकूण परिचालन खर्चात इंधनाचा वाटा 40% होता, जो आता वाढून 60% पर्यंत पोहोचला आहे.
एअरलाइन्सने 11% उत्पादन शुल्क (एक्साइज ड्यूटी) रद्द करण्याची मागणी केली
फेडरेशनने सरकारसमोर तीन प्रमुख मागण्या ठेवल्या आहेत:
एटीएफवर लागू असलेली 11% उत्पादन शुल्क सध्या स्थगित करण्यात यावे.
प्रमुख राज्यांमध्ये एव्हिएशन इंधनावर लागणारा व्हॅट (VAT) कमी करण्यात यावा.
कोविड-19 नंतर 2022 मध्ये सुरू करण्यात आलेली ‘क्रूड ब्रेंट प्राइसिंग मेकॅनिझम’ पुन्हा लागू करण्यात यावी.
असोसिएशनने इशारा दिला आहे की, जर या समस्यांचे निराकरण झाले नाही, तर एअरलाइन्सना त्यांची क्षमता कमी करावी लागेल आणि विमानांची संख्या घटवावी लागेल, ज्यामुळे प्रवासी आणि कनेक्टिव्हिटीवर थेट परिणाम होईल.
इराण युद्ध सुरू झाल्यानंतर कच्च्या तेलाचे दर 45.5% नी वाढले
अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धामुळे कच्च्या तेलाच्या किमती 28 फेब्रुवारीपासून आतापर्यंत 45.5% वाढल्या आहेत. मात्र, सरकारने देशांतर्गत उड्डाणांसाठी ATF च्या किमतीतील वाढ 25% पर्यंत मर्यादित ठेवली होती. त्यामुळे एप्रिलमध्ये तेल कंपन्यांनी (OMCs) देशांतर्गत ATF च्या किमती केवळ 9.2% नी वाढवल्या, परंतु आंतरराष्ट्रीय ऑपरेशन्ससाठी ही वाढ खूप जास्त होती.
आंतरराष्ट्रीय विमानांसाठी इंधन ₹73 नी महागले
आकडेवारीनुसार, देशांतर्गत ATF च्या किमतीतील वाढ ₹15 प्रति लिटरपर्यंत मर्यादित ठेवण्यात आली होती, तर आंतरराष्ट्रीय ATF चे दर ₹73 प्रति लिटरपर्यंत वाढले.
जागतिक बाजारात ATF च्या किमती 87.24 डॉलर प्रति बॅरलवरून वाढून आता 235 डॉलर प्रति बॅरलच्या पुढे गेल्या आहेत. रेटिंग एजन्सी इक्रा (ICRA) ने देखील अंदाज व्यक्त केला आहे की, कच्च्या तेलाच्या वाढलेल्या किमती भविष्यात ATF चे दर आणखी वाढवू शकतात.
मंत्रालय 5,000 कोटी रुपयांचे मदत पॅकेज देऊ शकते
परिस्थिती लक्षात घेता, नागरी विमान वाहतूक मंत्रालयाने काही पावले उचलली आहेत. एप्रिल 2026 पासून 3 महिन्यांसाठी देशांतर्गत विमान कंपन्यांच्या लँडिंग आणि पार्किंग शुल्कात 25% कपात केली आहे. याव्यतिरिक्त, केंद्र सरकार एअरलाइन क्षेत्रासाठी 5,000 कोटी रुपयांची ‘आपत्कालीन एअरलाइन क्रेडिट योजना’ आणण्याचा विचार करत आहे, ज्यामुळे कंपन्यांना रोख प्रवाहाच्या समस्येतून दिलासा मिळू शकेल.
