बैल गेला अन् झोपा केला….प्रशासनाचा कारभार
पुणे: रस्त्यांच्या काँक्रीटीकरणास सातत्याने विरोध होत असतानाही त्याकडे दुर्लक्ष करून शहर परिसरात गल्लीबोळातील रस्ते सिमेंट काँक्रिटचे करून त्यातून मजबूत टक्केवारी कमविण्याची ट्रिक वर्षानुवर्षे सुरू आहे. पण या सिमेंट काँक्रिटच्या रस्त्यामुळे पाणी तुंबण्याचे प्रमाण वाढत असून, थेट वस्त्यांमध्ये पाणी घुसत असल्याचे आता कुठे महापालिकेला खरे वाटू लागले आहे.
त्यामुळे ९ मीटरपेक्षा कमी रस्त्यांचे सिमेंट कांँक्रिटीकरण केले जाणार नाही, तेथे केवळ डांबरी रस्ते केले जाईल असे आयुक्त नवल किशोर राम यांनी स्पष्ट केले आहे.
शहरात सुमारे ९०० किलोमीटर लांबीचे सहा ते १२ मीटर रुंदीचे अरुंद अंतर्गत रस्ते आहेत. या रस्त्यांवर पावसाळी गटारे आणि पाणी वाहून नेणारी यंत्रणा अपुरी असल्याने मुसळधार पावसात या रस्त्यांचे नाल्यात रूपांतर होते. सखल भागांमध्ये पाणी साचून ते थेट घरांमध्ये व इमारतींच्या पार्किंगमध्ये शिरत असल्याच्या तक्रारी सातत्याने वाढत आहेत.
यंदाच्या अवकाळी पावसाने या समस्येची तीव्रता पुन्हा समोर आणली असून सिमेंट कॉंक्रीटमुळे पाण्याचा नैसर्गिक निचरा थांबत असल्याचे स्पष्ट झाले आहे. डांबरी रस्त्यापेक्षा सिमेंटच्या रस्त्यांचा खर्च जास्त आहे. बहुतांश नगरसेवक हे ‘स’ यादीत विविध ठिकाणी सिमेंट काँक्रिटचे रस्ते करण्यासाठी म्हणून निधीची तरतूद करतात. त्यातून मिळणारी टक्केवारी जास्त असल्याने नगरसेवकांच्या दृष्टीने सिमेंटचे रस्ते महत्वाचे आहेत.
जलवाहिनी, सांडपाणी वाहिनी, पावसाळी गटार, केबल आणि इतर सेवा वाहिन्यांसाठी वारंवार खोदकाम करावे लागत आहे. सिमेंट काँक्रिटच्या रस्त्याची डांबरी रस्त्यासाठी मोठी खर्च होतो. पण हे कॉंक्रीट रस्ते तयार केल्यानंतर त्यांची पुन्हा खोदाई केल्याने रस्ते पुन्हा दुरुस्त होत नाहीत. त्यामुळे निधी वाया जात आहे. सिमेंट रस्त्यांमुळे उष्णतेत भर पडत आहे. शहरात कमी वेळात जास्त पाऊस पडल्यानंतर लहान रस्त्यावर सिमेंटच्या रस्त्यामुळे रस्त्याने मोठ्या प्रमाणात पाणी वाहते.
त्याचा परिणाम दाट लोकवस्ती असलेल्या भागात होत असून, घरांमध्ये पार्किंगमध्ये पाणी घुसत आहे. याचा विचार करून आयुक्त नवल किशोर राम यांनी गल्लीबोळातील रस्ते सिमेंटचे न करण्याचा निर्णय घेतला आहे. यासंदर्भात परिपत्रक काढण्याचे आदेश शहर अभियंता अनिरुद्ध पावसकर यांना दिले आहेत. दरम्यान, साडेसात मीटरपर्यंतच्या रस्त्यांवर आता डांबरीकरणावर भर दिला जाणार असून, त्याबाबतचे आदेश लवकरच काढले जाणार आहेत.
डांबरी रस्ते – ९०० किलोमीटर
सिमेंट काँक्रिटचे रस्ते – ४०० किलोमीटर
विकसित न झालेले रस्ते – १०० किलोमीटर
समाविष्ट गावातील रस्ते – ७०० किलोमीटर
सिमेंट रस्ता तयार करण्याचा प्रति चौरस मिटर खर्च – ६००० रुपये
डांबरी रस्ता तयार करण्याचा प्रति चौरस मिटर खर्च – ४५०० रुपये
जुन्या हद्दीतील शहरातील रस्त्यांची रुंदी आणि लांबी (किलोमीटरमध्ये)
१२ मीटरपेक्षा लहान रस्ते -९७०.८६
१२ ते २४ मीटरचे रस्ते – ३१४
२४ ते ३० मीटरचे रस्ते – ६०.५४
३० ते ३६ मीटरचे रस्ते – २९.९६
३६ ते ६१ मीटरचे रस्ते – २३.२९
