ए आय तंत्रज्ञानाद्वारे मिळालेल्या माहितीचा उपयोग करण्यापूर्वी शहानिशा आवश्यक

पिंपरी, : “पत्रकारांनी बदलत्या काळानुसार तंत्रस्नेही होणे ही आजची अत्यावश्यक गरज आहे. कृत्रिम बुद्धिमत्ता हे पत्रकारांच्या नोकऱ्यांसाठी धोका नसून त्यांच्या कामाची गुणवत्ता आणि गती वाढवणारे प्रभावी साधन आहे. बातमीसाठी आवश्यक माहिती संकलन, विश्लेषण आणि संशोधन प्रक्रिया एआयमुळे अधिक वेगवान झाली आहे. मात्र, एआयचा वापर करताना संबंधित वाचकवर्ग लक्षात घेऊन योग्य प्रॉम्प्ट तयार करणे आणि प्राप्त माहितीची पडताळणी करणे तितकेच महत्त्वाचे आहे. बदलत्या तंत्रज्ञानाशी जुळवून घेत पत्रकारांनी एआयचा प्रभावी वापर केल्यास त्यांची बातमी अधिक नेमकी, विश्वसनीय आणि वेगळी ठरू शकते,” असे प्रतिपादन सिंबायोसिस आंतरराष्ट्रीय अभिमत विद्यापीठाच्या माध्यम व जनसंज्ञापन विभागाचे उपसंचालक प्रा. सुशोभन पाटणकर यांनी केले. मात्र एआय च्या माहितीवर पूर्णपणे विसंबून न राहता शहानिशा करूनच माहितीचा वापर करावा असे आवाहनही त्यांनी केले

पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या वतीने महापौर रवि लांडगे, आयुक्त श्रावण हर्डीकर यांच्या मार्गदर्शनाखाली तसेच उपमहापौर शर्मिला बाबर यांच्या विशेष उपस्थितीत मराठी भाषा गौरव दिनानिमित्त चिंचवड येथील ऑटो क्लस्टर सभागृहात प्रसार माध्यम प्रतिनिधींसाठी विशेष मार्गदर्शन सत्राचे आयोजन करण्यात आले होते. “पत्रकारिता क्षेत्रात एआय (कृत्रिम बुद्धिमत्ता) तंत्रज्ञानाचा उपयोग” या विषयावर सिंबायोसिस आंतरराष्ट्रीय अभिमत विद्यापीठाच्या माध्यम व जनसंज्ञापन विभागाचे उपसंचालक प्रा. सुशोभन पाटणकर यांच्या व्याख्यानाचे आयोजन करण्यात आले होते, त्यावेळी ते बोलत होते.

या व्याख्यानादरम्यान विशेष अधिकारी तथा मराठी भाषा समन्वय अधिकारी किरण गायकवाड, ज्येष्ठ पत्रकार नंदकुमार सातुर्डेकर, विवेक इनामदार, अविनाश चिलेकर, विचारपीठावर उपस्थित होते.

प्रा. पाटणकर यांनी कृत्रिम बुद्धिमत्ता तंत्रज्ञानामुळे पत्रकारिता क्षेत्र अधिक सक्षम व प्रगल्भ होणार असल्याचे नमूद केले. बातम्या अधिक माहितीपूर्ण व परिपूर्ण करण्यासाठी एआय उपयुक्त ठरत असून, या तंत्रज्ञानामुळे पत्रकारांच्या नोकऱ्यांवर धोका निर्माण झाला नसून त्यांच्या कामकाजात सुलभता निर्माण होत आहे, असे त्यांनी सांगितले. मात्र, एआयचा प्रभावी वापर करण्यासाठी त्यासंबंधित तंत्र आत्मसात करणे आवश्यक असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले.

या मार्गदर्शन सत्रामध्ये एआय म्हणजे काय, ते कसे कार्य करते, एआयचे विविध प्रकार, लार्ज लँग्वेज मॉडेल्स (एलएलएम) यांची संकल्पना, तसेच प्रभावी प्रॉम्प्ट लिहिण्याची पद्धत याविषयी त्यांनी उदाहरणांसह सविस्तर माहिती दिली.

एआय प्रणालींमध्ये डेटा सेंटरची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची असून, बातमी तयार करण्यासाठी लागणारा वेळ या तंत्रज्ञानामुळे लक्षणीयरीत्या कमी झाला आहे. बातमीसाठी आवश्यक माहिती संकलित करणे, तिचे विश्लेषण करणे आणि संशोधन करणे ही प्रक्रिया एआयच्या साहाय्याने अधिक वेगवान व सुलभ झाली आहे, असेही त्यांनी नमूद केले.

याशिवाय, एआयकडून माहिती घेताना संबंधित बातमी कोणत्या वाचकवर्गासाठी आहे, हे निश्चित करून त्यानुसार प्रॉम्प्ट तयार करणे आवश्यक आहे. तसेच एआयद्वारे प्राप्त झालेल्या माहितीची पडताळणी करणे गरजेचे असून, त्यासाठी पत्रकारांचा अनुभव व सखोल वाचन उपयुक्त ठरते, असेही त्यांनी सांगितले.

यावेळी ज्येष्ठ पत्रकार अविनाश चिलेकर म्हणाले, आज एआयमुळे बातमी लेखनासाठी आवश्यक संदर्भ, माहिती आणि पार्श्वभूमी सहज उपलब्ध होत आहे. मात्र, या तंत्रज्ञानाचा नेमका आणि जबाबदारीने वापर कसा करावा, हे समजून घेण्यासाठी अशा कार्यशाळा उपयुक्त ठरतात.
नंदकुमार सातुर्डेकर म्हणाले की,पत्रकारिता ही काळानुसार सातत्याने बदलत आलेली आहे. हाताने पाने जुळवण्यापासून ते संगणकाधारित संपादनापर्यंत आपण अनेक तांत्रिक टप्पे अनुभवले आहेत. विज्ञानाच्या प्रगतीसोबत पत्रकारितेतही बदल अपरिहार्य ठरले आहेत. आजच्या डिजिटल युगात एआयचा वापर हा बदलत्या काळाची गरज बनला आहे. अशा पार्श्वभूमीवर एआयविषयी मार्गदर्शन करणारा कार्यक्रम आयोजित करणे ही स्वागतार्ह बाब आहे. आज विज्ञानाच्या प्रगतीनुसार पत्रकारांचे कष्ट कमी झाले आहेत. मेल व्हाट्सअप, फेसबुक लाईव्ह, कार्यक्रमांचे व्हिडिओ यामुळे प्रत्येक ठिकाणी जाण्याची गरज राहिली नाही. मात्र आळसावलेल्या पत्रकारांसाठी एआय तंत्रज्ञान मोठे आव्हान आहे. नवीन काही देण्याचा प्रयत्न न केल्यास व कॉपी-पेस्ट पत्रकारिता केल्यास नोकरीवर गदा येऊ शकते याचे भान ठेवणे गरजेचे असल्याचे
सातुर्डेकर म्हणाले.

कार्यक्रमाच्या प्रास्ताविकात विशेष अधिकारी तथा मराठी भाषा समन्वय अधिकारी किरण गायकवाड म्हणाले, मराठी भाषेच्या संवर्धनासाठी प्रसारमाध्यमांची भूमिका महत्त्वाची असते. प्रसार माध्यमांमध्ये विश्वासार्हता अत्यंत महत्त्वाचे असते. ही विश्वासार्हता तंत्रज्ञानाचा वापर करून प्रसारमाध्यम क्षेत्रात काम करणाऱ्या प्रत्येकाने आत्मसात करणे गरजेचे आहे.

ऐतिहासिक निर्णयाबाबतचा चेंडू आता अध्यक्ष श्रीनाथ भिमालेंच्या मैदानात.. प्रशासनाचा अहवाल मागविणार की धडाकेबाज निर्णय घेणार ?

पुणे- गेल्या 10 वर्षा पेक्षा अधिक काळापासून मुंबई महापालिका 500 चोरस फुटापर्यंत च्या घरांना मिळकत कर माफी देऊन त्यांच्याकडून कोणत्याही स्वरूपाचा कर आकरत नाही.या पार्श्वभूमीवर महापालिकेच्या प्रशासकीय काळाच्या अगोदरील सत्रात देखील कॉँग्रेस ने सत्ताधारी भाजपकडे पुण्यातही 500 चौरस फुट घराला मिळकत कर माफी द्यावी असा आग्रह धरला होता.

आता आज होणाऱ्या स्थायी समितीच्या पहिल्याच बैठकीत कॉँग्रेसचे गटनेते चंदू शेठ कदम यांनी हा प्रस्ताव दिला आहे. पहा नेमके के म्हटले आहे या प्रस्तावात जसेच्या तसे..

पुणे महानगरपालिका हद्दीतील निवासी मिळकत धारकांकडून मिळकत कर घेण्यात येतो. ५०० चौ. फुट पेक्षा कमी क्षेत्रफळ असलेल्या मिळकतींचा मिळकत कर माफ करण्याबाबत नागरिकांकडून मागणी होत आहे.पुणे महानगरपालिकेची हद्दवाढ पाहता भविष्यात निवासी,बिगर निवासी,मोबाईल टोवर अशा मिळकतीमधून करोडोंचा महसूल मनपास मिळणार आहे. तसेच पुणे शहरात कर आकारणी न केलेल्या हजारो मिळकती असून अशा मिळकतीना कर आकारणी करणे आवश्यक आहे.
५०० चौ. फुट पेक्षा कमी क्षेत्रफळ असलेल्या मिळकती या गोरगरीब नागरिकांच्या असतात, सध्याची महागाई व बेरोजगारी लक्षात घेता नागरिकांना दिलासा देण्यासाठी ५०० चौ. फुट पेक्षा कमी क्षेत्रफळ असलेल्या मिळकतींचा मिळकत कर माफ करण्यात यावा.

आता यावर स्थायी समिति अध्यक्ष श्रीनाथ भिमाले मुळातच कित्येक वर्षांपासून या विषयाला अनुकूल असल्याचे दिसून आलेले आहे. त्यांची ही अशी मिळकत कर माफी देण्याची ई छ्या वेळोवेळी दिसून आलेली आहे. मात्र महापालिकेच्या तिजोरीचा भार सांभाळताना आशा प्रस्तावावर नेहमी प्रशासनाचा अहवाल घेण्यात येतो. आणि तो आर्थिक दृष्ट्या महापालिकेला किती पेलवणार की ना ही ? याबाबतचा विचार करून प्रस्ताव संमत केले जातात किंवा तसेच प्रलंबित ठेवले जातात.पण हा प्रस्ताव संमत झाला तर तो ऐतिहासिक ठरेल आणि भिमाले यांच्या कारकीर्दीतील प्रस्ताव म्हणून स्मरणीय ठरेल.आता भिमाले हे व्यावहारिकेतून मार्ग काढून यावर नेमका के निर्णय घेणार ही पाहणे महत्वाचे ठरणार आहे.

पुणे-सोलर एनर्जी प्रकल्प, म्हणजेच सूर्यप्रकाशाद्वारे वीज निर्मिती करण्याचा प्रकल्प राबवून पर्यावरणाचा शाश्वत विकासाला हातभार लावणाऱ्या व्यक्ती, नागरिक,संस्था,सोसायटी यांना प्रोत्साहन म्हणून त्यांचे मिळकतीच्या करामध्ये अतिरिक्त १०% सवलत देण्यात यावी असा प्रस्ताव नगरसेवक स्वप्नील दुधाने आणि हर्षवर्धन मानकर यांनी स्थायी समितीपुढे ठेवला आहे ज्यावर आज स्थायी समिति अध्यक्ष श्रीनाथ भिमाले यांच्या अध्यक्षतेखाली होणाऱ्या बैठकीत चर्चा होऊन निर्णय केला जाणार आहे

नगरसेवक स्वप्नील दुधाने आणि हर्षवर्धन मानकर यांनी आपल्या प्रस्तावात के म्हटले आहे वाचा प्रस्ताव जसाच्या तसा…

पुणे महानगरपालिकेच्या कार्यक्षेत्रातील निवासी मिळकतीमध्ये सौरउर्जा वापर, ओला व सुका कचरा वेगळा करून गांडुळखत प्रकल्प, पावसाच्या पाण्याची साठवणूक करून ते पुन्हा रिसायकलिंग करून वापरात आणणे (रेन हार्वेस्टिंग) या ०३ प्रकल्पांपैकी एक प्रकल्प राबविला असल्यास ५% व दोन प्रकल्प राबविले असल्यास १०% याप्रमाणे निवासी मिळकतधारकाच्या मिळकतीस चालू करांमध्ये (शासनाच्या कराव्यतिरिक्त) सूट दिली जाते आहे. मा. मुख्य सभा ठराव क्र. ८५ दि. १३/०७/२०६७ व मा. महापालिका आयुक्त ठराव क्र. ६/७९६ दि. २७/०१/२००९ नुसार सन २००७-०८ पासून या योजनेची अंमलबजावणी करण्यात येत आहे.
आजमीतीस संपूर्ण जगामधील अनेक शहरे प्रदूषणाने ग्रासले गेले आहेत. यामध्ये प्रामुख्याने भारतातील प्रमुख शहरांमधील प्रदूषणाची पातळी खूप खालावली आहे. पर्यावरणाचा समतोल राखण्याकरिता पुणे महानगरपालिका सुद्धा प्रयत्नशील असल्याचे काही प्रमुख योजनांमधून दिसून आले आहे. ज्यामध्ये वरील योजनेचा देखील समावेश आहे. याचअनुषंगाने एक महत्त्वाच्या पर्यावरणपूरक योजनेअंतर्गत अजून एक योजनेचा समावेश करावा यासाठी आपण प्रयत्नशील असले पाहिजे.
जगामधील वायु प्रदूषणाकरिता सर्वात महत्त्वाचे दोन प्रमुख स्त्रोत कारणीभूत आहे. ज्यामध्ये कोळसाद्वारे होणारी वीज निर्मिती व इंधनाद्वारे होणारे वायू प्रदूषण, ज्याप्रमाणे इंधानाद्वारे होणारे वायू प्रदूषणबाबतच्या उपाययोजनेसाठी केंद्र सरकार, राज्य सरकार, नागरिक जागरूक आहेत त्याप्रमाणे वीजनिर्मितीद्वारे होणा-या प्रदुषणाबाबत थोडेसे दूर्लक्ष होत आहे. परिणामी वायू प्रदुषणामुळे नागरिकांच्या आरोग्याचा देखील गंभीर प्रश्न निर्माण होत आहे.

एक जबाबदार जागरूक नागरिक म्हणून पर्यावरणीय समतोल राखणारा म्हणजेच सोलर द्वारे वीज निर्मिती करणारा प्रकल्प आज अनेक इमारती तसेच सोसायटीमध्ये उभारले जात आहे. यामध्ये केवळ सौरउर्जेचा वापर करून गरम पाणी वापरणे इतपतच उद्देश नसून मुख्य वीज वापर बंद करून सौरउर्जेचा वापर करून वीजनिर्मिती करून त्याचा वापर केला जात आहे. पुणे महानगरपालिकेतर्फे अशा प्रकल्पांना प्रोत्साहन दिले गेले पाहिजे जेणेकरून पर्यावरणीय संतुलन राखणेसाठी मोठा हातभार लागेल. या सोलर उर्जा उपक्रमाचे काही महत्त्वाचे फायदे थोडक्यात पुढीलप्रमाणे आहेत.
सोलर ऊर्जा (सौर ऊर्जा) ही अक्षय, स्वच्छ आणि शाश्वत ऊर्जेचा मुख्य स्रोत असल्याने आज अत्यंत आवश्यक आहे. हे जीवाश्म इंधनावरील अवलंबित्व कमी करते, वीज बिलात मोठी बचत करते आणि पर्यावरणाचे रक्षण करून कार्बन उत्सर्जन कमी करण्यास मदत करते.
सोलर ऊर्जेची आवश्यकता आणि फायदेः
अक्षय आणि अमर्याद स्रोतः सूर्यप्रकाश कधीही न संपणारा (renewable) ऊर्जेचा स्त्रोत आहे. जो कोळसा किंवा तेलासारखा मर्यादित नाही.
पर्यावरण पूरक (Clean Energy): सोलर पॅनेल विजेची निर्मिती करताना कोणत्याही प्रकारचे हानिकारक हरितगृह वायू उत्सर्जित करत नाहीत, ज्यामुळे हवामान बदल रोखण्यास मदत होते.
ऊर्जा स्वातंत्र्य : सोलर सिस्टमच्या माध्यमातून शहरी भागात जास्त प्रमाणात वीज निर्मिती झाल्यास आपण उर्जा निर्मितीच्या बाबतीत स्वावलंबी होऊ शकतो. तसेच यामुळे शहरी भागात होत असलेला बीजपुरवठा दुर्गम भागात / गाव खेड्यामध्ये जेथे वीजपुरवठा अत्यल्प आहे, लोडशेडींग मोठ्या प्रमाणात होते, त्याठिकाणी हस्तांतरित केल्यास तेथील भागासाठी, शेतीसाठी ही बाब खूप उपयोगी होईल.
पर्यावरणाच्या हिताकरिता प्रकल्प म्हणजे सोलर एनर्जी प्रकल्प, म्हणजेच सूर्यप्रकाशाद्वारे वीज निर्मिती करण्याचा प्रकल्प राबवून पर्यावरणाचा शाश्वत विकासाला हातभार लावणात्या व्यक्ती, नागरिक, संस्था, सोसायटी यांना प्रोत्साहन म्हणून त्यांचे मिळकतीच्या करामध्ये अतिरिक्त १०% सवलत देण्यात यावी अशी आग्रही मागणी आहे. तथापि अशा प्रकल्पांना प्रोत्साहन मिळणे आवश्यक आहे. याकरिता केवळ आश्वासन नको, कृती आवश्यक आहे आणि याचे पहिले पाऊल पुणे महानगरपालिकेने उचले पाहिजे. यामुळे अधिकाधिक व्यक्ती, नागरिक, संस्था, मोसायटी सोलर एनर्जी प्रकल्प राबविणेसाठी पुढाकार घेतील. याद्वारे कोळशाच्या आधारित वीजेवरील अवलंबित्व कमी होऊन सोलर एनर्जी प्रकल्पाकडे नागरिकांचा कल राहील. जागतिक तापमान वाढीस कारणीभूत असणान्या जीवात्म इंधनावरील गोष्टीचा वापर कमी होण्यासाठी आपल्या महानगरपालिकेचा हा उपक्रम अभिमानास्पद ठरू शकेल.

पुणे- येथील येरवडा मध्यवर्ती कारागृहात पुन्हा एकदा सुरक्षेचा प्रश्न ऐरणीवर आला आहे. कारागृह प्रशासनाने शनिवारी केलेल्या विशेष झडती मोहिमेत विविध बराकींमधून ५ मोबाईल फोन, २ पॉवर बँक आणि चार्जिंग वायर असा प्रतिबंधित मुद्देमाल जप्त केला. याप्रकरणी कैदी नौशाद बदुद्दीन शेख आणि त्याच्या साथीदारांविरुद्ध येरवडा पोलिस ठाण्यात गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे.

मिळालेल्या माहितीनुसार, ही कारवाई कैदी नौशाद शेखच्या संशयास्पद हालचालींमुळे सुरू झाली. सहाय्यक तुरुंगाधिकारी सुनील गायकवाड कारागृह परिसरात गस्त घालत असताना, बाह्य शौचालयाच्या मागील बाजूस नौशाद शेख संशयास्पद स्थितीत दिसला. अधिकाऱ्यांनी त्याच्या दिशेने धाव घेतल्यावर, घाबरलेल्या नौशादने जमिनीवर पडलेला एक मोबाईल त्यांच्या स्वाधीन केला.यावेळी चौकशी केली असता, नौशादने उडवाउडवीची उत्तरे दिली. यामुळे संशय बळावला आणि वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी संपूर्ण परिसराची सखोल तपासणी करण्याचे आदेश दिले. त्यानंतर कारागृह उपमहानिरीक्षकांच्या परवानगीने विशेष झडती मोहीम राबवण्यात आली.

या मोहिमेदरम्यान बराक क्रमांक १, २ आणि ६ ची कसून तपासणी करण्यात आली. बराक क्रमांक १ मध्ये कैदी नौशाद शेखच्या बॅगेत ‘हिरो’ कंपनीचा एक मोबाईल आणि चार्जिंग वायर सापडली.

बराक क्रमांक १ च्या बाहेरच्या परिसरात ‘नोकिया’ कंपनीचे बॅटरी व सिमकार्ड नसलेले तीन मोबाईल आढळले. तसेच, बराक क्रमांक ६ च्या बाहेरील भागात एक मोबाईल, दोन पॉवर बँक आणि चार्जिंग वायर लपवून ठेवल्याचे समोर आले.

कारागृहात मोबाईल आणि इतर इलेक्ट्रॉनिक वस्तू कशा पोहोचल्या, हा प्रश्न आता उपस्थित होत आहे. याप्रकरणी नौशाद शेख आणि इतर काही अज्ञात कैद्यांविरुद्ध कारागृह नियमांचे उल्लंघन केल्याप्रकरणी गुन्हा नोंदवण्यात आला आहे.

या प्रकरणाचा पुढील तपास पोलिस उपनिरीक्षक कुंदन सत्रे करत आहेत. या रॅकेटमध्ये कारागृहातील इतर कोणाचे हात गुंतले आहेत का, याचा तपास सध्या सुरू आहे.

‘एमआयटी एडीटी’ विद्यापीठाच्या ‘पर्सोना महोत्सवा’ची उत्साहात सांगता

लोणी-काळभोर (पुणे) : मी आयुष्यभर हजारो रोमँटिक गाणी लिहिली आहेत. आशिकी, राजा हिंदुस्तानी, साजन, दिवाना, कुछ कुछ होता है या चित्रपटांतील गाणी आजही रसिकांकडून आवडीने ऐकली आणि गायली जातात. माझा चेहरा तितकासा परिचित नसला तरी मी लिहिलेली गाणी आणि त्या गाण्यांच्या ओळी आजच्या नवयुवकांच्या काळजाचाही ठाव घेतात. त्यामुळे, जोपर्यंत माझ्या लिखाणात रसिकांच्या काळजाला स्पर्श करण्याची ताकद आहे, तोपर्यंत मी लिहित राहणार. कारण लेखणात अमरत्वाची ताकद असते. सध्याचे युवकही खूप सुंदर लिहितात. त्यामुळे युवकांनी सुचेल ते लिहित राहायला हवे, असे आवाहन बॉलिवूडमधील हजारो प्रसिद्ध गाण्यांचे लेखक ज्येष्ठ सिनेगीतकार समीर अंजान यांनी केले.

ते एमआयटी आर्ट, डिझाईन आणि टेक्नॉलॉजी विद्यापीठाच्या आठव्या ‘पर्सोना फेस्ट-२६’ या वर्षातील सर्वांत मोठ्या कला महोत्सवात बोलत होते. याप्रसंगी ‘मैंने प्यार किया’ चित्रपट फेम अभिनेत्री भाग्यश्री पटवर्धन, अभिनेत्री प्राची शहा-पांडे, सेलिब्रिटी आर.जे. संग्राम खोपडे, ‘एमआयटी एडीटी’ विद्यापीठाचे कार्याध्यक्ष तथा प्र-कुलपती प्रा. डॉ. मंगेश कराड, कार्यकारी संचालक प्रा. डॉ. सुनिता कराड, संगीततज्ज्ञ आदिनाथ मंगेशकर, डॉ. मुकेश शर्मा, विद्यापीठाचे कुलगुरू प्रा. डॉ. राजेश एस., प्रोवोस्ट डॉ. सायली गणकर, प्र-कुलगुरू डॉ. रामचंद्र पुजेरी, डॉ. नचिकेत ठाकूर, कुलसचिव डॉ. महेश चोपडे, कार्यक्रमाचे संयोजक प्रा. डॉ. सुदर्शन सानप, डॉ. गणेश पाठक, डॉ. रेणू व्यास, डॉ. सुराज भोयार, डॉ. दांडेश्वर बिसोई, डॉ. संगिता फुंडे आदी उपस्थित होते.

अभिनेत्री प्राची शहा-पांडे म्हणाल्या, एमआयटी एडीटी विद्यापीठाचा विश्वराजबागेतील हा कॅम्पस सांस्कृतिकदृष्ट्या अतिशय समृद्ध आहे. कारण या जागेला जगविख्यात अभिनेते राज कपूर यांचा सहवास लाभलेला आहे. त्यामुळे येथे प्रवेशित विद्यार्थी भाग्यशाली असून त्यांनी या विद्यापीठाचा जास्तीत जास्त फायदा आपली भावी कारकीर्द बहरविण्यासाठी करून घ्यावा.

तीन दिवस चाललेल्या या महोत्सवात देशभरातील नामवंत गायक, सिनेगीतकार व कलाकारांची रेलचेल पाहायला मिळाली. यामध्ये सुप्रसिद्ध गायक अमित मिश्रा, मराठी अभिनेता क्षितीज दाते, सेलिब्रिटी डान्सर सिद्धेश थोरात तसेच पुणे महानगरपालिकेतील २२ वर्षीय युवा नगरसेविका कु. सिद्धी शिलिमकर यांचा समावेश होता.

याशिवाय या टेक्नो-कल्चर महोत्सवात नामांकित गायक व बँड यांचे थेट संगीत सादरीकरण (लाईव्ह कॉन्सर्ट), तंत्रज्ञान, व्यवसाय, कला व संस्कृती यांसारख्या विविध क्षेत्रांवरील माहितीपर सत्रे, विद्यार्थ्यांची नृत्य-नाट्य सादरीकरणे, कोडिंग व तांत्रिक स्पर्धा, क्रीडा आणि इतर मनोरंजक उपक्रमांचे आयोजन करण्यात आले.

प्रा. डॉ. कराड म्हणाले की, विद्यार्थ्यांनी दैनंदिन गरजांसोबत एखादा छंद जोपासणे अत्यंत आवश्यक आहे. त्यामुळे त्यांना केवळ शिक्षण न देता त्यांच्यातील कलाकार, गायक, चित्रकार, कवी आदी आवडी-निवडींना प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि त्यामाध्यमातून त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाचा सर्वांगीण विकास करण्यासाठी ‘पर्सोना महोत्सवा’चे विद्यापीठातर्फे दरवर्षी आयोजन केले जाते. ‘पर्सोना’सारख्या कलात्मक उत्सवांच्या माध्यमातून देशाच्या कला-संस्कृतीत भर टाकण्याचे बाळकडू विद्यार्थ्यांना विद्यापीठीय जीवनात देण्याचा आमचा मानस आहे, असेही ते म्हणाले.
या तीन दिवसीय कार्यक्रमाच्या सूत्रसंचालनाची जबाबदारी डॉ. अशोक घुगे, डॉ. स्वप्निल शिरसाठ व प्रा. स्नेहा वाघटकर यांनी चोख पार पाडली.

चौकट
या विद्यापीठाला मोठा सांस्कृतिक वारसा – अभिनेत्री भाग्यश्री
विश्वराजबागेतील हे निसर्गसंपन्न एमआयटी एडीटी विद्यापीठ खूप मोठ्या सांस्कृतिक वारशाने समृद्ध आहे. दिवंगत अभिनेते राज कपूर यांचा सहवास या ठिकाणाला लाभलेला आहे. त्यामुळे विद्यार्थ्यांना इतक्या ऐतिहासिक जागेत कला, डिझाईन आणि तंत्रज्ञान या तिन्ही शाखांचे एकाच ठिकाणी शिक्षण घेण्याची संधी मिळते. येथे अभियांत्रिकीसारख्या शाखेत प्रवेशित विद्यार्थी देखील त्यांच्यातील क्रीडा व सांस्कृतिक कला जोपासू शकतात आणि त्या विकसित करू शकतात. त्यासाठी विद्यार्थ्यांना ‘पर्सोना’सारखे मोठे व्यासपीठ उपलब्ध असल्याने ते अत्यंत भाग्यवान आहेत, असे मत ‘मैंने प्यार किया’ चित्रपट फेम अभिनेत्री भाग्यश्री पटवर्धन यांनी व्यक्त केले. यावेळी त्यांनी ‘दिल दिवाना बिन सजना के माने ना’ या गाण्याच्या ओळी अतिशय सुंदर आवाजात गात विद्यार्थ्यांना मंत्रमुग्ध केले.

पिंपरी चिंचवड महापालिकेचा दणदणीत विजय
पिंपरी : पुणे आंतर कचेरी असोसिएशनतर्फे आयोजित अंतरकचेरी व्हॉलीबॉल स्पर्धा दि. १४ व १५ फेब्रुवारी २०२६ रोजी पुण्यातील डेक्कन जिमखाना व्हॉलीबॉल कोर्ट येथे उत्साहात पार पडली. या प्रतिष्ठित स्पर्धेत पिंपरी चिंचवड महापालिकेने पुन्हा एकदा आपला दबदबा कायम ठेवत विजेतेपद पटकावले. एकूण १४ खेळाडू, संघव्यवस्थापक आणि मार्गदर्शकांसह महापालिकेच्या दोन संघांनी या स्पर्धेत सहभाग घेतला.सदर संघात महापालिकेच्या बांधकाम परवानगी विभाग, पर्यावरण अभियांत्रिकी विभाग, अग्निशामक विभाग, सुरक्षा विभाग, पाणीपुरवठा विभाग, माध्यमिक शिक्षण मंडळ, क्रीडा विभाग, कीटकनाशक विभाग आणि उद्यान विभाग अशा विविध विभागांतील अधिकारी व कर्मचाऱ्यांच्या समावेश होता. विभागनिहाय एकत्रित सहभागामुळे या विजयाला अधिक व्यापक आणि प्रेरणादायी महत्त्व प्राप्त झाले.

अंतिम सामन्यात पिंपरी चिंचवड महापालिका ‘अ’ संघाने जबरदस्त खेळ कौशल्य सादर करत पुणे शहर पोलीस संघाचा २–० असा धुव्वा उडवला. संघातील कर्णधार सुहास नाईक, उपकर्णधार दशरथ वाघोले, सोमनाथ वीर, विजय गांगुर्डे, अजय घोगरे, संस्कार चव्हाण आणि अंकुश लोहकरे यांनी उत्कृष्ट खेळी करून संघाची ताकद अधोरेखित केली.

तसेच, पिंपरी चिंचवड महापालिका ‘ब’ संघाने देखील भक्कम कामगिरी करत चतुर्थ क्रमांक मिळवला. ‘ब’ संघात हरिभाऊ साबळे, सोमनाथ मोरे, राजवैभव महजराव, हर्षद कदम आणि घनश्याम कदम यांनी उल्लेखनीय कामगिरी नोंदवली. दोन्ही संघांना क्रीडा पर्यवेक्षक दीपक कन्हेरे यांनी केलेले उत्कृष्ट मार्गदर्शन यशप्राप्तीमध्ये महत्त्वाचे ठरले. विशेष म्हणजे, महापालिकेने या अंतरकचेरी स्पर्धेत सलग दहाव्या वर्षी अजिंक्यपद मिळवत ऐतिहासिक कामगिरीची परंपरा कायम ठेवली आहे.

पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या दोन्ही संघांनी दाखवलेला जिद्द, संघभावना आणि शिस्त वाखाणण्याजोगी आहे. सलग दहाव्या वर्षी अजिंक्यपद मिळवणे ही संपूर्ण शहरासाठी अभिमानाची बाब आहे. खेळाडू आणि मार्गदर्शकांचे मनःपूर्वक अभिनंदन.” — रवि लांडगे, महापौर, पिंपरी चिंचवड महापालिका

एमआयटी एडीटी विद्यापीठात ‘सेमिकंडक्टर तंत्रज्ञानावर’ राष्ट्रीय परिसंवादाचे आयोजन

पुणे : सध्या भारत ९४ टक्के सेमिकंडक्टर चिप्स इतर देशांतून आयात करतो. त्यामुळे आपला देश अद्यापही सेमिकंडक्टर तंत्रज्ञानासाठी परावलंबी आहे. सेमिकंडक्टरमध्ये मक्तेदारी असलेल्या देशांनी आपल्याला सेमिकंडक्टर चिप्सचा पुरवठा बंद केल्यास भविष्यात भारताची मोठी कोंडी होऊ शकते. त्याचमुळे भारत सरकारने पंतप्रधानांच्या नेतृत्वाखाली सेमिकंडक्टर मिशनची घोषणा केली आहे. त्याद्वारे भारतात सेमिकंडक्टर कंपन्या स्थापन करण्यासाठी तब्बल ७६,००० कोटींचा निधी मंजूर करण्यात आला आहे. त्यामुळे सेमिकंडक्टर क्षेत्रातील गुंतवणूक भविष्यात १,६०,००० कोटींपर्यंत वाढणार असून विद्यार्थ्यांना नोकरीच्या मोठ्या संधी उपलब्ध होणार आहेत, असे मत एमआयटी एडीटी विद्यापीठाचे कार्याध्यक्ष तथा प्र-कुलपती प्रा. डॉ. मंगेश कराड यांनी व्यक्त केले.

ते एमआयटी आर्ट, डिझाइन आणि टेक्नॉलॉजी विद्यापीठाच्या स्कूल ऑफ इंजिनिअरिंग अँड सायन्सेसतर्फे “सेमिकंडक्टर तंत्रज्ञान” या विषयावर आयोजित राष्ट्रीय परिसंवाद आणि सेमिकंडक्टर तंत्रज्ञानातील ‘सेंटर ऑफ एक्सलन्स (सीओई)’ तसेच विद्यार्थ्यांच्या ‘सेमिकंडक्टर क्लब (सेमी सी)’ यांच्या उद्घाटन कार्यक्रमात बोलत होते. स्व. उर्मिला ताई कराड सभागृहात पार पडलेल्या या कार्यक्रमासाठी भारत इलेक्ट्रॉनिक्स लिमिटेड (बीईएल)चे कार्यकारी संचालक सूर्यनारायण मूर्ती, नेट्रा अ‍ॅक्सिलरेटर फाउंडेशनचे संस्थापक व मुख्य कार्यकारी अधिकारी विवेक पवार, व्हीएसएलआय सोसायटी, बंगळुरूचे अध्यक्ष डॉ. सत्या गुप्ता, कुलगुरू प्रा. डॉ. राजेश एस., प्र-कुलगुरू डॉ. रामचंद्र पुजेरी, डॉ. मोहित दुबे, अधिष्ठाता डॉ. सुदर्शन सानप, डॉ. विरेंद्र शेटे, कार्यक्रम समन्वयक डॉ. रमेश माळी यांच्यासह देशभरातील उद्योगक्षेत्रातील मान्यवर, तज्ज्ञ, संशोधक व विद्यार्थी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

याप्रसंगी सूर्यनारायण मूर्ती म्हणाले, सध्या भारतात सेमिकंडक्टर उत्पादनासाठी आवश्यक अत्याधुनिक उपकरणे, प्रक्रियात्मक क्षमता आणि तज्ज्ञ मनुष्यबळाची उपलब्धता इतर अग्रगण्य देशांइतकी प्रबळ नाही. यामुळे भारत अजूनही जपान, दक्षिण कोरिया, तैवान, अमेरिका व चीन यांसारख्या देशांवर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून आहे. हे देश जागतिक सेमिकंडक्टर पुरवठा साखळीत अग्रेसर असून प्रामुख्याने तेच उच्च दर्जाच्या सेमिकंडक्टर चिप्सचे उत्पादन करतात. सध्या तैवानकडे तब्बल ६५ टक्के उत्पादन असून या क्षेत्रावर त्यांची मक्तेदारी आहे. त्यामुळे भारत इलेक्ट्रॉनिक्सही सरकारच्या सहकार्याने देशाचे याबाबतीतील अवलंबित्व कमी करण्याचा प्रयत्न करीत आहे.

प्रास्ताविक करताना डॉ. पुजेरी यांनी विद्यापीठाच्या संशोधनाभिमुख शिक्षण धोरणाबद्दल माहिती दिली. कुलगुरू डॉ. राजेश एस. यांनी प्रगत तंत्रज्ञान शिक्षण व उद्योगसहकार्याच्या माध्यमातून जागतिक दर्जाचे अभियंते घडविण्याच्या विद्यापीठाच्या ध्येयधोरणावर भाष्य केले. विश्वशांती प्रार्थनेने सुरू झालेल्या या कार्यक्रमाची सांगता पसायदानाने करण्यात आली. डॉ. सुदर्शन सानप यांनी आभार मानले, तर प्रा. स्नेहा वाघटकर यांनी सूत्रसंचालन केले.

पुणे सेमिकंडक्टर हब बनेल – विवेक पवार

विवेक पवार यावेळी म्हणाले, विद्यार्थ्यांचा सध्या केवळ सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकीकडे मोठा कल आहे. मात्र, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआय) तंत्रज्ञानाचा वाढता प्रभाव पाहता आता विद्यार्थ्यांनी मूळ कोअर शाखांकडे वळायला हवे. कारण सध्याची गुंतवणूक पाहिल्यास सेमिकंडक्टर तंत्रज्ञान हेच भारताचे भविष्य आहे. त्यासाठी आवश्यक असणारी परिसंस्था तयार करण्याची गरज आहे. भविष्यात अशी परिसंस्था तयार केल्यास बंगळुरू आणि चेन्नईनंतर पुणे सेमिकंडक्टर हब बनेल. त्यातून या क्षेत्रात युवकांना नोकरीच्या प्रचंड संधी उपलब्ध होतील, असेही त्यांनी यावेळी म्हटले.