पुणे/नवी दिल्ली : सोशल मीडियाद्वारे वादग्रस्त, धार्मिक तेढ निर्माण करणारा, अश्लील कन्टेन्ट पसरवण्यात येत आहे. परिणामी, युवकांच्या मानसिक व सामाजिक स्वास्थ्यावर त्याचा विपरीत परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे केंद्रीय गृहमंत्रालयाने धार्मिक, अश्लील डिजिटल कन्टेन्टचे पुनरावलोकन करून दोषी आढळणाऱ्यांवर कठोर कारवाई करावी, अशी मागणी राज्यसभा खासदार प्रा. डॉ. मेधा कुलकर्णी यांनी केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा यांच्याकडे केली. नवी दिल्ली येथे गुरुवारी प्रा. डॉ. कुलकर्णी यांनी अमित शहा यांची भेट घेऊन यासंदर्भात चर्चा केली व निवेदन दिले. शहा यांनी याची दखल घेऊन योग्य ती कार्यवाही केली जाईल, असे आश्वासन दिले.
प्रा. डॉ. मेधा कुलकर्णी यांनी दिलेल्या निवेदनात म्हटले आहे की, हिंदू देव-देवतांचे एआय-आधारित डीपफेक आणि अश्लील स्वरूपातील चित्रे व व्हिडिओ सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात प्रसारित होत आहेत. ही गोष्ट अतिशय संतापजनक आणि धार्मिक तेढ निर्माण करणारी आहे. त्यामुळे सोशल मीडियाद्वारे जाणीवपूर्वक अशा गोष्टी पसरवणाऱ्यांवर कठोर कारवाई करावी. यासंदर्भात आपल्या कार्यालयाकडे काही नागरिकांनी सोशल मीडियावर व्हायरल होणारे काही व्हिडिओ व पोस्ट्स तरुणांवर चुकीचा प्रभाव टाकत असल्याची, तसेच त्यातून समाजात गैरसमज, संभ्रम व सामाजिक तणाव वाढवण्याची शक्यता असल्याची चिंता व्यक्त केली आहे. या सर्व पोस्ट्स सध्याच्या सायबर व आयटी नियमांनुसार ‘हानीकारक, दिशाभूल करणाऱ्या किंवा भडकावू’ श्रेणीत येतात का, याचे परीक्षण करण्याची मागणी त्यांनी केंद्र सरकारकडे केली आहे.
सोशल मीडिया सांस्कृतिक देवाणघेवाणीचे माध्यम असले तरी, काहीवेळा ते भावनिक दिशाभूल किंवा सामाजिक ध्रुवीकरण वाढवणारी सामग्री पसरवण्यासाठी वापरले जाते, असेही त्यांनी स्पष्ट केले. या पार्श्वभूमीवर गृहमंत्रालयाने प्राथमिक चौकशी करून सायबर मॉनिटरिंग यंत्रणांचा सहभाग आवश्यक असल्यास विचारात घ्यावा. अनेक पालक आणि नागरिकांनी तरुणांच्या मनावर अशा सामग्रीचा होणारा परिणाम लक्षात आणून दिला आहे. डिजिटल स्पेस जबाबदार राहण्यासाठी काही प्रमाणात देखरेख आवश्यक आहे,” असे कुलकर्णी यांनी पत्रात म्हटले आहे.
यात सेन्सॉरशिपचा हेतू नसून, सामाजिक सलोखा बिघडवणाऱ्याना चाप लावण्याचा उद्देश आहे. आयटी कायद्यांतर्गत आवश्यक ती कारवाई करण्यासाठी संबंधित यंत्रणांना सूचना देण्याची त्यांनी गृहमंत्रालयाला विनंती केली आहे. हाच मुद्दा घेऊन प्रा. डॉ. मेधा कुलकर्णी यांनी काही दिवसांपूर्वी राज्यसभेतही निवेदन सादर केले होते.
