पुणे –
“दर्जेदार वैचारिक लेखन हे इतर साहित्य प्रकारांच्या तुलनेत रटाळ व रुक्ष असते, असा आपल्याकडचा प्रचलित समज आहे. मात्र, वैचारिक लेखनामध्ये नाट्यमयता नसेल, तर ते सर्वसामान्यांच्या पसंतीस उतरत नाही. त्यामुळे वैचारिक वा संशोधनपर लेखन करणाऱ्यांनी आपल्या कसदार शैलीद्वारे दर्जेदार व तितक्याच वाचनीय वैचारिक लेखनाकडे वळायला हवे,” असे मत महाराष्ट्र राज्य साहित्य संस्कृती मंडळाचे अध्यक्ष आणि ज्येष्ठ साहित्यिक डॉ. सदानंद मोरे यांनी रविवारी व्यक्त केले.
राष्ट्रीय पुस्तक न्यास, सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ आणि समर्थ युवा फाउंडेशनतर्फे पुणे विद्यापीठात आयोजित ‘मी लेखक होणारच’ या कार्यशाळेमध्ये डॉ. मोरे बोलत होते. नाशिकच्या यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठाचे कुलगुरू डॉ. संजीव सोनवणे, न्यासाचे संचालक राजेश पांडे, प्राचार्य डॉ. संजय चाकणे आदी मान्यवर या वेळी उपस्थित होते. कार्यशाळेमध्ये डॉ. मोरे यांनी उपस्थित विद्यार्थ्यांना ‘वैचारिक, संशोधन आणि सामाजिक लेखन’ या विषयावर मार्गदर्शन केले.
डॉ. मोरे म्हणाले, “वैचारिक लेखनामध्ये नाट्यमयता आणण्याची गरज लक्षात घेताना, लेखकांना आपला तोल जपता यायला हवा. आपल्या लेखनामधून आपण नेमके कोणत्या प्रश्नाचे उत्तर देणार आहोत, याची स्पष्टता हवी. वैचारिक लेखनासाठी आपल्याला पडणारे प्रश्न हे व्यापक असावेत. त्यासाठी लेखक-संशोधकांनी आपले कुतूहल जागृत ठेवायला हवे.” उपस्थित सर्व विद्यार्थ्यांना चांगले प्रश्न विचारणारे व्हा, अशा शुभेच्छाही त्यांनी दिल्या. पांडे यांनी डॉ. मोरे यांचे स्वागत केले. डॉ. अमित गोगावले यांनी सूत्रसंचालन केले व आभार मानले.

आयोजकांचे अभिनंदन…
डॉ. मोरे यांनी या वेळी विद्यार्थ्यांना लेखनाकडे वळविण्यासाठी आयोजकांनी केलेल्या प्रयत्नांचे विशेष कौतुक केले. मोरे म्हणाले, “राजेश पांडे पुण्यामध्ये सध्या त्यांच्या संस्कृतीकारणाच्या माध्यमातून खूप मोठे योगदान देत आहेत. पुस्तक महोत्सवाद्वारे ते खूप महत्त्वाचे कार्य करत आहेत. डिजिटल माध्यमांच्या काळामध्ये नव्या पिढीला पुस्तकांकडे आणि लेखनाकडे वळविण्याचे हे काम महत्त्वाचे आहे.”

कार्यशाळेच्या दुसऱ्या दिवशी आयोजित इतर सत्रांमधून रविवारी विद्यार्थ्यांना प्रसाद मिरासदार, राजेंद्र खेर आणि योगेश सोमण यांनीही मार्गदर्शन करत आपले अनुभव सांगितले. मिरासदार यांनी ‘कथा बीज ते कथा रचना’ विषयावर बोलताना दर्जेदार कथानिर्मितीची प्रक्रिया स्पष्ट करून सांगितली. त्यासाठी गरजेचे निरीक्षण, तपशील व बारकावे टिपण्याची सवय, कथांमधील पात्रे व त्यांच्या व्यक्तिरेखांची निर्मिती प्रक्रिया आदी बाबींची माहिती दिली. खेर यांनी कादंबरी लेखनाविषयी माहिती देताना आपले लेखन अधिकाधिक सखोल, तसेच वाचकांसाठी विश्वासपात्र ठरण्यासाठी महत्त्वाच्या बाबींवर प्रकाश टाकला. तर सोमण यांनी संहिता लेखन या विषयी मार्गदर्शन करताना कथेचा सार, कथानक, पात्रांचे नियोजन, शेवट आदी बाबी विचारात घेत गरजेची असणारी संवाद रचना आदी बाबींमधील तांत्रिकता सहजसोप्या मांडणीतून स्पष्ट करून सांगितली.

बहादूर शाह जफर हे मुघल साम्राज्याचे शेवटचे सम्राट होते. 1857 च्या स्वातंत्र्य लढ्यात त्यांनी ब्रिटिशांविरोधात मोठी भूमिका बजावली होती. ब्रिटिशांनी त्यांना कैद करून रंगून येथे पाठवले होते. त्यांनी आपले उर्वरित आयुष्य रंगून येथेच काढले आणि तिथेच त्यांचे निधन झाले. त्यांचा औरंगजेबाशी कोणताही संबंध नव्हता.

पुणे-औरंगजेबाच्या उदात्तीकरणाचा निषेध करण्यासाठी पतित पावन संघटनेच्या वतीने पुण्यात आंदोलन करण्यात आले. मात्र, या आंदोलनात आंदोलनकर्त्यांकडून मोठी चूक झाली. यावेळी आंदोलनकर्त्यांनी औरंगजेबाऐवजी चक्कत मुघल बादशहा बहादूर शाह यांचा फोटो जाळला. ‘पतित पावन’च्या आंदोलनातील ही घटना सध्या सोशल मीडियावर व्हायरल झाली आहे.दरम्यान, आमच्या कार्यकर्त्याने चुकून चुकीचा फोटो छापून आणला. आम्हाला औरंगजेबाच्या उदात्तीकरण करणाऱ्यांचा विरोध करायचा होता आणि औरंगजेबाचा फोटो जाळायचा होता, असे स्पष्टीकरण पतीत पावन संघटनेने दिले आहे. तसेच, आपल्याकडून अनवधानाने ही चूक झाल्याचेही आंदोलकांनी मान्य केले आहे.

राज्यात छावा चित्रपट प्रदर्शित झाल्यावर औरंगजेबावर मोठा वाद सुरू झाला असून वातावरण तापले आहे. आमदार अबू आझमी यांनी औरंगजेबाचे गुणगान गायल्यानंतर विविध संघटनांनी त्याला जोरदार विरोध केला आहे. त्यांच्या वक्तव्यावर तीव्र प्रतिक्रिया उमटत आहेत. औरंगजेब एक क्रूर शासक होता आणि हिंदू धर्मीयांवर अत्याचार करणारा बादशहा होता, असे हिंदुत्वनिष्ठ संघटनांचे म्हणणे आहे. त्यामुळे औरंगजेबाचा गौरव करणाऱ्या वक्तव्यांवर सातत्याने आक्षेप घेतले जात आहेत. याच पार्श्वभूमीवर रविवारी पुण्यात पतीत पावन संघटनेच्या वतीने आंदोलन करण्यात आले. मात्र, यावेळी औरंगजेबाऐवजी बहादूर शाह जफार यांचा फोटो जाळण्याची चूक घडली.

पतित पावन संघटनेच्या कार्यकर्त्यांनी औरंगजेबाच्या उदात्तीकरणाचा निषेध करण्यासाठी पुण्यात आंदोलन केलं. मात्र, या आंदोलनादरम्यान आंदोलकांकडून मोठी गफलत घडली. आंदोलकांनी औरंगजेब समजून चक्क मुघल सम्राट बहादूर शाह जफर यांच्या फोटोला चपलांचा हार घालून तो जाळला. या चुकीमुळे आता या आंदोलनाची चर्चा रंगली आहे.

पतित पावन संघटनेच्या कार्यकर्त्यांनी लाल महाल चौकात औरंगजेबविरोधात जोरदार घोषणाबाजी केली. परकीय आक्रमक आणि क्रूर शासक असलेल्या औरंगजेबाचा उदो उदो करणाऱ्या प्रवृत्तींचा निषेध करण्यासाठी हे आंदोलन करण्यात आले होते. मात्र, आंदोलकांकडून मोठी चूक झाली आणि त्यांनी औरंगजेबाऐवजी शेवटचा मुघल सम्राट बहादूर शाह जफर याचा फोटो जाळण्यात आल्याचे पाहायला मिळाले. या घटनेचे फोटो आणि व्हिडीओ समाज माध्यमांवर व्हायरल झाले असून, अनेक जण यावर टीका करत आहेत. तर काहींनी हा प्रकार अज्ञानातून झाल्याचे सांगितले.

पुणे- उन्हाळ्याची तीव्रता वाढत असून शालेय सुट्ट्या सुरू असल्याने पुणे महापालिकेने सार्वजनिक उद्यानांची वेळ एक तास वाढवण्याचा निर्णय घेतला आहे. यामुळे पूर्वी रात्री आठ वाजता बंद होणारी उद्याने आता रात्री नऊ वाजेपर्यंत खुली राहणार आहेत.महापालिकेच्या उद्यान विभागाचे प्रमुख अशोक घोरपडे यांनी ही माहिती दिली.

पुणे महापालिकेने प्रत्येक उद्यानाची तपासणी करण्यासाठी स्वतंत्र टीम नियुक्त केली आहे. यामध्ये खराब झालेल्या खेळण्यांची नोंद घेतली जात आहे. तसेच उद्यानांमध्ये सुरक्षेसाठी पुरेशी प्रकाशव्यवस्था आणि स्वच्छतेवरही भर दिला जात आहे. संध्याकाळच्या वाढीव वेळेत उद्याने अधिक प्रकाशमान राहावीत, यासाठी अतिरिक्त स्ट्रीटलाइट्स आणि दिवे बसवण्यात येत आहेत. स्वच्छता मोहिमा नियमितपणे राबवून उद्यानांचे सौंदर्य टिकवण्याचा प्रयत्न सुरू आहे. जनतेच्या तक्रारी व निरीक्षण अहवालाच्या आधारे तत्काळ दुरुस्ती केली जात आहे, जेणेकरून मुलांच्या सुरक्षिततेला धोका निर्माण होणार नाही असे अशोक घोरपडे यांनी सांगितले.

पुणे शहरात महापालिकेची २२० हून अधिक सार्वजनिक उद्याने आहेत. ही उद्याने नागरिकांसाठी आवश्यक विश्रांती आणि आरोग्यवर्धक ठिकाणे आहेत. उन्हाळ्याच्या सुट्ट्यांमध्ये येथे नागरिकांची मोठ्या प्रमाणात गर्दी होते.उन्हाळ्यात तापमान वाढल्याने बहुतांश नागरिक संध्याकाळी पाचनंतर उद्यानांकडे वळतात. पूर्वीच्या वेळेनुसार सकाळी सहा ते अकरा आणि संध्याकाळी चार ते आठ या वेळेत बागा उघड्या असत. मात्र नागरिकांना संध्याकाळचा अधिक वेळ मिळावा म्हणून आता रात्री नऊ वाजेपर्यंत उद्याने खुली ठेवण्याचा निर्णय महापालिकेने घेतला आहे.या निर्णयाचे नागरिकांनी स्वागत केले आहे. रोजच्या कामाच्या व्यापातून बाहेर पडून थोडा वेळ उद्यानांमध्ये घालवण्याची संधी यामुळे उपलब्ध होणार आहे. ज्येष्ठ नागरिकांनाही संध्याकाळी अधिक वेळ फिरण्याचा पर्याय मिळणार असल्याने त्यांनी महापालिकेच्या या निर्णयाचे स्वागत केले आहे.

पुणे महापालिका पुढील काळात उद्यानांचे आणखी नूतनीकरण करण्याचा विचार करत आहे. वार्षिक देखभाल निधीतून उद्याने सुधारण्यासाठी पायाभूत सुविधा उभारण्याचा मानस महापालिकेचा आहे. बसण्याची अतिरिक्त सोय, पाण्याच्या सुविधा आणि लँडस्केपिंगसाठीही योजना आखण्यात येत आहे, असे महापालिकेच्या उद्यान विभागाकडून सांगण्यात आले.पुणे महापालिकेकडून उद्यानांची देखभाल करण्यासाठी विशेष मोहीम हाती घेण्यात आली आहे. विशेषतः मुलांच्या खेळाच्या ठिकाणी अधिक लक्ष दिले जात आहे. कारण उन्हाळ्याच्या सुट्ट्यांमध्ये ही ठिकाणे अधिक वापरली जातात.

विवेकानंद इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजीच्या पद्मभूषण डॉ. वसंतदादा पाटील कॉलेज ऑफ आर्किटेक्चरच्या वतीने

‘अंडरस्टॅंडिंग अर्बनायझिंग पेरिफेरीज ऑफ पुणे प्रदर्शन’
पुणे : पुण्याबाहेरील शहरीकरण, शहरीकरण होताना निर्माण होणाऱ्या समस्या व त्यावरील उपाय, पायाभूत सुविधा, वाहतूक व्यवस्था आणि पर्यावरणीय समतोल अशा विविध पैलूंवर प्रकाश टाकत विद्यार्थ्यांनी ‘अर्बनायझिंग पेरिफेरीज ऑफ पुणे’ या प्रदर्शनात पुण्याच्या उपनगरांमधील शहरीकरण सखोल अभ्यासातून उलगडले.

विवेकानंद इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजीच्या पद्मभूषण डॉ. वसंतदादा पाटील कॉलेज ऑफ आर्किटेक्चरच्या वतीने ‘अंडरस्टॅंडिंग अर्बनायझिंग पेरिफेरीज ऑफ पुणे’ या विशेष प्रदर्शनाचे आयोजन यशवंतराव चव्हाण कलादालन येथे करण्यात आले आहे.

या प्रदर्शनाचे उद्घाटन विवेकानंद इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी ट्रस्टचे चेअरमन ॲड. अभय छाजेड, सचिव जितेंद्र पितळीया आणि संचालक प्रसन्न देसाई यांच्या उपस्थितीत करण्यात आले.

ॲड. अभय छाजेड म्हणाले, “विकास आराखडे तयार करताना अर्बन प्लॅनिंगकडे खूप कमी लक्ष दिले जाते. महाराष्ट्र आज जवळजवळ ५०% शहरीकरणाच्या टप्प्यावर पोहोचला आहे. मुंबईपेक्षाही पुणे शहराची वाढ वेगाने होत आहे. अशी वाढ होत असताना पाणीपुरवठा, सांडपाणी व्यवस्थापन आणि पायाभूत सुविधा यांची योग्य आखणी आवश्यक आहे. यासाठी वेगळ्या निधीची तरतूद केली पाहिजे.”

पुण्याच्या परिघीय शहरीकरणाचा सखोल अभ्यास विवेकानंद इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजीच्या पद्मभूषण डॉ. वसंतदादा पाटील कॉलेज ऑफ आर्किटेक्चर मधील चौथ्या वर्षाच्या विद्यार्थ्यांनी ‘अर्बन डिझाईन’ अभ्यासक्रमांतर्गत विविध अभ्यास प्रकल्प सादर केले आहेत.

प्रा. हृषीकेश अष्टेकर, देवेंद्र देशपांडे, गरिमा बुरागोहैन, गुंजन महेश्वरी, व मीनाक्षी सरावगी यांनी विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन केले. तसेच, महाविद्यालयाचे संचालक आर्किटेक्ट प्रसन्न देसाई व समन्वयक आर्किटेक्ट शेखर गरुड यांनी या उपक्रमात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे.

हे प्रदर्शन दिनांक १९ मार्च पर्यंत सकाळी १० ते संध्याकाळी ६ पर्यंत विनामूल्य खुले असेल.

पुणे : अथक परिश्रम, चिकाटी आणि वेगवेगळ्या आघाडय़ांवर एकाच वेळी काम करण्याचे कसब … असे उद्योजक होण्यासाठी आवश्यक असणारे गुण महिलांमध्ये उपजतच असतात. परंतु महिलांना योग्य वेळी संधी न मिळाल्यामुळे अनेक महिला उद्योग क्षेत्रामध्ये मागे राहतात. महिलांचे उद्योग क्षेत्रातील प्रमाण वाढण्यासाठी महिलांना योग्य वेळी प्रोत्साहन देणे गरजेचे आहे,असे मत उद्योजिका सुप्रिया बडवे यांनी व्यक्त केले.

शुक्ल यजुर्वेदीय माध्यंदिन महाराष्ट्रीय ब्राह्मण मंडळाचा उपक्रम असलेल्या याज्ञवल्क्य उद्योजक विकास अभियान (युवा) तर्फे उद्योग क्षेत्रातील महिलांना पुरस्कार देऊन गौरवण्यात आले. टिळक रस्त्यावरील न्यू इंग्लिश स्कूलच्या गणेश सभागृहात झालेल्या कार्यक्रमाला संस्थेचे कार्याध्यक्ष-विश्राम कुलकर्णी, कार्यवाह श्रीकांत जोशी, हर्षल लेले, युवा महिला आघाडी सदस्या प्रतिभा संगमनेरकर, स्वाती कुलकर्णी, कार्तिकी जोशी, मंजुषा वैद्य,अंजली दारव्हेकर, उपेंद्र केळकर, आशिष कुलकर्णी, सचिन पंडित, प्रशांत देशपांडे, अजय कुलकर्णी मंदार महाजन उपस्थित होते.  
स्वयंसिद्धा पुरस्कार पुण्यातील गजानन एंटरप्राईजेसच्या संचालिका वैशाली धर्माधिकारी यांना आणि युवा उद्योजिका पुरस्कार आर्टिसन प्रिंट अ‍ँड पॅकच्या संचालिका सानिया वाळिंबे यांना प्रदान करण्यात आला. तसेच यंदा युवा गौरव पुरस्कार पोलीस निरीक्षक प्रतिभा जोगळेकर यांना प्रदान करण्यात आला.युवा उपक्रमांतर्गत कै.सौ. सावित्रीबाई नारायण जोशी स्मरणार्थ स्वयंसिद्धा पुरस्कार आणि कै.मनोरमा शामराव कुंभोजकर स्मरणार्थ युवा उद्योजिका पुरस्कार दिला जातो. तर, युवा गौरव पुरस्कार हा युवा कार्यकारिणी पुरस्कृत आहे. सन्मानचिन्ह, मानपत्र असे पुरस्काराचे स्वरूप होते.

सुप्रिया बडवे म्हणाल्या, घर आणि उद्योग सांभाळताना महिलांची कायम कसरत होत असते. घर सांभाळताना येणाऱ्या अडचणी आणि उद्योग सांभाळताना येणाऱ्या अडचणी या वेगवेगळ्या असतात. या दोन्ही सोडवण्यासाठी कौशल्यांची गरज असते. काही कौशल्ये आत्मसात करता येतात तर काही कौशल्ये उद्योग करताना शिकता येतात. त्यातूनच खचून न जाता महिलांनी विविध क्षेत्रांमध्ये उद्योगांसाठी पुढे आले पाहिजे.

सानिया वाळिंबे म्हणाल्या, उद्योग क्षेत्रामध्ये भरभराट होण्यासाठी महिलांना त्यांच्या स्वतःच्या कुटुंबातून तसेच ज्या क्षेत्रामध्ये त्या उद्योग करत आहेत, त्या क्षेत्रातील कुटुंबाचे प्रोत्साहन असणे गरजेचे असते. दोन्हीचा ताळमेळ योग्य साधला तर निश्चितच महिला उद्योग क्षेत्रामध्ये आघाडीवर जाऊ शकतात.

प्रतिभा जोगळेकर म्हणाल्या, स्वतःच्या परिवाराकडून मिळालेला हा पुरस्कार म्हणजे माझ्या कामगिरीवर मला मिळालेली कौतुकाची थाप आहे. मला सासर आणि माहेर दोन्हीकडून चांगला पाठिंबा मिळाल्यामुळे मी पोलीस क्षेत्रामध्ये एक महिला असूनही चांगली कामगिरी करू शकले.

वैशाली धर्माधिकारी म्हणाल्या, युवा परिवाराने दिलेला पुरस्कार हा केवळ माझा एक महिला म्हणून सत्कार नव्हे तर एक उद्योजिका म्हणून सत्कार आहे. हा पुरस्कार केवळ माझ्यासाठीच नव्हे तर सर्व महिलांसाठी प्रेरणादायी पुरस्कार आहे. एक महिला उद्योजिका झाली तर ती केवळ आपल्या कुटुंबासाठी हातभार लावत नाही तर समाजाचा विकास करण्यासाठी हातभार लावत असते, असेही त्यांनी सांगितले. सूत्रसंचालन आयुषी भावे यांनी केले व हर्षल लेले यांनी आभार मानले. 

पुणे : परकीय आक्रमक क्रूरशासक औरंगजेब याचे आपल्या देशात व आपल्या मातृभूमीवर उदात्तीकरण करणाऱ्यांच्या विरोधात कठोर कारवाई झालीच पाहिजे, प्रतापगड च्या पायथ्याशी जशी अफजल खानाच्या कबरीच्या आजूबाजूला अतिक्रमण झाली तसेच संभाजीनगर मध्ये अतिक्रमण झाली आहेत तीच नष्ट व्हावी, अशा मागण्या करीत पतित पावन संघटना पुणे शहर तर्फे आंदोलन करण्यात आले.

लाल महाल चौक येथे  संघटनेचे पुणे शहर अध्यक्ष स्वप्नील नाईक, जिल्हाध्यक्ष दिनेश भिलारे, गुरु कोळी, रवींद्र भांडवलकर, मिलिंद तिकोणे, यादव पुजारी, योगेश वाडेकर, स्वप्निल आंग्रे, राजाभाऊ रजपूत, योगेश पाटील, चेतन कांबळे, राजाभाऊ कारकुड, विराज सांगळे, गणेश बोडके, अक्षय भालेराव, ध्रुव जगताप, आकाश लोढा, अक्षय जम्बुरे, सचिन मोहिते, सुनील येनगुल, तेजस नाईक यांच्यासह  पदाधिकारी व कार्यकर्ते उपस्थित होते.

स्वप्नील नाईक म्हणाले, परकीय आक्रमक, क्रूर शासक औरंगजेब याचे उदात्तीकरण करणाऱ्यांचे विरोधात आंदोलन करण्यात आले. छत्रपती शिवाजी महाराज, धर्मवीर संभाजी व थोर पुरुष यांची अवेहलना करणाऱ्यांच्या विरोधात कठोर व सक्षम कायदा निर्माण व्हावा. प्रसारमाध्यमांवर ( इंस्टाग्राम फेसबुक ट्विटर व्हाट्सअप)  औरंगजेबाचा उदत्तीकरण करणारे व छत्रपती शिवाजी महाराज, धर्मवीर संभाजी महाराज यांच्या विरोधात पोस्ट करणारे किंवा चुकीचा इतिहास पसरवणारे यांच्यावर त्वरित कारवाई होण्यासाठी पुणे पोलिसांनी स्वतंत्र समिती गठीत करावी व या गुन्ह्यांचा तपास सहाय्यक पोलीस आयुक्त यासारख्या उच्चस्तरीय अधिकारी नेमण्यात यावे, अशी आमची मागणी आहे.

औरंगजेबाचे उद्दतीकरण म्हणजे छत्रपती शिवाजी महाराजांचे आणि धर्मवीर संभाजीराजांनी केलेल्या बलिदानाचा अवमान आहे. औरंगजेबाचे उद्दातीकरण करणे म्हणजे आपल्या भारतीय कायदा सुव्यवस्था व संविधानाचा अपमान व आव्हान करणे आहे. औरंगजेबाच्या प्रतिमेचे दहन करण्यात आले असून दि. २२ मार्च पर्यंत जर औरंगजेबाची कबर या भारत भूमीतून निघाली नाही, तर २३ मार्चला तर त्याच्या प्रतिकात्मक कबरीचे दहन याच पुण्याच्या कसब्यात केले जाईल, असा इशाराही त्यांनी दिला.