युद्धाला अडीच वर्षे उलटली, गाझाचे खंडहर झाले–हमासच्या हल्ल्याने सुरू झालेल्या गाझा युद्धाला दोन वर्षांहून अधिक काळ लोटला आहे. 7 ऑक्टोबर 2023 रोजी हमासने इस्रायलमध्ये घुसखोरी केली आणि सुमारे 251 लोकांना ओलीस ठेवले. प्रत्युत्तरादाखल, इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांनी तात्काळ युद्धाची घोषणा केली आणि हमासवर हल्ले सुरू केले.या दोन वर्षांत गाझाची 98% शेतीची जमीन नापीक झाली आहे. आता फक्त 232 हेक्टर जमीनच सुपीक राहिली आहे. येथे पुन्हा शेती सुरू करण्यासाठी 25 वर्षे लागतील.युद्धाच्या (संघर्षामुळे) गाझामधील 23 लाख लोकांपैकी 90% लोक बेघर झाले आहेत. ते पाणी आणि विजेविना तंबूंमध्ये राहत आहेत आणि निम्म्याहून अधिक लोक उपासमारीचा सामना करत आहेत. 80% परिसर लष्करी क्षेत्र बनले आहे.संयुक्त राष्ट्रांच्या अहवालानुसार, गाझामध्ये जमा झालेला 510 लाख टन ढिगारा (मलबा) हटवण्यासाठी 10 वर्षे आणि 1.2 ट्रिलियन डॉलर लागू शकतात. 80% इमारती उद्ध्वस्त झाल्या आहेत, ज्यामुळे 4.5 ट्रिलियन डॉलरचे नुकसान झाले आहे.
इस्रायलवर गाझामध्ये ‘व्हॅक्यूम बॉम्ब’ वापरल्याचा आरोप आहे. ‘द रेस्ट ऑफ द स्टोरी’ या अहवालानुसार, हे बॉम्ब आधी हवेत इंधनासारखे ढग पसरवतात आणि नंतर त्यांना आग लावतात. यामुळे आगीचा एक मोठा गोळा तयार होतो आणि आजूबाजूची हवा खेचली जाऊन एक प्रकारची पोकळी (व्हॅक्यूम) स्थिती निर्माण होते.या स्फोटांमुळे तापमान 3,500 अंश सेल्सिअसपर्यंत पोहोचते. या बॉम्बमध्ये ॲल्युमिनियम आणि मॅग्नेशियमसारखे घटक असतात, जे काही सेकंदात शरीराला जाळून टाकतात.
लष्करी तज्ज्ञ आणि प्रत्यक्षदर्शींचेही म्हणणे आहे की इस्रायलने तिथे अशी शस्त्रे वापरली, ज्यांना ‘व्हॅक्यूम बॉम्ब’, ‘थर्मल’ किंवा ‘थर्मोबॅरिक’ बॉम्ब म्हटले जाते.अहवालानुसार, हल्ल्यात मारल्या गेलेल्या अनेक लोकांचे मृतदेहही सापडले नाहीत. गाझाच्या नागरी संरक्षण पथकाने 2,842 अशा पॅलेस्टिनींची नोंद केली आहे, ज्यांच्याबद्दल असे म्हटले गेले की दफन करण्यासाठी त्यांचा कोणताही भाग शिल्लक राहिला नाही. तर 3,500 पेक्षा जास्त लोक अजूनही बेपत्ता आहेत.सध्या गाझामध्ये औपचारिक युद्धबंदी लागू आहे आणि कराराचे 100 दिवस पूर्ण झाल्यानंतर तो दुसऱ्या टप्प्यात पोहोचला आहे, परंतु तणाव अजूनही कायम आहे. 10 ऑक्टोबर 2025 पासून आतापर्यंत 500 हून अधिक पॅलेस्टिनी मारले गेल्याच्या बातम्या आल्या आहेत.
एक आई, यास्मिन महानी, यांनी आपली आपबीती सांगितली. 10 ऑगस्ट 2024 रोजी गाझा शहरातील अल-ताबीन शाळेवर झालेल्या हल्ल्यानंतर त्या आपला मुलगा सादला शोधत होत्या.त्यांना तिथे त्यांचे पती सापडले, पण मुलाचा कोणताही मागमूस लागला नाही. त्यांनी सांगितले की, मशिदीत त्यांना जमिनीवर मांस आणि रक्त विखुरलेले दिसले, पण दफन करण्यासाठी मुलाचा कोणताही अवयवही मिळाला नाही.
अल जझीराच्या अहवालानुसार, यास्मिनसारख्या हजारो माता आजही आपल्या मुलांना रुग्णालये आणि शवागारांमध्ये शोधत आहेत. या युद्धात मृतांची संख्या ७२,००० पेक्षा जास्त असल्याचे सांगितले जात आहे.मानवाधिकार संघटनांनी इस्रायलवर युद्ध गुन्ह्यांचे आरोप केले आहेत. तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, दाट लोकवस्तीच्या भागात अशा बॉम्बचा वापर करणे ही खूप गंभीर बाब आहे.
एमके-८४ ‘हॅमर’: सुमारे ९०० किलोचा बॉम्ब, जो ३,५०० अंश सेल्सिअसपर्यंत तापमान निर्माण करू शकतो. याचा दाब आणि उष्णता शरीराला गंभीर नुकसान पोहोचवते.
बीएलयू-109 बंकर बस्टर: हे मजबूत संरचनेत घुसून आत स्फोट घडवते आणि बंद ठिकाणी आगीचा मोठा गोळा तयार करते.
जीबीयू-39: याला अचूक लक्ष्य साधणारे ग्लाइड बॉम्ब म्हटले जाते. अल-तबिन शाळेवरील हल्ल्यानंतर याचे तुकडे सापडल्याचे सांगितले जात आहे.
या शस्त्रांना एयरोसोल किंवा व्हॅक्यूम बॉम्ब असेही म्हणतात. अहवालात दावा करण्यात आला आहे की, यांचा परिणाम इतका भीषण असतो की इमारत बाहेरून जास्त खराब दिसत नाही, परंतु आत असलेली प्रत्येक गोष्ट जळून खाक होऊ शकते.
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांची बुधवारी व्हाईट हाऊसमध्ये भेट झाली. ही बैठक सुमारे 2 तास बंद खोलीत चालली.
ट्रम्प यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म ट्रुथ सोशलवर लिहिले – मी नेतन्याहू यांना स्पष्टपणे सांगितले आहे की अमेरिकेने इराणसोबतच्या अणुकरारावर चर्चा सुरू ठेवावी.
त्यांनी लिहिले की बैठक खूप चांगली झाली, पण कोणताही अंतिम निर्णय झाला नाही. इराणसोबत चांगला करार होऊ शकला तर ते अधिक चांगले होईल, पण जर तो झाला नाही तर पुढे काय करायचे हे पाहिले जाईल.
ट्रम्प यांनी हे देखील आठवण करून दिली की, मागील वेळी इराणने करार केला नव्हता, त्यानंतर अमेरिकेने त्यांच्यावर ‘ऑपरेशन मिडनाईट हॅमर’ ही लष्करी कारवाई केली होती.
ट्रम्प म्हणाले की त्यांनी नेतन्याहू यांच्याशी गाझाच्या परिस्थितीवर आणि प्रदेशातील शांतता प्रयत्नांवरही चर्चा केली आहे. नेतन्याहू यांनी ट्रम्प यांच्या भेटीपूर्वी अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबियो यांचीही भेट घेतली.
