मुंबई
केंद्रीय अन्वेषण ब्युरो (सीबीआय) ने गेनबिटकॉइन क्रिप्टोकरन्सी फसवणूक प्रकरणात डार्विन लॅब्स प्रायव्हेट लिमिटेडचा सहसंस्थापक आणि मुख्य तंत्रज्ञान अधिकारी आयुष वर्ष्णेय याला अटक केली आहे.
हा गुन्हा व्हेरिएबलटेक प्रायव्हेट लिमिटेडद्वारे राबविण्यात आलेल्या कथित गेनबिटकॉइन पॉन्झी योजनेशी संबंधित आहे. या योजनेत गुंतवणूकदारांना मोठ्या परताव्याचे आमिष दाखवून बनावट क्रिप्टोकरन्सी योजनेत गुंतवणूक करण्यास प्रवृत्त करण्यात आले आणि त्यानंतर गुंतवणूकदारांकडून जमा झालेल्या निधीचा अपहार करण्यात आला.
या प्रकरणाचा तपास भारतीय दंड संहितेच्या कलम 120बी, 406 आणि 420 तसेच माहिती तंत्रज्ञान अधिनियम 2000 च्या कलम 66 अंतर्गत करण्यात येत आहे.
भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या 13 डिसेंबर 2023 रोजीच्या आदेशानुसार या प्रकरणाचा तपास सीबीआयकडे सोपविण्यात आला आहे. गेनबिटकॉइन फसवणुकीशी संबंधित विविध तक्रारींची एकत्रित चौकशी करण्यासाठी सीबीआयला समान तपास यंत्रणा म्हणून नियुक्त करण्यात आले होते.
तपासादरम्यान डार्विन लॅब्स प्रायव्हेट लिमिटेड आणि त्याचे सहसंस्थापक आयुष वर्ष्णेय, साहिल बाघला आणि निकुंज जैन यांची भूमिका समोर आली. एमसीएपी नावाच्या क्रिप्टो टोकनची रचना, विकास आणि अंमलबजावणी तसेच त्यासंबंधित ईआरसी-20 स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट तयार करण्यामध्ये त्यांचा सहभाग असल्याचे आढळले.
डार्विन लॅब्स प्रायव्हेट लिमिटेडने या कथित फसवणूक योजनेची संपूर्ण तांत्रिक पायाभूत सुविधा विकसित केली होती. यामध्ये जीबीमायनर्स डॉट कॉम हा बिटकॉइन मायनिंग पूल प्लॅटफॉर्म, बिटकॉइन पेमेंट गेटवे, कॉइन बँक बिटकॉइन वॉलेट आणि गेनबिटकॉइन गुंतवणूकदारांसाठी असलेली संकेतस्थळ प्रणाली यांचा समावेश होता.
आरोपी फरार असल्याने त्याच्याविरुद्ध लुक आउट सर्क्युलर जारी करण्यात आले होते. 9 मार्च 2026 रोजी भारताबाहेर जाण्याचा प्रयत्न करत असताना मुंबई येथे इमिग्रेशन अधिकाऱ्यांनी त्याला अडवले आणि त्यानंतर त्याला सीबीआयच्या ताब्यात देण्यात आले.
सीबीआयने 10 मार्च 2026 रोजी कायद्यानुसार त्याला अटक केली.
गेनबिटकॉइन घोटाळ्याचा सर्वंकष आणि निष्पक्ष तपास करण्यासाठी सीबीआय कटिबद्ध असून या प्रकरणातील दोषींना न्यायालयासमोर उभे करण्यासाठी तपास सुरू आहे.
