डासोत्पत्तीच्या ठिकाणांवर कारवाई, रुग्णालयांमध्ये मोफत तपासणी आणि उपचार सुविधांचा आढावा
पुणे | दि. २३ ऑक्टोबर २०२६ | माय मराठी वृत्त
पुणे शहरात डेंग्यू आणि चिकुनगुनियासारख्या डासांमार्फत पसरणाऱ्या आजारांना प्रतिबंध घालण्यासाठी पुणे महानगरपालिकेच्या आरोग्य विभागाने प्रतिबंधात्मक उपाययोजना अधिक प्रभावी करण्याचे निर्देश दिले आहेत. अतिरिक्त महापालिका आयुक्तांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या आढावा बैठकीत डासोत्पत्तीची ठिकाणे नष्ट करणे, रुग्णांची वेळेवर तपासणी, रुग्णालयांतील उपचार सुविधा आणि क्षेत्रीय स्तरावरील प्रतिबंधात्मक कारवाई यांवर विशेष भर देण्यात आला.
महापालिकेच्या २२ ऑक्टोबर रोजीच्या अधिकृत निवेदनानुसार, १ जानेवारी ते २० ऑक्टोबर २०२६ या कालावधीत डेंग्यूच्या एकूण २,४१३ संशयित रुग्णांची नोंद झाली आहे. यामध्ये ऑगस्टमधील ५६८, सप्टेंबरमधील ७२६ आणि ऑक्टोबरमधील ५५३ संशयित रुग्णांचा समावेश आहे.
हे आकडे संशयित रुग्णांचे असून, सर्वांना डेंग्यू झाल्याची प्रयोगशाळेतून पुष्टी झालेली आहे, असा अर्थ होत नाही.
डासोत्पत्तीच्या ठिकाणांवर कारवाई
महापालिकेच्या आरोग्य विभागाने शहरातील घरगुती आणि सार्वजनिक परिसरातील डासांच्या उत्पत्तीची ठिकाणे शोधून त्यावर कारवाई करण्यावर भर दिला आहे.
निवेदनानुसार, शहरात आतापर्यंत १४ लाखांहून अधिक घरांची तपासणी करण्यात आली आहे. तपासणीमध्ये डासोत्पत्ती आढळलेल्या ठिकाणांवर नोटिसा बजावण्यात आल्या असून, दंडात्मक कारवाईही करण्यात आली आहे.
विशेषतः घरांमधील पाणी साठवणुकीची भांडी, उघड्या टाक्या, कुंड्या, बांधकामांच्या ठिकाणी साचलेले पाणी आणि इतर संभाव्य डासोत्पत्ती स्थळांची नियमित तपासणी करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
महापालिका दवाखान्यांमध्ये मोफत तपासणी
डेंग्यूची लक्षणे आढळणाऱ्या रुग्णांची तातडीने तपासणी व्हावी, यासाठी महापालिकेच्या सर्व दवाखान्यांमध्ये मोफत डेंग्यू तपासणीसाठी रॅपिड डायग्नोस्टिक किट्स (RDK) उपलब्ध करून देण्यात येणार आहेत.
तसेच ससून रुग्णालय, डॉ. नायडू रुग्णालय, कमला नेहरू रुग्णालय आणि इतर संबंधित रुग्णालयांमध्ये डेंग्यू रुग्णांसाठी आवश्यक तपासणी व उपचार सुविधा उपलब्ध ठेवण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.
खासगी रुग्णालयांकडील डेंग्यू आणि चिकुनगुनिया रुग्णांची माहितीही नियमित संकलित केली जाणार आहे.
रुग्णालयांतील खाटांची उपलब्धता तपासली
आरोग्य विभागाच्या आढावा बैठकीत शहरातील रुग्णालयांमधील उपचार सुविधांचीही पाहणी करण्यात आली.
निवेदनानुसार, शहरात डेंग्यू उपचारांसाठी एकूण ४,४०१ खाटा उपलब्ध असल्याची माहिती देण्यात आली आहे. यामध्ये ५७० अतिदक्षता विभागातील खाटांचा समावेश असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.
नागरिकांना उपचारांसाठी अनावश्यक अडचणी निर्माण होऊ नयेत, यासाठी आवश्यक खाटा आणि उपचार सुविधा उपलब्ध ठेवण्यावर भर देण्यात आला आहे.
फॉगिंग आणि प्रतिबंधात्मक उपाययोजनांवर भर
शहरातील ज्या भागांमध्ये डेंग्यूचे अधिक रुग्ण आढळत आहेत, तेथे प्राधान्याने प्रतिबंधात्मक उपाययोजना करण्यात येणार आहेत.
फॉगिंग करताना निर्धारित पद्धतीचे पालन करावे, तसेच रुग्णांच्या घरात आणि लगतच्या परिसरात आवश्यक प्रतिबंधात्मक उपाययोजना कराव्यात, असे निर्देश देण्यात आले आहेत.
साठलेल्या पाण्यात डासांच्या अळ्या आढळल्यास त्यांची निर्मूलन प्रक्रिया अधिक प्रभावी करण्यावरही भर देण्यात आला आहे.
‘कोरडा दिवस’ पाळण्याचे आवाहन
डेंग्यू आणि चिकुनगुनिया प्रतिबंधासाठी नागरिकांचा सहभाग आवश्यक असल्याने महापालिकेने व्यापक जनजागृती मोहीम राबविण्याचे निर्देश दिले आहेत.
याअंतर्गत नागरिकांना आठवड्यातून एक दिवस ‘कोरडा दिवस’ पाळण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
या दिवशी घरातील पाणी साठवण्याची भांडी, टाक्या आणि इतर वस्तूंमधील पाणी रिकामे करून त्या स्वच्छ व कोरड्या कराव्यात, असा संदेश दिला जाणार आहे.
शाळा, महाविद्यालये आणि सार्वजनिक ठिकाणी जनजागृती उपक्रम राबविण्यात येणार आहेत.
क्षेत्रीय अधिकाऱ्यांवर जबाबदारी
महापालिकेच्या क्षेत्रीय वैद्यकीय अधिकारी आणि संबंधित आरोग्य यंत्रणांना डासोत्पत्ती स्थळांच्या तपासणीबरोबरच रुग्णनोंदणी, प्रतिबंधात्मक कारवाई आणि जनजागृती कार्यक्रमांवर देखरेख ठेवण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.
शहरात डेंग्यू आणि चिकुनगुनियाचा प्रसार रोखण्यासाठी सर्व विभागांनी परस्पर समन्वयातून काम करावे, असे निर्देश देण्यात आले आहेत.
नागरिकांनीही खबरदारी घेण्याची गरज
डेंग्यू आणि चिकुनगुनिया हे आजार डासांमार्फत पसरत असल्याने केवळ औषध फवारणीवर अवलंबून न राहता डासोत्पत्तीची ठिकाणे नष्ट करणे आवश्यक आहे.
घराच्या आसपास पाणी साचू न देणे, पाण्याच्या टाक्या झाकून ठेवणे आणि ताप व इतर लक्षणे आढळल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घेणे, या प्रतिबंधात्मक उपाययोजना नागरिकांनी कराव्यात, असे आवाहन महापालिकेने केले आहे.
दरम्यान, शहरात डेंग्यूच्या संशयित रुग्णांची मोठ्या प्रमाणावर नोंद होत असताना महापालिकेच्या उपाययोजनांचा प्रत्यक्ष परिणाम किती होतो, डासोत्पत्ती स्थळांवरील कारवाई किती प्रभावी ठरते आणि रुग्णसंख्या नियंत्रणात येते का, याकडे लक्ष लागले आहे.

