शाश्वत जलस्वातंत्र्य मिळणे महत्वाचे:डॉ.राजेंद्रसिंह
पुणे:
‘सैरनी नदी पुनरुज्जीवन’ या राजस्थानातील सैरनी नदी पुनरुज्जीवन प्रकल्पावर आधारित पुस्तकाचे प्रकाशन बाल्टिक वॉटर कॉन्फरन्समध्ये स्टॉकहोम ते हेलसिंकी दरम्यान गॅब्रिएला क्रूझवर झाले.आशुतोष तिवारी(महासंचालक,आयएएएम,स्वीडन),चेर मिंग टॅन (कॅलिफोर्निया विद्यापीठ),डॉ.आर.के.तिवारी (अध्यक्ष पॉलिसी आणि गव्हर्नन्स,आय आय डब्ल्यू,आशिया), इको ये (कार्यकारी संचालक, आशिया पॅसिफिक असोसिएशन,चीन),डॉ.राजेंद्र सिंह (रॅमन मॅग्सेसे पुरस्कार विजेते आणि भारताचे जलपुरुष),डॉ.विनिता आपटे (संस्थापक,तेर पॉलिसी सेंटर) यांच्याहस्ते २६ ऑगस्ट २०२४ रोजी हा प्रकाशन कार्यक्रम झाला.या पुस्तकाचे लेखन कर्नल घनश्याम उगाळे यांनी केले आहे आणि तेर पॉलिसी सेंटर (पुणे) यांनी प्रकाशित केले आहे.
प्रकाशन प्रसंगी बोलताना डॉ.विनिता आपटे म्हणाल्या, ‘सैरनी नदी पुनरुज्जीवन प्रकल्प चंबळ खोऱ्यात आहे.हे पुस्तक नदी पुनरुज्जीवनाची एक यशोगाथा आहे.नदी लोकांच्या जीवनात परिवर्तन घडवते आणि जवळच्या गावांमध्ये शांती आणि समृद्धी आणते,याचा लपलेला संदेश देते.काही दशकांपूर्वी ‘चंबळ’ या नावानेच भीती निर्माण व्हायची.तरुण भारत संघाने राजस्थानातील नद्यांवर काम करण्याचा संकल्प केला.नद्या मानवी संस्कृतीच्या मुळाचा आधार आहेत,ज्या ताजे पाणी पुरवतात,जे मानवी जीवनाच्या मुलभूत गरजांपैकी एक आहे.पाण्याशिवाय आपण राहू शकत नाही आणि नद्या ताज्या पाण्यासाठी सर्वात मोठी जलस्रोत आहेत.सर्व प्राचीन आणि सध्याच्या संस्कृती नदी किनाऱ्याजवळच जन्मल्या आहेत.कर्नल घनश्याम उगाळे यांनी हा पुनरुज्जीवनाचा प्रवास खूपच बारकाईने आणि संशोधनासह मांडला आहे.
प्रकल्पाचे प्रणेते डॉ.राजेंद्र सिंह म्हणाले,’आम्ही सैरनी नदी आणि तिच्या शेजारच्या गावांसाठी एक योजना तयार केली आणि प्रत्यक्ष काम सुरू केले.हे पुनरुज्जीवनाचे प्रवास १०-१२ वर्षांपूर्वी सुरू झाले होते आणि आता या क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणात जनतेचा एक चळवळ बनली आहे. या चळवळीच्या माध्यमातून हजारो लोक शेकडो गावांमधून आता ‘सार्वजनिक सहभागाद्वारे जलस्वातंत्र्य आणि शाश्वतता’ या उद्दिष्टाला पाठिंबा देण्यासाठी एकत्र येत आहेत,’
जगभरातील वैज्ञानिकांनी नदी पुनरुज्जीवनाच्या दस्तावेजीकरणाचे कौतुक केले.त्यातून नदी पुनर्रुज्जीवनाचा प्रवास जागतिक स्तरावर पोहोचू शकतील,अशी आशा व्यक्त केली. हे पुस्तक जागतिक स्तरावर प्रकाशित झाले आणि हेलसिंकीच्या जगप्रसिद्ध ग्रंथालयाच्या संग्रहात भेट देण्यात आले.
