पुणे -महापालिकेतील सत्ताधारी लोकप्रतिनिधी आणि प्रशासन यांच्यात गेल्या काही महिन्यांपासून सुरू असलेल्या ‘वित्तीय समिती’ वादावर अखेर महापालिका आयुक्त नवलकिशोर राम यांनी तोडगा काढला आहे. ही समिती बरखास्त करण्याची नगरसेवकांची तीव्र मागणी नाकारताना , आयुक्तांनी १ कोटी रुपयांपर्यंतच्या विकासकामांना या समितीच्या जाचातून मुक्त करण्याचा आदेश दिला आहे. या संदर्भात महापालिका आयुक्त नवल किशोर राम यांनी असे म्हटले आहे कि,’ आम्ही लोकशाहीचा सन्मान करतो. विकासकामांना विलंब होऊ नये ही लोकप्रतिनिधींची भावना रास्त आहे, मात्र महापालिकेचे आर्थिक हित जपणे ही प्रशासनाची जबाबदारी आहे. १ कोटींच्या मर्यादेमुळे कामांना वेग येईल आणि मोठ्या खर्चाचे नियोजन मात्र समितीमार्फत राहील.

कोरोना महासाथीच्या काळात महापालिकेची विस्कटलेली आर्थिक घडी बसवण्यासाठी आणि अनावश्यक खर्चाला लगाम घालण्यासाठी तत्कालीन प्रशासनाने ‘वित्तीय समिती’ची स्थापना केली होती. या समितीचे मुख्य काम म्हणजे प्रत्येक कामाचा प्राधान्यक्रम ठरवणे आणि खर्चाला मंजुरी देणे. मात्र, प्रशासक राज संपून लोकनियुक्त सभागृह अस्तित्वात आल्यानंतर, ही समिती डोकेदुखी ठरत असल्याचा दावा काही नगरसेवकांनी केला आहे.
“आम्ही प्रभागातील नागरिकांना उत्तरदायी आहोत. छोट्या-छोट्या ड्रेनेज लाईन किंवा रस्ते दुरुस्तीच्या १० ते २० लाखांच्या कामांसाठीही समितीच्या तारखांची वाट पाहावी लागते. यामुळे विकासकामांना ६ ते ८ महिने विलंब होतो. वित्तीय समितीच्या मान्यतेमुळे कामांना उशीर होत असल्याची तक्रार करत सत्ताधारी पक्षाच्या नगरसेवकांनीच ही समिती बरखास्त करण्याची मागणी केली. मात्र, आयुक्तांनी नगरसेवकांची समिती बरखास्तीची मागणी फेटाळली आहे.

काही दिवसांपूर्वीच स्थायी समितीच्या बैठकीत या विषयावरून मोठा गदारोळ झाला होता. नगरसेवकांच्या दबावामुळे स्थायी समितीने क्षेत्रीय कार्यालयांच्या स्तरावरील २५ लाख रुपयांपर्यंतच्या कामांना वित्तीय समितीच्या मान्यतेतून सूट देण्याचा ठराव केला होता. मात्र, प्रशासनाकडून त्याची अंमलबजावणी संथ गतीने सुरू होती, ज्यामुळे सत्ताधारी पक्षाच्या नगरसेवकांमध्ये आयुक्तांविरुद्ध नाराजी वाढत होती.
क्षेत्रीय अधिकाऱ्यांना मिळाले निर्णय घेण्याचे अधिकार

नगरसेवकांची वाढती नाराजी लक्षात घेता, आयुक्त नवल किशोर राम यांनी केवळ २५ लाखांची मर्यादा न ठेवता, ती थेट १ कोटी रुपये केली आहे. प्रभागातील अंतर्गत रस्ते, पाणीपुरवठा सुधारणा, उद्यानांची देखभाल आणि दुरुस्तीची बहुतांश कामे १ कोटींच्या मर्यादेत येतात. आता या कामांसाठी फाईल्स मुख्य इमारतीतील समितीकडे पाठवण्याची गरज उरणार नाही.विभाग प्रमुखांना आणि क्षेत्रीय अधिकाऱ्यांना आता त्यांच्या स्तरावर निर्णय घेण्याचे अधिकार प्राप्त झाले आहेत. १ कोटींच्या वरील निविदा आणि प्रकल्पांसाठी अजूनही वित्तीय समितीची परवानगी अनिवार्य असेल. यामुळे उड्डाणपूल किंवा मोठ्या योजनांमधील निधीच्या वापरावर आयुक्तांचे नियंत्रण कायम राहील.

पुणे-आज महापौर मंजुषा नागपुरे यांच्या अध्यक्षतेखाली अतिरिक्त महापालिका आयुक्त (ई) तसेच संबंधित वरिष्ठ अधिकाऱ्यांच्या उपस्थितीत महानगरपालिकेची महत्त्वपूर्ण प्रशासकीय आढावा बैठक पार पडली. या बैठकीत विविध विभागांच्या कामकाजाचा सखोल आढावा घेऊन आगामी विकासकामांबाबत महत्त्वपूर्ण निर्णय घेण्यात आले.

घनकचरा व्यवस्थापन विभागाच्या कामकाजाचा आढावा घेताना कचरा संकलनासाठी लागणाऱ्या वाहनांची संख्या, चालकांची उपलब्धता तसेच ओला व सुका कचरा व्यवस्थापन (RDM) अधिक कार्यक्षम करण्यावर भर देण्यात आला. महसूल वाढीसाठी विविध उपाययोजनांचा आढावा घेऊन प्रभावी बजेट नियोजन करण्याचे निर्देश देण्यात आले.

शहरातील पार्किंग व्यवस्थापनाबाबत सविस्तर चर्चा करून ऑनलाइन प्रणालीद्वारे नियंत्रण वाढविण्यावर भर देण्यात आला. मल्टी-लेव्हल पार्किंग प्रकल्प राबवून नागरिकांना अधिक सोयीस्कर पार्किंग सुविधा उपलब्ध करून देण्याचे निर्देश देण्यात आले.

पायाभूत सुविधांच्या दृष्टीने जुन्या इमारतींचा पुनर्विकास तसेच नवीन इमारती उभारण्याबाबत चर्चा झाली. विविध प्रकल्पांच्या खर्च व व्यवहार्यता तपासून नियोजन करण्याचे निर्देश देण्यात आले. शहरातील रस्ते व काँक्रीट पायाभूत सुविधा अधिक मजबूत करण्यावरही भर देण्यात आला.

आरोग्य क्षेत्रात मेडिकल कॉलेजमधील सुविधांचे उन्नतीकरण, आवश्यक पायाभूत सुविधा निर्माण करणे तसेच पीपीपी (PPP) मॉडेलवर हॉस्पिटल प्रकल्प राबविण्याबाबत चर्चा करण्यात आली. नागरिकांना अधिक चांगल्या आरोग्य सुविधा उपलब्ध व्हाव्यात यासाठी PET Scan सारख्या आधुनिक तंत्रज्ञानाचा समावेश करण्यावर भर देण्यात आला.

तसेच पीएमसी कॉलनी विकास (राजेवाडी, भवानी पेठ परिसर), बस थांबे आधुनिकीकरण तसेच विविध नागरी सुविधा विकसित करण्याबाबत सविस्तर चर्चा झाली. ग. दि. माडगूळकर सभागृह, भिडे वाडा, बाळासाहेब ठाकरे बाल नाट्यगृह तसेच सिंहगड रोडवरील छत्रपती शिवाजी महाराज नाट्यगृह येथे ऑडिओ-व्हिडिओ सुविधा उभारण्यास प्राधान्य देण्यात आले.

या बैठकीत झोपडपट्टी निर्मूलन, वाहतूक सुधारणा तसेच विविध विभागांमध्ये समन्वय वाढविण्याबाबत महत्त्वपूर्ण सूचना देण्यात आल्या.

महापौर यांनी सर्व विभागांना नागरिकाभिमुख, पारदर्शक व वेळेत कामे पूर्ण करण्याचे स्पष्ट निर्देश दिले असून, शहराच्या सर्वांगीण विकासासाठी प्रशासनाने अधिक प्रभावीपणे कार्य करावे, असे आवाहन केले.

पुणे- महापालिकेच्या बांधकाम विकास विभागाकडून पुणे शहरात विविध ठिकाणी विकसकांना त्यांच्या प्रस्तावांना Accommodation Reservation च्या तरतुदी नुसार मंजुरी देण्यात आलेल्या आहेत. आता पर्यंत मंजूर करण्यात आलेल्या ज्या प्रस्तावांना भोगवटा पत्र अदा करण्यात आलेले आहेत, अश्या सर्व प्रस्तावांमधील पुणे महानगरपालिकेला देय असलेले गाळे, सदनिका इ. चे ताबे पुणे महानगरपालिकेला देणे बंधनकारक आहे. मात्र पुणे महानगरपालिकेला काही प्रकल्पामधील गाळे अद्याप ताब्यात आलेले नाहीत अश्या तक्रारी प्राप्त झाल्या आहेत.

त्यामुळे शहर अभियंता अनिरुद्ध पावसकर यांनी सर्व अभियंत्यांना सूचित केले आहे की, अशा सर्व प्रस्तावांची छाननी करून, कोणत्या प्रकल्पामधील गाळे, सदनिका, इ. मनपाच्या ताब्यात आलेल्या नाहीत याची माहिती कोणत्याही परिस्थितीत १५ मे पूर्वी सादर करावी. तसेच अश्या ताब्यात न आलेल्या जागा त्वरित ताब्यात घेण्याची प्रक्रिया सुरु करावी.

पुणे- “अर्बन चॅलेंज फंड अंतर्गत पुणे शहराच्या १२ गावांसाठी पाणीपुरवठा प्रकल्प राबविण्यासाठी ८९० कोटी आणि शहरातील पूरनियंत्रण प्रकल्पांसाठी ४०० कोटी असे एकूण र.रु.१२९० कोटी रुपये महापालिकेला देण्यास केंद्र शासना मार्फत मंजुरी देण्यात आली आहे. पुणे महानगरपालिकेचे आयुक्त नवल किशोर राम यांनी या प्रकल्पांचे सादरीकरण करून सातत्याने केलेल्या प्रयत्नांमुळे अतिरिक्त महापालिका आयुक्त (जनरल) पवनीत कौर यांच्या सातत्यपूर्ण पाठिंब्यामुळे हे यश शक्य झाले आहे.
शहरी विकासाला चालना देण्यासाठी भारत सरकारच्या ‘अर्बन चॅलेंज फंड’ (UCF) अंतर्गत पुणे महानगरपालिकेच्या पाणीपुरवठा व पूरनियंत्रण या दोन महत्त्वपूर्ण प्रकल्पांना आज, दिनांक ११ मे २०२६ रोजी गृहविकास व शहरी व्यवहार मंत्रालय, भारत सरकार यांच्या सचिवांच्या अध्यक्षते खाली आयोजित पहिल्या Apex Committee बैठकीत मंजुरी प्राप्त झाली आहे. या बैठकीत १२ गावांसाठी र.रु.८९० कोटींच्या पाणीपुरवठा प्रकल्पास तसेच पुणे शहरातील पूरनियंत्रण उपाययोजनांसाठी र.रु. ४०० कोटींच्या प्रकल्पास मान्यता देण्यात आली. या दोन्ही प्रकल्पांसाठी एकूण र.रु.१,२९० कोटींच्या निधीस मंजुरी मिळाली आहे.

१२ गावांसाठी पाणीपुरवठा प्रकल्प र.रु.८९० कोटी – पुणे महानगरपालिकेच्या जुन्या हद्दीतील समान पाणीपुरवठा योजनेचे ८५% काम पूर्ण झाले असून, संपूर्ण प्रकल्प ऑगस्ट २०२६ पर्यंत कार्यान्वित होण्याचे नियोजन आहे. सध्या ७ गावांमध्ये पाणीपुरवठा कामे प्रगतीपथावर असून २५ गावांसाठी सविस्तर प्रकल्प अहवाल (DPR) तयार आहे. तसेच Guillain-Barré syndrome (GBS) प्रभावित खडकवासला, नांदेड, नांदोशी, सनसनगर, किरकीटवाडी, धायरी, नऱ्हे, जांभूळवाडी, कोल्हेवाडी, मांगडेवाडी, निंबाळकरवाडी, भिलारवाडी या १२ गावांसाठी र.रु.८९० कोटींचा प्रकल्प प्रस्तावित असून २०० MLD जलशुद्धीकरण प्रकल्प, ७१ कि.मी. ट्रान्समिशन मेन लाईन, ३९० कि.मी. वितरण व्यवस्था आणि SCADA/AMR आधारित स्मार्ट मीटरिंग प्रणालीद्वारे २०५२ पर्यंत ७.७८ लाख नागरिकांना शुद्ध पाणी पुरवठा करण्याचे उद्दिष्ट आहे.
पुणे शहरातील पूरनियंत्रण उपाययोजना र.रु.४००कोटी – पुणे शहरातील ३३५ महत्त्वाच्या पूरग्रस्त ठिकाणी पावसाळी जलनिस्सारण उपाययोजना राबवल्या जात आहेत. या सर्वसमावेशक उपक्रमांमुळे नागरिक व त्यांची मालमत्ता सुरक्षित राहणेस आणि सार्वजनिक आरोग्यात सुधारणा होणेस मदत होणार आहे. SCADA आधारित स्मार्ट जलव्यवस्थापन व AMR/NRW नियंत्रणामुळे पाणी गळती कमी होऊन २०५२ पर्यंत पुण्यात सक्षम, शाश्वत आणि आधुनिक पाणी पायाभूत सुविधा निर्माण करण्याचे पुणे महानगरपालिकेचे लक्ष्य आहे.

पुणे-पुणे जिल्हाधिकारी कार्यालयात आज दुपारी एका ३० वर्षीय तरुणाने पाचव्या मजल्यावरून उडी मारून आत्महत्येचा प्रयत्न केला. मात्र, बंडगार्डन पोलीस आणि जिल्हा प्रशासनाच्या सतर्कतेमुळे त्याला सुरक्षितपणे खाली उतरवण्यात आले, ज्यामुळे मोठा अनर्थ टळला.राम शिवाजी पाचकाळे (वय ३०, रा. भोर, पुणे) असे या तरुणाचे नाव आहे. त्याने राजगड पोलीस ठाण्यात एका प्रकरणाबाबत तक्रार दिली होती. पोलिसांनी ती ‘अदखलपात्र’ गुन्हा म्हणून नोंदवली होती. आपली तक्रार दखलपात्र गुन्हा म्हणून नोंदवली जावी, या मागणीसाठी तो सातत्याने पाठपुरावा करत होता.

न्याय मिळत नसल्याच्या निराशेपोटी सोमवारी त्याने थेट जिल्हाधिकारी कार्यालयाचा पाचवा मजला गाठला आणि तेथील सुरक्षा जाळीवर जाऊन बसला.

घटनेची माहिती मिळताच बंडगार्डन पोलीस ठाण्याचे कर्मचारी, जिल्हाधिकारी कार्यालयातील वरिष्ठ अधिकारी आणि अग्निशामक दलाचे जवान तातडीने घटनास्थळी पोहोचले. पोलिसांनी परिस्थितीचे गांभीर्य लक्षात घेऊन तरुणाशी संवाद साधला. यावेळी वरिष्ठ पोलीस अधिकारी आणि जिल्हा प्रशासनातील अधिकाऱ्यांनी त्याच्या तक्रारीची दखल घेऊन योग्य ती कायदेशीर कारवाई करण्याचे आश्वासन दिले.

पोलिसांच्या आश्वासनानंतर राम पाचकाळे याचे समाधान झाले आणि त्याने आत्महत्येचा विचार सोडून दिला. त्याला सुरक्षितपणे जाळीवरून खाली उतरवण्यात आले. त्यानंतर पोलिसांनी त्याला ताब्यात घेऊन पुढील कायदेशीर कार्यवाहीसाठी पोलीस ठाण्यात नेले. या घटनेमुळे जिल्हाधिकारी कार्यालय परिसरात काही काळ तणावाचे वातावरण निर्माण झाले होते, मात्र पोलिसांच्या प्रसंगावधानामुळे परिस्थिती नियंत्रणात आली.

पुणे : पुणे आणि पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका हद्दीत तब्बल ४१ हजार झाडे लावून त्यांची सात वर्षे देखभाल करण्याच्या महामेट्रोच्या महत्त्वाकांक्षी उपक्रमाचे पर्यावरणप्रेमींनी स्वागत केले असले, तरी या संपूर्ण प्रक्रियेत अधिक पारदर्शकता ठेवण्याची मागणी पुढे आली आहे. माजी विरोधी पक्षनेते उज्ज्वल केसकर, सुहास कुलकर्णी आणि माजी नगरसेवक प्रशांत बधे यांनी महामेट्रोचे व्यवस्थापकीय संचालक श्रवण हर्डीकर यांना सविस्तर पत्र पाठवून अनेक प्रश्न उपस्थित केले आहेत.

महामेट्रोकडून या संदर्भातील निविदा २५ मार्च रोजी प्रसिद्ध करण्यात आली होती. या निविदांद्वारे पुणे व पिंपरी-चिंचवड परिसरात ४१ हजार झाडे लावणे आणि पुढील सात वर्षे त्यांची देखभाल करण्याचे काम हाती घेण्यात येणार आहे. पर्यावरणाच्या दृष्टीने हा अत्यंत सकारात्मक निर्णय असल्याचे पत्रात नमूद करण्यात आले आहे.
मात्र, या प्रकल्पाबाबत अनेक मूलभूत बाबी स्पष्ट झालेल्या नसल्याचा दावा संबंधितांनी केला आहे. महामेट्रोच्या बांधकामादरम्यान हटविण्यात आलेल्या झाडांच्या बदल्यात ही झाडे लावली जाणार आहेत का, असा पहिला प्रश्न उपस्थित करण्यात आला आहे. पर्यावरण विभागाने ज्या प्रमाणात झाडांचे वय आणि संख्या विचारात घेऊन पुनर्लागवडीचे निर्देश दिले होते, त्या निकषांनुसारच ही प्रक्रिया होत आहे का, याबाबतही स्पष्टीकरण मागण्यात आले आहे.याशिवाय ही झाडे नेमकी कोणत्या भागात लावली जाणार आहेत, त्याचा काही नकाशा किंवा आराखडा उपलब्ध आहे का, याची माहिती मागविण्यात आली आहे. या कामासाठी कोणत्याही हॉर्टिकल्चर किंवा लँडस्केप सल्लागाराची नियुक्ती करण्यात आली होती का, असा प्रश्नही उपस्थित करण्यात आला आहे.पत्रामध्ये टेंडरमधील तांत्रिक तपशीलांवरही प्रश्न उपस्थित करण्यात आले आहेत. कोणत्या प्रकारची झाडे लावली जाणार, त्यांची उंची किती असेल, ती किती वर्षांची असतील आणि कोणत्या भागात कोणती झाडे लावली जाणार, याबाबत निविदेमध्ये स्पष्ट माहिती नसल्याचा दावा करण्यात आला आहे. परिणामी, हे निर्णय संबंधित कंत्राटदारावर सोपविण्यात आले आहेत का, अशी शंका पर्यावरणप्रेमींनी व्यक्त केली आहे.

“केंद्र आणि राज्य सरकारची संयुक्त मालकी असलेल्या महामेट्रोच्या या प्रकल्पात करदात्यांचा पैसा गुंतलेला आहे. त्यामुळे संपूर्ण निविदा प्रक्रियेत पारदर्शकता असणे आवश्यक आहे. महामेट्रोने यासंदर्भात सविस्तर निवेदन आपल्या संकेतस्थळावर प्रसिद्ध करावे,” अशी मागणी पत्राद्वारे करण्यात आली आहे.या उपक्रमामुळे पुणे आणि पिंपरी-चिंचवडमधील हरितक्षेत्र वाढण्यास मदत होणार असल्याचे नमूद करताना, शहरातील पर्यावरणप्रेमी, सामाजिक संस्था आणि नागरिकांनी या मोहिमेत पुढाकार घ्यावा, असे आवाहनही करण्यात आले आहे. “ही ४१ हजार झाडे योग्य ठिकाणी आणि योग्य पद्धतीने लावली जावीत तसेच त्यांची सातत्याने देखभाल व्हावी, यासाठी सर्वांनी लक्ष ठेवण्याची गरज आहे,” असेही पत्रात म्हटले आहे.

दरम्यान, या पत्राची प्रत मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे, पालकमंत्री सुनेत्रा पवार, केंद्रीय राज्यमंत्री मुरलीधर मोहोळ, खासदार श्रीरंग बारणे, नगरविकास राज्यमंत्री माधुरी मिसाळ तसेच नगरविकास विभागातील वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनाही पाठविण्यात आली आहे.

पुणे, दि.११: विभागीय आयुक्त कार्यालयात विभागीय आयुक्त डॉ. चंद्रकांत पुलकुंडवार यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या विभागीय लोकशाही दिनात पुणे जिल्ह्यातील चार प्रकरणांवर सुनावणी घेण्यात आली.

यावेळी कोल्हापूर परिक्षेत्राचे पोलीस महासंचालक सुनील फुलारी यांच्यासह विविध विभागांचे अधिकारी, तक्रारदार उपस्थित होते.

जिल्हा स्तरावर येणाऱ्या तक्रार अर्जांवर जिल्हास्तरीय लोकशाही दिनात उचित कार्यवाही होणे आवश्यक असून त्यासाठी निर्णय देताना नियम व कायद्याच्या तरतुदीचे पालन करावे, अशा सूचना डॉ.पुलकुंडवार यांनी दिल्या.

विभागातील सर्वसामान्य जनतेच्या तक्रारी, अडचणी यांची शासकीय यंत्रणेकडून न्याय्य पद्धतीने व तत्परतेने सोडवणूक करण्यासाठी दर महिन्याच्या दुसऱ्या सोमवारी विभागीय आयुक्त कार्यालयात विभागीय लोकशाही दिनाचे आयोजन करण्यात येते. या लोकशाही दिनात नव्याने दाखल चार प्रकरणांचा समावेश होता. या अर्जदारांना तसेच संबंधित विभागाच्या अधिकाऱ्यांना सोबतच्या कागदपत्रांसह आपले म्हणणे मांडण्याची संधी देऊन श्री. पुलकुंडवार यांनी सुनावणी घेतली.

पुणे, दि. ११: जिल्हा कौशल्य विकास, रोजगार व उद्योजकता मार्गदर्शन केंद्र, पुणे तथा प्रतिभा महिला प्रतिष्ठान, पिंपळे गुरव यांच्या संयुक्त विद्यमाने गुरुवार १४ मे २०२६ रोजी पंडित दीनदयाळ उपाध्याय रोजगार मेळाव्याचे आयोजन करण्यात आले आहे.

हा रोजगार मेळावा न्यू मिलेनियम इंग्लिश मिडीयम स्कूल, समर्थ नगर, एस.बी.आय. बँकेसमोर, नवी सांगवी, पुणे येथे होणार असून उमेदवारांच्या प्रत्यक्ष मुलाखती (Walk-in-Interview) घेण्यात येणार आहेत.

मेळाव्यात टाटा मोटर्स पॅसेंजर व्हेईकल लि., कमिन्स इंडिया लि., फोर्स मोटर्स लि., हुंदाई मोटर्स इंडिया लि. यांसह पुणे जिल्ह्यातील विविध नामांकित कंपन्या सहभागी होणार आहेत. एसएससी, एचएससी, आयटीआय, डिप्लोमा, ग्रॅज्युएट तसेच पोस्ट ग्रॅज्युएट पात्रताधारक उमेदवारांसाठी विविध रिक्त पदांवर भरती करण्यात येणार आहे.

इच्छुक उमेदवारांनी रिक्त पदांच्या माहितीसाठी व ऑनलाइन अर्जासाठी www.rojgar.mahaswayam.gov.in महा स्वयंरोजगार संकेतस्थळाला भेट द्यावी. तसेच मेळाव्यास उपस्थित राहताना शैक्षणिक कागदपत्रांच्या छायांकित प्रती, आधारकार्ड, पासपोर्ट साईज फोटो व Resume च्या किमान १० प्रती सोबत आणाव्यात.
अधिक माहितीसाठी जिल्हा कौशल्य विकास, रोजगार व उद्योजकता मार्गदर्शन केंद्र, ४८१ रास्ता पेठ, पुणे येथे संपर्क साधावा किंवा दूरध्वनी क्रमांक ०२०-२६१३३६०६ वर संपर्क करावा, असे आवाहन सहायक आयुक्त श्री. सु.रा. वराडे यांनी केले आहे.

पुणे-कवी ग. दि. माडगूळकर (गदिमा) यांच्या लेखणीतून साकारलेल्या ‘गीतरामायणा’ची आणि अनेक अजरामर कलाकृतींची साक्ष असलेली पुण्यातील शिवाजीनगर येथील ‘पंचवटी’ ही ऐतिहासिक वास्तू पाडण्याचा घाट घातला जात आहे. धक्कादायक बाब म्हणजे, पैशांच्या लालसेपोटी घरातील मंडळींकडूनच ही वास्तू बिल्डरला विकण्यासाठी दबाव टाकला जात असल्याचा गंभीर आरोप गदिमांचे नातू सुमित्र माडगूळकर यांनी आपली आई शीतल माडगूळकर यांच्यावर केला आहे. सोशल मीडियावर एक सविस्तर पोस्ट लिहून त्यांनी हे आरोप केलेत.

सुमित्र माडगूळकर यांच्या या आरोपाला त्यांची आई शीतल माडगूळकर यांनीही तसेच सडेतोड प्रत्युत्तर दिले आहे. तसेच हे सारे आरोप खोटे असून, तू ते पैशांच्या लालसेपायी करतो आहेस, असा आरोपही केला आहे. आईच्या या पोस्टलाही सुमित्र माडगूळकर यांनी पुन्हा एक पोस्ट करून प्रत्युत्तर दिले आहे. हे सगळे आरोप-प्रत्यारोप आपण जाणून घेऊयात….

गदिमांची पवित्र वास्तू “पंचवटी” पाडण्यास विरोध करीत आल्यामुळे मी व माझ्या कुटुंबाच्या (मी,माझी बायको व छोटी मुलगी) जीवाला धोका व माझी खोटी बदनामी करण्याचे कुभांड.

…श्री. सुमित्र श्रीधर माडगूळकर (गदिमांचे नातू)

गदिमांनी हयात असताना असे म्हंटले होते की जोपर्यंत माझे घर पंचवटी आहे तो पर्यंत माझे अस्तित्व या जगात राहील.गदिमांची पवित्र वास्तू पंचवटी पाडावी/ बिल्डरला विकावी असा दबाव आमच्या घरातील अगदी जवळच्या नातेवाईकांकडून (अगदी ते लोक ज्यांनी पंचवटीवर, गदिमांवर मोठी मोठी पुस्तके लिहिली आहेत ते या कटात सामील आहेत,केवळ लोकांना दाखवायला ते गदिमांचा वारसा सांगतात पण प्रत्यक्षात त्यांचे पंचवटी पाडण्याचे प्रयत्न चालू आहेत).माझ्यावर गेले काही महिने याच्यावरून दबाव टाकण्याचा प्रयत्न करण्यात येत आहे त्याला मी माझ्या जीवात जीव असे पर्यंत विरोध करतो आहे विरोध करणार आहे.गदिमांची वास्तू मी पाडू अथवा विकू देणार नाही.केवळ पैशांसाठी हे लोक गदिमांची पवित्र वास्तू पाडत आहेत.
ज्या पवित्र वास्तूमध्ये गीतरामायण लिहिले गेले जी अनेक साहित्यिक कलाकृतींची साक्षी आहे.गदिमांचा अनेक वर्षांचा सहवास ज्या वास्तूला लाभला ती पाडावी म्हणून हे लोक प्रयत्न करत आहेत व त्याला मी विरोध केल्यामुळे आता माझ्या जीवावर उठले आहेत.यात माझा जीव गेला तरी बेहत्तर.

या लोकांनी आता माझी बदनामी सुरू केली आहे मी व माझ्या कुटुंबावर खोटे नाटे आरोप करून माझी बदनामी करण्याचा प्रयत्न चालू आहे.आमच्या कुटुंबातील ज्या बायका संसारात सुखी नाहीत त्यांनी खोट्या नाट्या पोस्ट टाकून माझी बदनामी सुरू केली आहे.

ज्या आजीवर आपल्या सख्ख्या नातीचा लैंगिक छळ केल्याच्या गुन्हा दाखल आहे व पंचवटीवर जिने भलेमोठे पुस्तक लिहिले आहे त्या बाईंचा दाखला देऊन तिचा आम्ही छळ करतो असा खोटा आरोप मी केवळ गदिमांची पवित्र वास्तू पाडायला विरोध करतो आहे म्हणून मी व माझ्या पत्नीवर करत आहेत.माझ्या कुटुंबाच्या जीवावर उठले आहेत.खोटे नाटे कितीही ओरडून सांगितले तरी ते सत्य नसते हे आज न उद्या समोर येईलच.
गेली १० वर्षे मी गदिमांच्या स्मारकासाठी लढतो आहे व माझ्या लढ्यामुळे स्मारकाची इमारत आता पूर्ण झाली आहे,आतल्या कामाला आता सुरुवात होईल.गदिमांचे स्मारक जितके महत्त्वाचे आहे तितकीच गदिमांची पंचवटी माझ्या साठी एक देऊळ आहे,या लोकांनी माझी कितीही बदनामी केली,माझा जीव जरी घेतला तरी ही वास्तू मी पाडू देणार नाही. माझी कितीही बदनामी करा माझ्यावर कोर्ट केसेस करा पण मी लढत राहीन पण तुमचा उद्देश सफल होऊ देणार नाही,गदिमांचा आशिर्वाद माझ्या पाठीशी आहे व मी ही वास्तू बिल्डर ला विकू देणार नाही हे या सर्व केवळ गदिमांचे खोटे नाव घेऊन वारसा सांगणाऱ्या लबाड लांडग्यांनी म्हणजेच पडद्यामागे कारवाया करणाऱ्या नातेवाईकांनी समजावे, हिम्मत असेल तर गदिमांच्या पंचवटीला हात लाऊन दाखवा.तुम्हाला माझे चॅलेंज आहे.

गदिमांच्या वर अतोनात प्रेम करणाऱ्या मराठी रसिकांचे आम्हाला आशिर्वाद मिळतीलच ही खात्री आहे.
शीतल माडगूळकर यांचे पोस्टमधून उत्तर

सुमित्र माडगूळकर यांच्या आरोपाला त्यांची आई शीतल माडगूळकर यांनी एक पोस्ट लिहून उत्तर दिले. ही पोस्ट जशीच्या तशी…

तेव्हा तू कुठे होतास ? @ सुमित्र श्रीधर माडगूळकर

1) जेव्हा पंचवटीला रंग द्यायला हवा होता तेव्हा बाबांना पैसे तर दिले नाहीसच पण विरोधच केलास. तेव्हा तुला असे वाटले नाही का की आपलेही काही कर्तव्य आहे.

2) पंचवटीचा पुढचा भाग पडायला आला होता तेव्हा बाबांनी आणि काकांनीच तो दुरुस्त केला होता.

3) अजूनही पंचवटीच्या अंगण झाडण्याचे आणि रक्षणाचे काम करण्याचे पैसे मी आणि काकू देतो.

4) पंचवटीसाठी बिल्डर बघायला तूच पुढे होतांस.जेव्हा तुला कळले की बाबांनी wiil माझ्या नावावर केले आहे तेव्हा तू 50 % तुला हवेत आणि लीनताला जिने तुला वेळोवेळी मदत केली तिला नंतर द्यावेत असे तू सांगितलंस.

5) पंचवटीच्या भिंतींनी कधीही ऐकली नाही अशी अर्वाच्य भाषा तू स्वतःच्या आईला, बहिणीला आणि मेव्हण्याला वापरलीस की ज्यांनी तुला तुझ्या अडचणीच्या काळात मदत केली.
6) बाळा, आता तरी सुधार. खोटे वागण्याचे बंद कर. अजून वेळ गेलेली नाही. शेवटी सत्याचा विजय होतो आणि प्रत्येकाला आपल्या कर्माचे फळ भोगायला लागते हे लक्षात असू दे.

7) आज पैशाच्या लोभाने तू आपली माणसे दूर करत आहेस. पण हीच माणसे तुझ्या प्रत्येक अडचणीला उभी राहिली आहेत हे कायम लक्षात ठेव. जेव्हा तुझ्या हे लक्षात येईल तेव्हा खूप उशीर झाला असेल. वेळीच सावर.

8 ) आत्ता तुझ्या चुकीच्या वागण्याचे समर्थन तू पंचवटीच्या पाडण्याच्या पोस्टने केले आहेस. लोकांच्या गदिमांविषयीच्या प्रेमाचा, आदराचा गैरफायदा घेण्याचा तुझा हा प्रयत्न चुकीचा आहे.

9) गदिमांच्या आणि रामरायाच्या खालच्या हॉलमधल्या फोटोसमोरच्या टेबलवर, बाहेर जाताना पादत्राणे ठेवताना आपल्या आजोबांच्या थोरपणाची जाणीव कुठे जाते? कोणी पाहुणे आले की आम्हाला उचलून ठेवायला लागतात.

10) जेव्हा ड्रेनेज नको त्या वस्तू टाकल्यामुळे तुंबते, पाणी तुळशीकट्ट्यापर्यंत जाते ते तुला कधीच दिसत नाही. मी आणि काकूच ते उभे राहून करून घेतो.

11) नामुष्कीची वेळ तुझ्या वागण्यामुळेच माझ्यावर आली आणि तो घाणेरडा आरोप तू माझ्यावर करतोस याला काय म्हणू ?

असो .परमेश्वर सारे बघत असतो आणि सत्याचा विजय होतो असा माझा विश्वास आहे. तुला लिहिलेली ही शेवटची पोस्ट!

• तुझी दुर्दैवी आई (????)
  आईच्या पोस्टला सुमित्र यांचे उत्तर…

आई शीतल माडगूळकर यांच्या या पोस्टलाही सुमित्र माडगूळकर यांनी पुन्हा एक पोस्ट लिहून उत्तर दिले आहे. ते उत्तर जसेच्या तसे…

प्रिय आई शीतल श्रीधर माडगूळकर,

Shital Shridhar Madgulkar

तुम्ही गदिमांचे घर पाडणार आहात यावर माझी पोस्ट जाताच तू भली मोठी माझ्या विषयी पोस्ट लिहिलीस, त्यात तुम्ही घरात किती खर्च केलात व मी कसा केला नाही ह्याचा हिशोब मांडला आहेस.

आता सत्य परिस्थित मी लोकांसमोर ठेवत आहे सोबतचे फोटो बघा ही आहे पंचवटीतील गदिमांची खोली ज्या खोलीची तुम्ही अडगळीची खोली करून टाकली आहे. याच खोलीत गदिमांचे २४ वर्ष वास्तव्य होते.
बाहेरून दार बंद करून कुलूप लावले आहे, आता प्रचंड धूळ, मोडके फर्निचर अशी वाईट अवस्था गदिमांच्या खोलीचीच तू व गदिमांचे सुपुत्र आनंदी आनंद यांनी करून ठेवली आहे. आम्ही ती साफ करायला गेलो तर तुमच्यावर घरफोडीचा गुन्हा दाखल करू असे तुम्ही सांगता. गदिमांच्या खोलीची ही अवस्था तुम्ही केली आहे. याची जरातरी लाज असेल तर माझ्याविरुद्ध अशा खोट्या पोस्ट टाकू नकोस, यावरूनच हे लोक गदिमांच्या घराची किती काळजी घेतात हे समोर येतेच. दुर्दैव की हे मला आज लोकांसमोर आणावे लागत आहे व माझी मनापासून इच्छा असूनही आम्हाला काहीही घरात करू देत नाहीत व गदिमांचे घर मुद्दामून वाईट अवस्थेमध्ये ठेऊन कुजून ते पडावे म्हणजे तुम्ही ते बिल्डर ला विकायला मोकळे. हे लोग गदिमांच्या घराची वाट लावत आहेत..माझ्यावर खोटे आरोप करताना जरा तरी लाज बाळगा.

गदिमांचा दुर्दैवी नातू

सुमित्र श्रीधर माडगूळकर

अखिल भारतीय मराठी बालकुमार साहित्य संस्थेचा पुरस्कार प्रदान सोहळा

पुणे : तुमच्या बालसाहित्याला पुरस्कार मिळाला आणि तुम्ही समाधानी असाल, तर प्रॉब्लेम आहे. असे करू नका, तुमच्या लिखाणात विविधता आणा, विविध प्रयोग करा. सिंदबादच्या सात सफरी आल्या पण पुढच्या कोणी का लिहिल्या नाहीत याचा विचार करणे आवश्यक आहे. आज बालसाहित्यिकांनी तीन पातळीवर काम करायला हवे. मराठीत काय चाललंय, देशात आणि जागतिक पातळीवर काय आहे, हे सर्व अभ्यासून लिखाण करणे आवश्यक आहे, असा सल्ला ज्येष्ठ बालसाहित्यकार राजीव तांबे यांनी दिला.

अखिल भारतीय मराठी बालकुमार साहित्य संस्था, पुणे यांच्यातर्फे बालसाहित्यातील राज्यस्तरीय वाङमय पुरस्कार प्रदान सोहळा रविवारी (दि.१०) पत्रकार भवन येथे आयोजित करण्यात आला होता. त्यावेळी राजीव तांबे बोलत होते. अध्यक्षस्थानी स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठाचे माजी कुलगुरू डॉ. पंडित विद्यासागर होते. संस्थेचे अध्यक्ष माधव राजगुरू, कार्याध्यक्ष अनिल कुलकर्णी, कार्यवाह प्रसाद भडसावळे मंचावर होते. क्षिप्रा शहाणे यांना लोखंडे-जोशी पुरस्कार, प्रिया फुलंब्रीकर यांना कवी ग. ह. पाटील पुरस्कार, डॉ. प्रतिमा जगताप यांना वा. गो. आपटे पुरस्कार, डॉ. वर्षा तोडमल यांना आनंद मासिक पुरस्कार, संध्या देवरूखकर यांना रा. वा. शेवडे गुरूजी पुरस्कार, पुंडलिक वझे यांना सर्जेराव जगताप पुरस्कार, संजय काकडे यांना बा. रा. मोडक पुरस्कार, बाबूराव शिरसाट यांना दयार्णव कोपर्डीकर पुरस्कार, डॉ. प्रसन्न दाभोळकर यांना सुधाकर प्रभू पुरस्कार आणि बबन शिंदे यांना अमरेंद्र गाडगीळ पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.

राजीव तांबे म्हणाले, मुलांना भविष्यात काय पहायचे आहे त्यावर लिहा. नाविन्यपूर्ण काम करा. आपल्या दृष्टीकोनाचा प्रॉब्लेम झाला आहे. नवीन तंत्रज्ञानाला, एआयला विरोध करून चालणार नाही. त्याच्या मदतीने पुढे जायला हवे. आपण अपडेट व्हायला हवे. आपण लिखाणात कमी पडतो; मुलांत मिसळायला कमी पडतो. मूल्ये जुनीच आहेत, पण ती नव्या पद्धतीने लिहायला हवीत. लेखक म्हणून जेवढे असमाधानी असू तेवढे अधिक चांगले काम होईल.

पंडित विद्यासागर म्हणाले, बालसाहित्य म्हणजे जादू, चेटकीण अशा गोष्टी. पण आता नवीन पिढीला काही तरी वेगळे हवे आहे. वेगळेपण दिले तर ते मुलांना आवडते. इंग्रजी भाषेत शिक्षण घेणाऱ्या मुलांना मराठी वाचायला आवडत नाही. त्यामुळे नवीन प्रयोग करायला हवेत. सरकारचे धोरण निराशाजनक आहे.‌ त्यामुळे लेखकांना त्यांचा मार्ग शोधावा लागेल.

प्रास्ताविकात अनिल कुलकर्णी म्हणाले, बालकुमार साहित्याला पुरस्कार देणारी बालकुमार ही एकमेव संस्था आहे. याची दखल सरकारने देखील घेतली आणि पुरस्कार देणे सुरू केले. संस्थेचे १९ पुरस्कार आहेत; पण सर्व प्रकारात लेखक लिहित नाहीत ही आमची खंत आहे. मुलांना वाचनाची गोडी कशी लागेल याचा विचार व्हायला हवा.

प्रसाद भडसावळे म्हणाले, परीक्षणासाठी बरीच पुस्तके आली. पण त्यात कवितेची अधिक होती. बालसाहित्यात वास्तववाद अधिक होता. मुलांसाठी एवढा वास्तववाद योग्य आहे का याचा विचार लेखकांनी करावा.

माधव राजगुरू म्हणाले, आज मोठ्या प्रमाणावर बालसाहित्य लिहिले जाते. पण ही संख्यात्मक वाढ आहे. दर्जा राहिलेला नाही. बालसाहित्याचा मूळ झरा आटत चालला आहे का अशी स्थिती आहे. बालसाहित्यात संख्यात्मक वाढीबरोबर गुणात्मक वाढ व्हायला हवी.

वर्षा तोडमल म्हणाल्या, मराठी भाषेत ९४ हजार मुले नापास होतात, ही बातमी वाचली आणि हळहळ वाटली. इंग्रजीचा प्रभाव हे एक कारण आहे. भाषेच्या दृष्टीकोनातून अभ्यासक्रम आखले गेले नसावेत‌. मुलांच्या हातात पुस्तके हवीत; पण त्यांच्या हातात मोबाईल आहे. यावर जाणिवपूर्वक काम केले पाहिजे. भाषिक संस्कार हरवलाय‌.

सूत्रसंचालन प्रज्ञा देशपांडे यांनी केले, आभार संदीप तापकीर यांनी मानले.

पुणे
“विश्वकल्याणाचा भाव असलेले हिंदुत्व हीच या राष्ट्राची खरी ओळख आहे.हिंदुत्वाच्या विचारात स्पष्टता आली,तरच खऱ्या अर्थाने राष्ट्रीय एकता निर्माण होईल आणि त्यातूनच राष्ट्राची पुढील दिशा स्पष्ट होईल,” असे प्रतिपादन राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे अखिल भारतीय प्रचार प्रमुख सुनील आंबेकर यांनी केले.

कर्वेनगर येथील कमिन्स अभियांत्रिकी महाविद्यालयातील के बी जोशी सभागृहामध्ये राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या छत्रपती संभाजी भागाच्या वतीने आयोजित ‘संघ शताब्दी मंथन’ कार्यक्रमात ते मुख्य वक्ते म्हणून बोलत होते.यावेळी व्यासपीठावर डेक्कन अभिमत विद्यापीठाचे कुलपती डॉ भूषण पटवर्धन,राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे अखिल भारतीय संपर्क विभागाचे कार्यालय प्रमुख प्रणव पवार आणि छत्रपती संभाजी भागाचे संघचालक अनिल व्यास यांची उपस्थिती होती.

समाजाचा पाठिंबा हाच संघकार्याचा आधार असल्याचे नमूद करून सुनील आंबेकर म्हणाले, “संघ स्वयंसेवकांची साधना ओळखून समाजाने विपरित परिस्थितीत संघाला साथ दिली.आता व्यक्ति निर्माणाचे कार्य प्रत्येक कुटुंबात पोहोचणे आवश्यक आहे.केवळ संघाच्या भरवशावर समाजपरिवर्तन शक्य नाही; त्यासाठी समाजाचा सक्रिय सहभाग अनिवार्य आहे.समाजाचे अवलंबित्व कमी करून स्वावलंबी व्यवस्था निर्माण करणे हेच संघाचे ध्येय आहे.” मुस्लिम प्रश्न हा संघाच्या स्थापनेपूर्वीपासून असून,संघ तो सोडवण्यासाठी सातत्याने प्रयत्नशील असल्याचेही त्यांनी यावेळी स्पष्ट केले.

भारतीय ज्ञानाचे पुनरुज्जीवन : डॉ. पटवर्धन
डॉ भूषण पटवर्धन यांनी शिक्षण पद्धतीवर भाष्य करताना भारतीय ज्ञानावर विश्वास निर्माण करण्याचे आवाहन केले. ते म्हणाले, “सध्या शिक्षणात पाश्चात्य ‘मोनोकल्चर’चा प्रभाव वाढला असून,आहार,विहार आणि विचारांतून भारतीयत्व हरवत चालले आहे.भारतीय ज्ञान आधुनिक विज्ञानाच्या कसोटीवर सिद्ध करून जगासमोर मांडण्याची गरज आहे. मानव्यशास्त्रात जागतिक दर्जाच्या संस्था भारतात उभ्या राहायला हव्यात आणि डेक्कन कॉलेजमध्ये ते सामर्थ्य आहे.”

सुनील आंबेकर म्हणाले :

• लोकशाही रक्षण : आणीबाणीच्या काळात स्वयंसेवकांनी संविधानाच्या रक्षणासाठी आणि लोकशाहीच्या पुनर्स्थापनेसाठी मोठे योगदान दिले.
• मतांतरण व जागृती : लोकसंख्याशास्त्रीय बदल आणि मतांतरण रोखण्यासाठी केवळ कायदा पुरेसा नाही, तर हिंदू समाजाने संघटित आणि जागृत राहणे गरजेचे आहे.
• युवा संवाद : नवीन पिढीशी प्रभावी संवाद साधून त्यांच्या कर्तृत्वावर विश्वास ठेवत त्यांना राष्ट्रकार्यात सोबत घ्यायला हवे-