इराणमध्ये हिंसक निदर्शनांमुळे भारत सरकारने बुधवारी नागरिकांसाठी एक सल्लागार सूचना (अॅडव्हायझरी) जारी केली आहे. यात म्हटले आहे की, जे भारतीय नागरिक, मग ते विद्यार्थी असोत, तीर्थयात्री असोत, व्यापारी असोत किंवा पर्यटक असोत, सध्या इराणमध्ये आहेत, त्यांनी शक्य तितक्या लवकर तेथून बाहेर पडावे.या सल्लागार सूचनेत म्हटले आहे की, हा सल्ला 5 जानेवारीच्या मागील सल्लागार सूचनेचा पुढील भाग आहे आणि इराणमधील बदलत्या परिस्थिती लक्षात घेऊन देण्यात आला आहे.सरकारने हे देखील पुन्हा सांगितले आहे की, सर्व भारतीय नागरिकांनी सावधगिरी बाळगावी. त्यांनी निदर्शने किंवा गर्दीच्या ठिकाणांपासून दूर राहावे.इराणमध्ये असलेल्या भारतीय नागरिकांनी भारतीय दूतावासाच्या संपर्कात राहावे आणि स्थानिक माध्यमांवर लक्ष ठेवावे जेणेकरून कोणत्याही नवीन माहितीची त्यांना जाणीव होईल.
इराणमध्ये बुधवारी संध्याकाळी 300 मृतदेहांना दफन केले जाईल. इंग्रजी वृत्तपत्र द गार्डियननुसार, मृतदेहांमध्ये आंदोलकांसह सुरक्षा दलांचे मृतदेह देखील असतील. हा कार्यक्रम कडेकोट बंदोबस्तात तेहराण विद्यापीठाच्या कॅम्पसमध्ये होऊ शकतो.आंदोलनात मृतांच्या संख्येवर लक्ष ठेवणाऱ्या अमेरिकन संस्था ह्यूमन राइट्स ॲक्टिव्हिस्ट्स न्यूज एजन्सीने सांगितले की, आतापर्यंत 2,550 हून अधिक लोक मारले गेले आहेत. यामध्ये 2,403 आंदोलक आणि 147 सरकारशी संबंधित लोकांचा समावेश आहे.
मात्र, इराणशी संबंधित प्रकरणांना कव्हर करणाऱ्या इराण इंटरनॅशनल या वेबसाइटने दावा केला आहे की, देशभरात किमान 12 हजार लोकांचा मृत्यू झाला आहे. बहुतेक लोक गोळी लागल्याने मरण पावले आहेत.
इराणमध्ये 26 वर्षांच्या आंदोलक इरफान सुलतानीला आज फाशी दिली जाऊ शकते. द गार्डियननुसार, त्याला 8 जानेवारी रोजी अटक करण्यात आली होती. 11 जानेवारी रोजी त्याला फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली.
त्याच्यावर हिंसा भडकवल्याचा आणि ‘देवाविरुद्ध युद्ध पुकारल्याचा’ आरोप लावण्यात आला. या प्रकरणात पुढे कोणतीही सुनावणी होणार नाही, कुटुंबाला फक्त 10 मिनिटांसाठी शेवटची भेट घेण्याची संधी मिळेल.इराणमध्ये हिंसक निदर्शनांचा आज 18 वा दिवस आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी मंगळवारी सांगितले की, जर इराणमधील अधिकाऱ्यांनी सरकारविरोधी बंडखोरीवर कारवाई करताना लोकांना फाशी देणे सुरू केले, तर अमेरिका कठोर प्रत्युत्तर देईल.यानंतर इराणचे राष्ट्रीय सुरक्षा प्रमुख अली लारिजानी यांनी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प आणि इस्रायलचे पंतप्रधान नेतन्याहू यांना इराणमधील लोकांचे मारेकरी म्हटले.सुलतानीवर मोहरेबेह (देवाविरुद्ध युद्ध पुकारणे) चा आरोप लावण्यात आला आहे. हा इराणी कायद्यातील सर्वात गंभीर गुन्ह्यांपैकी एक आहे, ज्याची शिक्षा मृत्यूदंड (फाशी) आहे.
हा आरोप सहसा अशा लोकांवर लावला जातो, जे सरकारविरुद्ध बंडखोरी किंवा युद्ध भडकवण्यास दोषी मानले जातात. सुल्तानीला खटला, वकील किंवा अपील करण्याची संधी दिली नाही. अटकेनंतर कुटुंबीयांना सांगण्यात आले की त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली आहे आणि 14 जानेवारी रोजी त्याची अंमलबजावणी केली जाईल.मानवाधिकार संघटना आणि निर्वासित कार्यकर्त्यांचे म्हणणे आहे की हा फास्ट-ट्रॅक अंमलबजावणीचा (रॅपिड/शो ट्रायल) भाग आहे. सरकारचा उद्देश भीती पसरवून इतर हजारो आंदोलकांना (10,000+ अटक) शांत करणे हा आहे. आंदोलनादरम्यान ही पहिली फाशी असेल.
द गार्डियनच्या अहवालानुसार, चीननंतर इराण हा जगात सर्वाधिक लोकांना फाशी देणारा देश आहे. नॉर्वेस्थित इराण मानवाधिकार गटानुसार, गेल्या वर्षी इराणने किमान 1,500 लोकांना फाशी दिली.
ट्रम्प यांनी आंदोलकांना इमारतींवर कब्जा करण्याचा सल्ला दिला आहे
आंदोलनांदरम्यान ट्रम्प यांनी इराणमधील लोकांना सरकारी इमारतींवर कब्जा करण्याचा सल्ला दिला आहे. त्यांनी मंगळवारी त्यांच्या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म ट्रुथ सोशलवर लिहिले-
इराणच्या देशभक्तांनी निदर्शने करत राहावे आणि त्यांच्या संस्था ताब्यात घ्याव्यात. मदत मार्गावर आहे. जे लोक निदर्शकांची हत्या करत आहेत, त्यांची नावे नोंदवून घ्या. त्यांना याची मोठी किंमत मोजावी लागेल.
ह्यूमन राइट्स ॲक्टिव्हिस्ट न्यूज एजन्सीनुसार, इराणच्या सर्व 31 प्रांतांमध्ये 600 हून अधिक निदर्शने झाली आहेत. सीएनएननुसार, आतापर्यंत इराणमध्ये मृतांची संख्या 2400 हून अधिक झाली आहे.
