भारताने आसाममधील नुमालीगढ रिफायनरीतून क्रॉस-बॉर्डर पाइपलाइनद्वारे बांगलादेशला डिझेल पाठवणे सुरू केले आहे. बांगलादेश पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन (BPC) चे अध्यक्ष मोहम्मद रेजानुर रहमान यांनी सांगितले की, मंगळवारपर्यंत सुमारे 5,000 टन डिझेलचा पहिला साठा बांगलादेशात पोहोचला आहे.बांगलादेश सध्या इंधनाच्या तीव्र टंचाईचा सामना करत आहे. याचे मुख्य कारण अमेरिका-इस्त्रायल-इराण युद्धामुळे जागतिक तेल पुरवठ्यात आलेला व्यत्यय आहे. बांगलादेश आपल्या गरजेच्या सुमारे 95% इंधन मध्य पूर्वेतून आयात करतो.
‘स्ट्रेट ऑफ हॉर्मुज’ सारख्या मार्गांवर तणावामुळे पुरवठा थांबला आहे. यामुळे बांगलादेशातील पेट्रोल पंपांवर लांबच लांब रांगा लागत आहेत. अनेक शहरांमध्ये सरकारला तेलाची रेशनिंग करावी लागली आहे, जिथे बाईकसाठी 10 लिटर आणि कारसाठी 40 लिटरची मर्यादा निश्चित करण्यात आली आहे.हे डिझेल ‘भारत-बांगलादेश फ्रेंडशिप पाइपलाइन’द्वारे पाठवले जात आहे. याचे उद्घाटन मार्च 2023 मध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि तत्कालीन पंतप्रधान शेख हसीना यांनी केले होते. नुमालीगढ रिफायनरीपासून सुरू होऊन ही पाइपलाइन उत्तर बांगलादेशातील दिनाजपूर जिल्ह्यातील पार्बतीपूर डेपोपर्यंत जाते.
बीपीसीच्या अधिकाऱ्यांनुसार, सोमवारी दुपारी 3:20 वाजता पंपिंग सुरू झाली. दर तासाला सुमारे 113 टन तेल पाठवले जात आहे, जे पूर्णपणे पोहोचायला सुमारे 44 तास लागतील.
भारत आणि बांगलादेश यांच्यातील वार्षिक करारानुसार, भारत दरवर्षी पाइपलाइनद्वारे 1.80 लाख टन डिझेलचा पुरवठा करेल. बीपीसीचे अध्यक्ष रेजानुर रहमान यांनी सांगितले, “5,000 टनची ही खेप याच कराराचा भाग आहे.
पुढील सहा महिन्यांत आम्हाला 90,000 टन डिझेल मिळण्याची अपेक्षा आहे, ज्यामुळे आपल्या देशात इंधनाची उपलब्धता स्थिर होईल.” पाइपलाइनद्वारे पुरवठा झाल्यामुळे रेल्वे टँकरच्या तुलनेत वेळ आणि पैसा दोन्हीची बचत होत आहे.
ऑगस्ट 2024 मध्ये शेख हसीना सरकार कोसळल्यानंतर भारत आणि बांगलादेशचे ऊर्जा संबंध बिघडले होते. मोहम्मद युनूस यांच्या अंतरिम सरकारने भारतासोबतच्या अनेक करारांचा आढावा घेतला होता.अदानीच्या झारखंडमधील ऊर्जा प्रकल्पातून वीज पुरवठ्यावरूनही वाद झाला होता. तथापि, आता ढाका येथील राजकीय बदलांनंतर भारताने डिझेल पाठवणे हे या गोष्टीचे संकेत आहे की दोन्ही देशांमधील ऊर्जा संबंध पुन्हा रुळावर येत आहेत.शेख हसीना बाहेर पडल्यानंतर अंतरिम सरकारने भारतासोबत झालेल्या वीज आणि वायू करारांना ‘अटींनुसार प्रतिकूल’ म्हटले होते. थकबाकी न भरल्यामुळे अदानी पॉवरने पुरवठा अर्धा केला होता, जो मार्च 2025 मध्ये देयके सुरू झाल्यानंतर पूर्ववत करण्यात आला.
