इराणवर अमेरिकेच्या नौदलाची नाकेबंदी सुरू-अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणवर लादलेली सागरी नाकेबंदी सुरू झाली आहे. हा निर्णय आज संध्याकाळी ७:३० वाजता (अमेरिकेच्या वेळेनुसार सकाळी १०:०० वाजता) अंमलात आला.या निर्णयानुसार, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जाण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या कोणत्याही जहाजाला थांबवून त्याची तपासणी केली जाईल. इराणला टोल भरलेल्या जहाजांवर विशेष लक्ष दिले जाईल.ट्रम्प यांनी काल सांगितले होते की, इराणला बेकायदेशीर टोल देणाऱ्या जहाजांना सुरक्षित मार्ग दिला जाणार नाही. यामुळे इराणच्या आर्थिक सामर्थ्याला धक्का बसेल.दरम्यान, इराणचे भारतातील राजदूत मोहम्मद फताहली यांनी सांगितले की, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जाणाऱ्या भारतीय जहाजांकडून कोणताही टोल आकारण्यात आलेला नाही. इराण भारतीय जहाजांना त्यांच्या सुरक्षित प्रवासासाठी मदत करेल.
वॉशिंग्टन डीसी-इराणने म्हटले आहे की, तो होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून भारतीय जहाजांना सुरक्षितपणे जाण्यासाठी मदत करेल. इराणचे भारतातील राजदूत, मोहम्मद फताहली यांनी सांगितले की, या विषयावर इराण आणि भारत यांच्यात चांगली चर्चा सुरू आहे.ते म्हणाले की, सध्याचा तणाव असूनही भारतीय जहाजांना या मार्गावरून कोणत्याही अडचणींशिवाय प्रवास करता यावा, अशी इराणची इच्छा आहे. त्यामुळे, इराण नवी दिल्लीला मदत करण्यास तयार आहे.यापूर्वी, इराणने अमेरिकेला इशारा दिला होता की, जर होर्मुझची सामुद्रधुनी आणि तेथील बंदरांना लक्ष्य केले गेले, तर पर्शियन आखात आणि ओमानच्या समुद्रातील कोणतेही बंदर सुरक्षित राहणार नाही.
इराणचे सैन्य आणि रिव्होल्यूशनरी गार्ड्स (IRGC) यांनी म्हटले आहे की, या प्रदेशातील सागरी सुरक्षा ही सर्व देशांची सामायिक जबाबदारी आहे. जर सुरक्षा सर्वांची नसेल, तर ती कोणाचीच नसेल.
दरम्यान, अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडने जाहीर केले आहे की, अमेरिका सोमवारी संध्याकाळी ७:३० वाजल्यापासून इराणची बंदरे आणि किनारपट्टीच्या भागांवर नाकेबंदी लादण्याची तयारी करत आहे. याअंतर्गत, इराणी बंदरांमधून ये-जा करणाऱ्या सर्व देशांच्या जहाजांवर निगराणी ठेवली जाईल आणि त्यांना थांबवले जाऊ शकते.
होर्मुझच्या नाकेबंदीला इस्रायलचा पाठिंबा
इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांनी म्हटले आहे की, त्यांचा देश इराणवरील अमेरिकेच्या सागरी नाकेबंदीला पाठिंबा देतो. राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांचा निर्णय योग्य असून इस्रायल या मुद्द्यावर अमेरिकेसोबत मिळून काम करत आहे.
एका बैठकीत नेतन्याहू म्हणाले की, पाकिस्तानमध्ये झालेल्या शांतता चर्चेच्या नियमांचे इराणने उल्लंघन केल्यामुळे ट्रम्प यांना हे टोकाचे पाऊल उचलावे लागले.
रशियाचा ‘हॉर्मुझ सामुद्राधुनी’तील नाकेबंदीला विरोध
रशियन राष्ट्राध्यक्षांचे कार्यालय असलेल्या ‘क्रेमलिन’ने, अमेरिकेच्या अशा एका निर्णयावर टीका केली आहे; ज्यामध्ये राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी ‘हॉर्मुझ सामुद्राधुनी’ची नाकेबंदी करण्याची घोषणा केली होती. क्रेमलिनचे म्हणणे आहे की, या कृतीचा जागतिक बाजारपेठांवर विपरीत परिणाम होईल.
क्रेमलिनचे प्रवक्ते दिमित्री पेस्कोव्ह यांनी नमूद केले की, ट्रम्प यांच्या या आदेशातील अनेक पैलू अद्याप अस्पष्ट आहेत.
अमेरिकन लष्कराच्या माहितीनुसार, ही नाकेबंदी वॉशिंग्टनच्या वेळेनुसार सकाळी १०:०० वाजता (भारतीय प्रमाणवेळेनुसार सायंकाळी ७:०० वाजता) अंमलात येईल. या उपाययोजनेअंतर्गत, इराणच्या बंदरांकडे जाणारी आणि तिथून परतणारी जहाजे रोखली जातील.
