दिवाळीच्या पार्श्वभूमीवर पुणे शहर पोलिसांचे निर्देश; १२५ डेसिबलपेक्षा अधिक आवाज करणाऱ्या फटाक्यांवर निर्बंध, सार्वजनिक रस्ते व शांतता क्षेत्रांमध्ये विशेष खबरदारी
पुणे | दि. २३ ऑक्टोबर २०२६ | माय मराठी वृत्त
दिवाळी सणाच्या पार्श्वभूमीवर पुणे शहर पोलिसांनी फटाक्यांची विक्री आणि वापराबाबत नागरिकांना महत्त्वाच्या सूचना दिल्या आहेत. मोठ्या आवाजाचे फटाके, सार्वजनिक ठिकाणी होणारी धोकादायक आतषबाजी आणि ध्वनी व वायुप्रदूषण रोखण्यासाठी विद्यमान कायदे व न्यायालयीन निर्देशांचे काटेकोर पालन करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
पुणे शहर पोलीस आयुक्त कार्यालयाने जारी केलेल्या निवेदनानुसार, रात्री १० ते सकाळी ६ वाजेपर्यंत आवाजामुळे प्रदूषण करणारे फटाके फोडण्यास पूर्ण बंदी आहे. तसेच निर्धारित ध्वनीमर्यादेपेक्षा अधिक आवाज निर्माण करणाऱ्या फटाक्यांचे उत्पादन, विक्री आणि वापरावर निर्बंध असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे.
१२५ डेसिबलपेक्षा अधिक आवाज करणाऱ्या फटाक्यांवर बंदी
महाराष्ट्र शासनाच्या संबंधित तरतुदींनुसार आणि ध्वनी प्रदूषण नियमांनुसार निर्धारित मर्यादेपेक्षा जास्त आवाज करणाऱ्या फटाक्यांवर निर्बंध लागू आहेत.
फटाका फुटण्याच्या ठिकाणापासून चार मीटर अंतरावर १२५ डेसिबलपेक्षा अधिक आवाज निर्माण करणाऱ्या फटाक्यांचे उत्पादन, विक्री आणि वापरास बंदी असल्याचे पोलिसांच्या निवेदनात नमूद करण्यात आले आहे.
मालिकेत फोडल्या जाणाऱ्या फटाक्यांसाठीही आवाजाच्या स्वतंत्र मर्यादा लागू आहेत.
सार्वजनिक रस्ते आणि पदपथांवर फटाके फोडू नका
पोलीस आयुक्तालयाच्या कार्यक्षेत्रात सार्वजनिक रस्ते, गल्लीबोळ, पदपथ आणि रस्त्यापासून १० मीटर अंतराच्या परिसरात वाहतुकीला किंवा नागरिकांना धोका निर्माण होईल अशा प्रकारे फटाके फोडणे, सोडणे अथवा उडवणे टाळण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.
नागरिकांच्या सुरक्षिततेला धोका निर्माण करणाऱ्या आतषबाजीबाबत मुंबई पोलीस अधिनियमातील संबंधित तरतुदींनुसार कारवाई केली जाऊ शकते.
रुग्णालये आणि शाळांजवळ फटाक्यांवर विशेष निर्बंध
रुग्णालये, शैक्षणिक संस्था आणि न्यायालयांच्या परिसरातील शांतता क्षेत्रांमध्ये फटाक्यांच्या वापरावर निर्बंध असल्याचे पोलिसांनी स्पष्ट केले आहे.
शांतता क्षेत्रांच्या सीमेलगतच्या १०० मीटर परिसरात आवाज करणाऱ्या फटाक्यांवर बंदी लागू असल्याचे निवेदनात नमूद करण्यात आले आहे.
या निर्बंधांचा उद्देश रुग्ण, विद्यार्थी आणि नागरिकांना मोठ्या आवाजामुळे होणारा त्रास कमी करणे हा आहे.
अनधिकृत फटाके विक्रीवरही कारवाई
फटाक्यांच्या विक्रीसाठी संबंधित यंत्रणेची आवश्यक परवानगी असणे बंधनकारक आहे.
परवानगीच्या अटींचे उल्लंघन करणाऱ्या विक्रेत्यांवर तसेच निर्धारित ध्वनीमर्यादेपेक्षा अधिक आवाजाचे फटाके विकणाऱ्या किंवा वापरणाऱ्या व्यक्तींवर कायदेशीर कारवाई केली जाऊ शकते.
पोलिसांनी फटाके विक्रेत्यांना साठवणूक, विक्री आणि परवान्याच्या अटींचे पालन करण्याच्या सूचना दिल्या आहेत.
नियमांचे उल्लंघन केल्यास दंडात्मक कारवाई
मोठ्या आवाजाचे फटाके फोडणे, सार्वजनिक ठिकाणी इतरांच्या सुरक्षिततेला धोका निर्माण करणे किंवा पर्यावरणविषयक नियमांचे उल्लंघन केल्यास संबंधित कायद्यांनुसार कारवाई करण्याचा इशारा पुणे पोलिसांनी दिला आहे.
भारतीय न्याय संहिता, स्फोटक पदार्थांशी संबंधित कायदे आणि पर्यावरण संरक्षण कायद्यांमधील लागू तरतुदींनुसार कारवाई होऊ शकते.
नागरिकांना पुणे पोलिसांचे आवाहन
दिवाळीचा आनंद साजरा करताना इतर नागरिकांना त्रास होणार नाही, याची काळजी घेण्याचे आवाहन पोलिसांनी केले आहे.
विशेषतः लहान मुले, ज्येष्ठ नागरिक, रुग्ण आणि पाळीव प्राणी यांना मोठ्या आवाजाचा त्रास होऊ शकतो. त्यामुळे कमी आवाजाचे आणि कमी प्रदूषण करणारे पर्याय निवडावेत, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
दिवाळी साजरी करताना नागरिकांनी सुरक्षा, पर्यावरण आणि कायद्याचे पालन करावे. फटाक्यांच्या वापरामुळे कोणताही अपघात किंवा धोका निर्माण होऊ नये, यासाठी सर्वांनी दक्षता घ्यावी, असे पुणे शहर पोलिसांनी स्पष्ट केले आहे.
स्रोत : पुणे शहर पोलीस आयुक्त कार्यालय, फटाके विक्री व वापराबाबतचे दोन पानी अधिकृत निवेदन, ऑक्टोबर २०२६.
