श्रीनगर: जेअँडके बँक या प्रमुख सरकारी वित्तीय संस्थेने आर्थिक वर्ष 2018-19 साठीच्या निव्वळ नफ्यामध्ये 129% म्हणजे 465 कोटी रुपयांपर्यंत वाढ झाल्याचे जाहीर केले आहे. य तुलनेत बँकेला अगोदरच्या वर्षात 202 कोटी रुपये निव्वळ नफा झाला होता. मार्च तिमाहीमध्ये बँकेने 214.80 कोटी रुपये नफा मिळला, या तुलनेत आर्थिक वर्ष 2018 मधील याच तिमाहीतील नफा 28.41 कोटी रुपये होता. रिटेल क्रेडिटमधील उत्तम वाढ, पीएनबी मेटलाइफमधील काही हिश्श्याची विक्री व काही मोठ्या एनपीएलचा प्रश्न सुटला, यामुळे आर्थिक वर्ष 2018-19 मध्ये बँकेचे एकूण उत्पन्न 8487 कोटी रुपयांपर्यंत वाढले, तर वर्षभरापूर्वी ते 7116 कोटी रुपये होते.

बँकेच्या संचालक मंडळाने श्रीनगर येथील मुख्यालयात आज झालेल्या बैठकीत ऑडिटेड निकालांना मंजुरी दिल्यानंतर, बँकेने आर्थिक वर्ष 2018-19 व आर्थिक वर्ष 18-19 मधील चौथी तिमाही यातील निकाल आज जाहीर केले. जम्मू व काश्मीर राज्यातील क्रेडिटमध्ये व नेट इंटरेस्ट इन्कममध्ये अगोदरच्या वर्षाच्या तुलनेत 23% वाढ झाली आहे आणि कर्जांवर मिळालेले व्याज व ठेवींवर दिलेले व्याज यातील तफावत आर्थिक वर्ष 2018-19 मधील चौथ्या तिमाहीत 42% वाढली. नफात्मकतेचे प्रतिक असणारे एनआयआयएम चौथ्या तिमाहीत 4.05 हे आणि संपूर्ण वर्षात 3.84% होते, तर या तुलनेत अगोदरच्या आर्थिक वर्षात 3.65% होते.

आव्हानात्मक परिस्थितीतून वाटचाल करत असताना संचालक मंडळाने दिलेला पाठिंबा व मार्गदर्शन यांचा आवर्जून उल्लेख करत, जेके बँकेचे अध्यक्ष व मुख्य कार्यकारी अधिकारी यांनी सुधारणा आणि बँकेच्या टॉप व बॉटमलाइनमध्ये झालेली वाढ यांचे श्रेय बँकेच्या प्रमोटरनी व ग्रहकांनी व विशेषतः जम्मू व काश्मीर राज्याने दर्शवलेल्या विश्वासाला दिले. आव्हानात्मक स्थितीतही क्रेडिटमधील उत्तम वाढ, एनपीएचे व्यवस्थापन, एनपीए वसुली, अनुपालन याबद्दल त्यांनी व्यवस्थापन टीम, बिझनेस हेड व ऑपरेटिव्ह स्टाफ यांचे कौतुक केले.

“जम्मू व काश्मीर राज्यात, प्रामुख्याने एसएमई व रिटेल या क्षेत्रांमध्ये विस्तार करण्यासाठी आमचे मनुष्यबळ बिझनेसविषयक नियोजनाच्या अनुषंगाने काम करत आहे. आम्ही जम्मू व काश्मीर येथे सातत्याने बाजारहिसा मिळवत आहोत, तसेच कर्जाची पुरेशी उपलब्धता नसणाऱ्या भौगोलिक ठिकाणी व श्रेणींमध्ये ही सेवा देत आहोत. विशेषतः कन्झ्युमर व हौसिंग क्षेत्रांवर भर देत आहोत. रिटेलमधील श्रेणीनिहाय आकडेवारी पाहिली असता, हौसिंगमध्ये 79% म्हणजे 3117 कोटी रुपयांवरून 5384 कोटी रुपयांपर्यंत, कन्झ्युमर फायनान्समध्ये 195 म्हणजे 1978 कोटी रुपयांपर्यंत, कारलोनमध्ये 37% म्हणज 2000 कोटी रुपयांवरून 2741 कोटी रुपयांपर्यंत वाढ झाली असून, एकूण रिटेल क्रेडिट 33% वाढले आहे. एकंदर अडव्हान्सेसमध्ये कॉर्पोरेट ते रिटेल मिक्स आता 43 कॉर्पोरेट ते 57% रिटेल आहे, तर या तुलनेत काही वर्षांपूर्वी हे प्रमाण 53 कॉर्पोरेट ते 47 रिटेल असे होते”, असे अध्यक्षांनी नमूद केले.

“आमचे मध्यम कालावधीतील धोरणही या निकालांच्या निमित्ताने अधोरेखित झाले असून, ते आर्थिक वर्ष 2022 अखेरीपर्यंत, एकूण 2.50 लाख कोटी रुपयांची उलाढाल, 2000 कोटी रुपये नफा, 3.5-4% या दरम्यान एनआयआयएम, 1.3% आरओए, 16% आरओई व 1% हून कमी क्रेडिट कॉस्ट असे आहे. आम्ही अगोदरच्या आर्थिक वर्षातील उत्तम व्यवसायाची वाटचाल चालू आर्थिक वर्षातही कायम ठेवणार आहोत आणि नफ्यामध्ये सातत्य राखण्याच्या दृष्टीने वाढीची गती कायम राखणार आहोत. एनपीएच्या बाबतीतील आमच्या तरतुदी 3-4 तिमाहींमध्ये पूर्ण झाल्या की आम्ही अजून चांगली कामगिरी करू, असा विश्वास आहे“, असे परवेझ अहमद यांनी सांगितले.

केची वाढ व व्यवसाय आणखी पुढे नेण्यासंबंधीच्या नियोजनाबद्दल बोलत असताना अध्यक्षांनी चालू आर्थिक वर्षातील दुसऱ्या तिमाहीमध्ये जिल्हा स्तरावर लागू करण्यात येणाऱ्या नव्या झोनल रचनेविषयी माहिती दिली. राज्य सरकारच्या बजेट/विकास योजनेची सांगड राज्यामध्ये सामाजिक-आर्थिक विकास साधण्याच्या बँकेच्या प्रयत्नांशी घातली जाणार आहे. राज्यातील मोठ्या प्रमाणातील ग्रामीण लोकसंख्येला सेवा देण्यासाठी बँक अधिकाधिक विस्तार करणार आहे. यामध्ये, आर्थिक गरजा पूर्ण करण्यासाठी अनौपचारिक पर्यायांवर अवलंबून असणाऱ्या अशा समाजातील तळागाळातील लोकसंख्येचाही समावेश आहे. असे केल्याने बँकेच्या लो कॉस्ट कासा फ्रेंचाइजी सक्षम होतील. सध्या हे प्रमाण 50.7% असून, बँकिंग उद्योगातील ते एक उत्तम मानले जाते.

“मी आधीपासून सांगत असल्याप्रमाणे, एसएमई, पर्यटन पायाभूत सुविधा, शेती व जोडधंदे, पायाभूत सुविधा (सरकारी खर्च), गृहकर्ज, सरकारी कर्मचाऱ्यांना पर्सनल फायनान्स, बागायत, गोल्ड लोन अशा क्षेत्रांमध्ये मोठी क्षमता आहे व मोठी मागणी आहे आणि गेल्या काही तिमाहींमध्ये या क्षेत्रांमध्ये झालेल्या वाढीने ही बाब अधोरेखित झाली आहे. स्टार्ट-अप व नव्या उद्योजकांना प्रोत्साहन देणे, या क्षेत्रालाही आम्ही प्राधान्य देणार आहोत, राज्य व केंद्र सरकारमध्ये स्टार्ट-अपसाठी धोरणाच्या बाबतीत पाठिंबा देणार आहोत. तसेच, आम्ही राज्यातील गुणवान युवकांसाठीही आम्ही प्रयत्न करणार आहोत,” असे परवेझ अहमद यांनी प्रेसला दिलेल्या स्टेटमेंटमध्ये नमूद केले आहे.

31 मार्च 2019 या दिवशी बँकेचा एकूण व्यवसाय 1,61,864 कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचला. त्यामध्ये 89638 कोटी रुपयांच्या ठेवी व 72226 कोटी रुपये ग्रॉस अडव्हान्सेस यांचा समावेश होता. अगोदरच्या वर्षातील 1,42,466 कोटी रुपयांच्या तुलनेत त्यात अंदाजे 14% वाढ झाली. बँकेने 4.90% प्रमाणे स्थिर लो कॉस्ट फंडची नोंद केली व कासा योगदान 50.7% होते. आयएलअँडफ सँड व समूह कंपन्या यांच्या घसरणीमुळे एनपीए कव्हरेज रेश्योमध्ये सिक्वेन्शिअल पद्धतीने किरकोळ, 64.30% पर्यंत घट झाली. एकूण कर्जांच्या टक्क्यांच्या तुलनेत विचार करता, बँकेच्या ग्रॉ व नेट एनपीए रेश्योंमध्ये अनुक्रमे 8.97% व 4.89% पर्यंत सुधारणा झाली, तर अगोदरच्या वर्षात हे प्रमाण अनुक्रमे 9.96% व 4.90% होते. बँकेने

2750 कोट रुपये एनपीएची वसुली केली, शिवाय वाईट व संशयास्पद कर्जांसाठी 1000 कोटी रुपये तरतूद केली.

ठळक वैशिष्ट्ये:

Ø  2017 मध्ये 1632 कोटी रुपये नुकसान झाल्यावर सलग आठ तिमाही नफा कमावला

Ø  एकूण व्यवसायाने ओलांडला 1,60,000 कोटी रुपयांचा टप्पा

Ø  बॅलन्सशीट 100,000 कोटी रुपयांहून अधिक वाढली

Ø  अगोदरच्या वर्षाच्या तुलनेत नफ्यामध्ये 129% वाढ

जेके बँकेचे जम्मू व काश्मीर राज्यातील आघाडीचे स्थान व 65% बाजारहिस्सा, वाढता व उच्च कासा रेश्यो, राज्यातील अडव्हान्सेसवरील वाढत्या उत्पन्नामुळे एनआयएम 5% हून अधिक असणे यामुळे बाजारातील तज्ज्ञ जेके बँकेच्या भविष्याबाबत आशावादी आहेत. उर्वरित भारतामध्ये प्रामुख्याने मोठ्या कंपन्यांना कर्ज देण्यावर भर देणाऱ्या बँकेने गेल्या काही वर्षांत जम्मू व काश्मीर राज्यातील एसएमई व रिटेल ग्राहकांना सेवा देण्यास सुरुवात केली आहे. हे ग्राहक नफ्यात आहेत व जम्मू व काश्मीर राज्यातील बँकेच्या भौगोलिक विस्ताराशी संबंधित असणाऱ्या बाबींची पूर्तता करण्यातील अडथळ्यांमुळे स्पर्धेपासून सुरक्षित आहेत. विश्लेषकांच्या मते, जेके रिस्ट्रक्चर्ड पोर्टफोलिओचे दडपण आता संपले असल्याने बँकेचे ऑपरेटिंग इन्कम चालू आर्थिक वर्षात आणखी वाढेल. क्रेडिटवाढीला पाठबळ देण्यासाठी, बँकेच्या संचालक मंडळाने 1600 कोटी रुपयांपर्यंत टिअर I व टिअर II भांडवल उभारण्यासाठी मंजुरी दिलेली आहे. बँकेचा शेअर त्याच्या 119 रुपये बुक व्हॅल्यूच्या मोठ्या सवलतीत अजूनही ट्रेडिंग करत असल्याने विश्लेषकांना मोठ्या वाढीची अपेक्षा आहे.

पुणे-येथील  स्नॅपर फ्युचर टेक या कंपनीने अमेरिकास्थित एनेमटेक कॅपिटल इन्क. यांच्यासोबत भागीदारी करत असल्याची घोषणा पुण्याच्या महापौर मुक्ता टिळक यांच्या उपस्थितीत केली. स्नॅपर २०१६ पासून भारतात ब्लॉकचेन क्रांतीला चालना देत आहे.

“ब्लॉकचेनला सर्वाधिक मागणी आहे आणि या कौशल्यासाठी मोबदलाही फार मिळतो, शिवाय पुणे हे आयटीहब असल्याने या क्षेत्रात अग्रणी व नेतृत्वस्थानी असण्यासाठीच्या सर्व क्षमता या शहरात आहेत,” असे पुण्याच्या माननीय महापौर मुक्ता टिळक म्हणाल्या. त्यांनी पुढे सांगितले की, कौशल्य विकास आणि महिला सक्षमीकरण हे विकासातील महत्त्वाचे मुद्दे आहेत.

आयटी तज्ज्ञ, एक द्रष्टे व्यक्तिमत्त्व, कार्यकर्ते आणि ३९ पुस्तकांचे लेखक डॉ. दीपक शिकारपूर यांच्या मते उमेदवारांसाठी ब्लॉकचेन क्षेत्रात प्रवेश करण्याचा हा उत्तम काळ आहे, ही त्यांच्यासाठी आयुष्य बदलवणारी संधी असू शकते. सुयोग्य कौशल्ये असलेल्या उमेदवारांना स्वप्नवत संधी देणाऱ्या ईआरपी आणि इंटरनेट क्रांतीशी ते ब्लॉकचेन क्रांतीची तुलना करतात. ब्लॉकचेन क्रांती इंटरनेटरइतकीच किंबहुना त्याहून मोठी क्रांती असेल, असा त्यांना विश्वास आहे.

“यातील महत्त्वाचा मुद्दा आहे सातत्याने अपग्रेड करत राहणं. कारण, तंत्रज्ञान अत्यंत वेगाने बदलत आहे आणि जे आजही पारंपरिक तंत्रज्ञानात अडकून पडले आहेत, त्यांना योग्य संधींचा लाभ घेण्यातही अडचणी येतील. त्यामुळे, सध्या या क्षेत्रात काम करणाऱ्या प्रोफेशनल्सनाही भविष्यातील तंत्रज्ञानासाठी स्वत:ला अपग्रेड करावं लागेल,” असे एनेमटेक कॅपिटल इन्क.चे श्री. स्वेन डे वॉचर म्हणाले.

एनेमटेक कॅपिटल इंडियाचे व्यवस्थापकीय संचालक अवनिश गुप्ता म्हणाले, “ब्लॉकचेन हे विश्वासावर आधारित तंत्रज्ञान आहे. ब्लॉकचेन या वैश्विक माहिती सुविधेच्या माध्यमातून क्रिप्टोग्राफिकली सुरक्षित, अक्षय, ज्यात कोणतीही छेडछाड करणे शक्य नाही, निश्चित वेळ असणाऱ्या वातावरणात माहितीचे आदानप्रदान करता येते. त्यामुळे, सत्य परिस्थितीचेच रूप असलेली परिसंस्था निर्माण होते. इंटरनेट क्रांतीचे लाभ आम्ही दवडले होते. त्यामुळे, स्नॅपरमध्ये गुंतवणूक करून अनोख्या ब्लॉकचेन तंत्रज्ञानाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यावर स्वार होत असल्याचा आम्हाला आनंद आहे.”

“ब्लॉकचेनच्या माध्यमातून आम्ही इंटरनेट ऑफ इंटरअॅक्शन अॅण्ड इन्फॉर्मेशन या टप्प्यापासून इंटरनेट ऑफ व्हॅल्यूच्या दिशेने जात आहोत… जिथे कोणत्याही मध्यस्थाच्या मदतीशिवाय कोणीही विश्वास प्रस्थापित करू शकेल आणि प्रत्यक्ष वेळेत रकमेचे मोल एक्सचेंज करता येईल.”

“ब्लॉकचेनमुळे इंटरनेट हे खुले माध्यम बनले आहे आणि प्रामाणिकता व पारदर्शकता जपणारी कोणतीही संस्था ब्लॉकचेनवर असू शकेल,” असे स्नॅपर फ्युचर टेकचे संस्थापक प्रशांत सुराणा म्हणाले.