होर्मुझ सामुद्रधुनीतून होणारी तेल वाहतूक जवळपास ठप्प झाली आहे. त्यामुळे अनेक देश अडचणीत आले आहेत.युद्ध थांबण्याची कोणतीही चिन्हं सध्या दिसत नाही. इराणनं होर्मुझ सामुद्रधुनीतून होणारी तेल वाहतूक रोखली आहे.पाश्चिमात्य देशांची साथ न लाभल्यानं ट्रम्प यांनी व्हाईट हाऊसमध्ये त्यांची नाराजी बोलून दाखवली. ‘काही देश यासंदर्भात अतिशय उत्साही होते, तर काही देशांनी उत्साहच दाखवला नाही. ज्या देशांना आम्ही कित्येक वर्षे मदत केली, ज्यांना अतिशय धोकादायक बाहेरच्या संकटांपासून वाचवलं, त्यांनी मदतीची तयारी दर्शवली नाही,’ असं म्हणत ट्रम्प यांनी मित्र देशांवर कृतघ्नपणाचा आरोप केला.
होर्मुझमधून वाहतूक सुरळीत करण्यासाठी अमेरिकेनं त्यांच्या मित्रदेशांना साद घातली. अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी मित्र राष्ट्रांना मदतीचं आवाहन केलं. पण बहुतांश देशांनी मदतीस नकार दिला. त्यामुळे नाराज झालेल्या ट्रम्प यांनी पाश्चिमात्य देशांचा उल्लेख कृतघ्न असा केला आहे.
इराण आणि ओमानच्या मधोमध होर्मुझची सामुद्रधुनी आहे. या चिंचोळ्या जलमार्गातून जगातील २० टक्के खनिज तेल आणि नैसर्गिक वायूची वाहतूक चालते. त्यामुळे होर्मुझचा मार्ग अतिशय महत्त्वाचा आहे. इस्रायल आणि अमेरिका यांच्या हल्ल्यानंतर इराणनं याच सामुद्रधुनीत सागरी सुरुंग पेरले. ड्रोनद्वारे हल्ले सुरु केले. त्यामुळे ट्रम्प यांनी होर्मुझ मार्ग खुला करण्यासाठी मित्र देशांना साद घातली.मित्र देशांनी होर्मुझमध्ये त्यांच्या युद्धनौका पाठवाव्यात, असं आवाहन ट्रम्प यांनी केलं. पण ट्रम्प यांच्या आवाहनाला जर्मनी, स्पेन आणि इटलीनं प्रतिसाद दिलेला नाही. होर्मुझमध्ये नौदलाची जहाजं पाठवण्याचा कोणताही विचार नसल्याचं या देशांनी स्पष्ट केलं आहे. ‘यासंदर्भात आमच्याकडे संयुक्त राष्ट्र, युरोपियन यूनियन, नाटो यांच्याकडून तसा कोणताही जनादेश नाही. युद्ध सुरु करण्याआधी इस्रायल आणि अमेरिकेनं जर्मनी सोबत सल्लामसलत केली नव्हती,’ असं जर्मनीचे चान्सलर फ्रेडरिक मर्ज यांनी म्हटलं.
ब्रिटनने म्हटले- आम्ही या युद्धात अडकणार नाही
ब्रिटनचे पंतप्रधान कीर स्टार्मर म्हणाले की, त्यांचा देश या मोठ्या युद्धात अडकणार नाही. त्यांनी मान्य केले की, तेल बाजार स्थिर ठेवण्यासाठी होर्मुज सामुद्रधुनी पुन्हा उघडणे आवश्यक आहे, परंतु हे सोपे काम नाही. त्यांनी असेही सांगितले की, कोणतेही पाऊल जास्तीत जास्त देशांच्या सहमतीनेच उचलले जाईल.युरोपीय देशांनी लष्करी कारवाईऐवजी मुत्सद्देगिरीवर भर दिला आहे. होर्मुज सामुद्रधुनी खूप महत्त्वाची आहे, कारण येथून जगातील सुमारे 20% तेल आणि वायूचा पुरवठा होतो, जो सध्या इराणमुळे बाधित होत आहे.
जर्मनीने म्हटले- हे युरोपचे युद्ध नाही
द गार्डियनच्या वृत्तानुसार, जर्मनीने स्पष्टपणे सांगितले आहे की तो कोणत्याही लष्करी कारवाईत भाग घेणार नाही. जर्मन चान्सलर फ्रेडरिक मर्ज म्हणाले की, या प्रकरणी कधीही कोणताही निर्णय झाला नाही, त्यामुळे जर्मनीच्या लष्करी योगदानाचा प्रश्नच उद्भवत नाही. ते असेही म्हणाले की, इराणचे सध्याचे सरकार संपले पाहिजे, परंतु बॉम्बफेक करून त्याला झुकवणे हा योग्य मार्ग नाही.जर्मनीचे संरक्षण मंत्री बोरिस पिस्टोरियस यांनीही अमेरिकेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले. ते म्हणाले की, हे युरोपचे युद्ध नाही आणि जेव्हा अमेरिकेची नौसेना स्वतःच इतकी शक्तिशाली आहे, तेव्हा काही युरोपीय जहाजे काय करणार.
इराणने होर्मुज सामुद्रधुनीमार्गे तेलपुरवठा थांबवला, ज्यामुळे जगाच्या अर्थव्यवस्थेला मोठा धक्का बसला आहे. ट्रम्प आता आपल्या सहयोगी नाटो देशांना होर्मुजमध्ये मार्ग मोकळा करण्याची विनंती करत आहेत.मात्र, या देशांनी स्पष्ट केले आहे की, ते होर्मुज सामुद्रधुनीमध्ये आपली युद्धनौका पाठवणार नाहीत. हा निर्णय अशा वेळी आला आहे, जेव्हा अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इशारा दिला होता की, जर नाटो देशांनी हा महत्त्वाचा सागरी मार्ग पुन्हा सुरू करण्यास मदत केली नाही, तर नाटोचे भविष्य धोक्यात येऊ शकते.
